Nữ nghệ sĩ Kim Tuyến

Vưu Văn Tâm

Kim Tuyen

Giữa thập niên 60, cái tên Kim Tuyến được viết trên “banderole” ngang hàng với những tên tuổi thời bấy giờ như Thanh Hải, Hùng Cường trước rạp hát của đoàn Kim Chung. Những đợt lưu diễn ở các nước Tây Âu, hội chợ văn hóa, văn nghệ tại Thái Lan, Lào thập niên 60 và 70 đã làm đẹp hơn cái tên người nghệ sĩ cũng như trong lòng công chúng mộ điệu.

Biến cố tết Mậu Thân và lệnh giới nghiêm được ban hành đã thu hẹp hoạt động của các gánh hát tại Sài-Gòn. Một phần vì sân khấu cải lương lao đao, phần nữa vì lý do sức khỏe chị phải tạm rời xa sân khấu ..

nghe si kim tuyen 03Ngoài công việc tại Juspao, một cơ quan thông tin của Hoa Kỳ, chị còn cộng tác với Tiểu Đoàn 50 Chiến Tranh Chính Trị, ban văn nghệ Hoa Tình Thương và một số phòng trà ca nhạc tại Sài-Gòn với nghệ danh Lynh Trang.

Thỉnh thoảng chị vẫn xuất hiện trên đài truyền hình số 9 qua những chương trình cải lương, thoại kịch cho đỡ nhớ nghề.

Năm 1973 khán giả mến mộ cải lương được gặp lại Kim Tuyến trên sân khấu đoàn Dạ Lý Hương qua những vở tuồng thật đặc sắc như “Huyền thoại Bạch Trân Nương”, “Tâm sự người cha” .. bên cạnh những tài danh như Dũng Thanh Lâm, Phương Quang, Thanh Tú, v.v..

nghe si kim tuyen 06Nhưng lần tái ngộ đó cũng không đủ lâu dài vì tình hình chiến sự tại Sài-Gòn quá căng thẳng ..

Rồi cơn bão mùa xuân 1975 ập đến làm lạc điệu tiếng hát, tiếng đàn của một thuở yêu thương. Con chim xưa thôi không còn ngân tiếng hát ..

Và chị cùng gia đình cũng đến được bến bờ tự do sau những ngày vượt biển gian nan cũng như sống tạm dung tại trại tị nạn Malaysia vào cuối năm 1978 .. Sau ngày đến đệ tam quốc gia, tiếng hát ấy, một lần nữa lại cất cao hơn bao giờ hết ở các tiểu bang nước Mỹ có đông người đồng hương hay trên những chuyến lưu diễn dài ngày tại Canada, Âu Châu và Úc Châu ..

nghe si kim tuyen 04Đối với người nghệ sĩ, hạnh phúc gia đình thường mong manh và dễ vỡ. Vừa đẹp, lại vừa nổi tiếng, chị cũng không thoát khỏi cái vòng lẩn quẩn, nghiệt ngã trong đời. Nhưng sau cùng, chị cũng tìm được cho mình một tình yêu chân thành và một mái gia đình êm ấm.

Quê hương bây giờ đã quá xa và chị cũng đã âm thầm từ giã nghệ thuật hơn 20 năm rồi. Thời gian sống ngoài nước nhiều hơn những năm tháng trong nước, nhưng trong lòng chị vẫn nhớ như in những đêm hát ở Sài-Gòn hay cùng các đoàn nghệ thuật lưu diễn các tỉnh miền Tây, miền Trung xa lơ, xa lắc. Chị thương từng anh chị em hậu đài, cảnh trí, đồ hội và vẫn thường chia bùi, xẻ đắng trong mỗi hoàn cảnh. Ngày tư, ngày tết các anh chị ấy vẫn nhận được từ chị những tiền bạc, quà bánh .. cũng như lồng đèn cho tất cả các em, các cháu vào dịp giỗ tổ nghệ sĩ, cũng là đêm Trung Thu năm 1973 trong hậu trường sân khấu Dạ Lý Hương của ông bầu Xuân Diệp Nam Thắng ..

Chị vẫn còn lưu luyến những lần trình diễn ở những tiền đồn heo hút, nơi chỉ có tiếng hát và chút tình hậu phương ân cần gửi đến những người lính VNCH đã hết lòng vì dân vì nước .. Sân khấu không có ánh điện, ảo đăng chỉ là ánh sáng hoả châu rơi ..

nghe si kim tuyen 05Tuy cách xa quê nhà khá lâu, nhưng mỗi khi nghe một đồng nghiệp ngày xưa bệnh tật, chị tìm mọi cách để giúp đỡ trong khả năng của mình. Nhắc đến các đồng nghiệp không may qua đời, chị lại se sắt tim lòng. Tấm lòng chị nhân hậu, bác ái quá nên bao giờ chị cũng đẹp lung linh như một nàng tiên bước ra từ trong cổ tích ..

Chị Tuyến ơi, đã xa lắm rồi những ngày xưa thân ái đó .. Từ một nơi xa cách quê nhà nửa vòng trái đất, nhìn về chốn cũ chỉ thấy được những mùa xuân nức nở, nghẹn ngào ..
“Mùa xuân này mình chưa về vui cuộc hẹn, thì mình sẽ tao phùng trong giấc ngủ đồn xa” (*)
Mùa xuân đó vĩnh viễn sẽ không về nữa ..
Mùa xuân mất nước 1975 dấy lên làn sóng người di tản, vượt biển, rồi chia ly, mất mát .. Giấc mơ một ngày tao phùng với chị em mình đã trở thành một nổi buồn mang theo suốt cuộc đời này ..

17.10.2017

(*) bài Tân Cổ Giao Duyên “Lính đồn xa”, chị đã thu hình cho đài truyền hình số 9 thập niên 70 và thu thanh thập niên 90 tại Hoa Kỳ .


Kim Tuyến – Album Tân Cổ Người Ở Lại Charlie – Kim Tuyến Ca Nhạc Cải Lương


Nghệ sĩ Kim Tuyến – TĐ Tuyệt Tình Ca , Chiêu Quân Cống Hồ vời VHùng, DTLâm