Tình Đồng Môn

Khôi Nguyên

Petrus Ký, ngôi trường sau này mang tên THPT chuyên Lê Hồng Phong, là một trong những ngôi trường có bề dày lịch sử và truyền thống học tập nổi tiếng ở Sài Gòn.

Điều mà bản thân mình trực tiếp trải nghiệm dưới mái trường thân thương ấy chính là truyền thống tôn sư trọng đạo, mến bạn yêu thầy. Học sinh Petrus Ký, dù ở niên khóa nào, dường như cũng mang theo bên mình một sự gắn bó đặc biệt với ngôi trường, dù những năm tháng ấy đôi khi cũng là quãng thời gian áp lực nhất của thời niên thiếu.

Sáng nay, mình có dịp đưa hai sư huynh đến thăm một đại sư huynh khác. Anh Thế, đại sư huynh của mình, năm nay đã 85 tuổi nhưng vẫn vô cùng minh mẫn. Anh nhớ chính xác tên họ của bạn học, những sự kiện và từng thầy cô đã dạy mình ngày xưa. Thậm chí, anh còn nhớ cả những bài thơ của thầy dạy Hán văn thời ấy.

Qua câu chuyện với anh, mình mới biết anh từng là học sinh xuất sắc nhất khóa và sau đó chọn ngành sư phạm. Điều này khiến mình nhớ đến một nét đẹp của nền giáo dục trước năm 1975: những người học giỏi thường chọn nghề giáo như một con đường đáng tự hào để cống hiến cho xã hội. Điều đó khác hẳn với định kiến mà mình từng nghe trong những năm tháng sau này: “Chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm.”

Được gặp gỡ, trò chuyện và nghe anh nhắc về trường xưa, mình càng thêm yêu quý mái trường Petrus Ký – Lê Hồng Phong của mình. Những câu chuyện của anh không chỉ gợi lại ký ức mà còn giúp mình hiểu thêm về truyền thống của ngôi trường đã gắn bó với bao thế hệ học sinh.

Quý hơn nữa là những người sư huynh của mình. Anh Phụng là người có nhiều bằng khen của NASA nhờ những đóng góp trong việc chế tạo Canada Arm 1. Anh Hy là tiến sĩ Harvard, từng giảng dạy tại Đại học Toronto (U of T) hơn 30 năm.

Các anh đều là những người có nhiều thành tựu trong sự nghiệp, nhưng điều khiến mình thực sự cảm phục không chỉ là những gì các anh đã làm được, mà còn là tấm lòng các anh dành cho đàn em nơi quê nhà. Dù đã sống ở nước ngoài nhiều năm, các anh vẫn luôn hướng về ngôi trường cũ và những thế hệ học sinh đi sau. Học bổng thầy Bùi Trọng Chương do các anh khởi xướng vẫn đều đặn được trao hằng năm, tiếp sức cho nhiều đàn em học giỏi nhưng có hoàn cảnh khó khăn.

Nghĩ mà thương! Ở cái tuổi 80, 90, sức khỏe đã phần nào sa sút, vậy mà các anh vẫn miệt mài góp sức, tìm cách nâng đỡ thế hệ sau. Bao nhiêu năm sống và làm việc nơi đất khách, các anh vẫn không quên những người thầy, mái trường và những đàn em còn cần được tiếp sức trên con đường học vấn. Có lẽ, đó mới chính là điều đáng quý nhất của những người thành đạt: không chỉ đi xa, đứng cao, mà còn nhớ quay về, đưa tay nâng đỡ những người đi sau mình.

Nhìn các anh hôm nay, mình càng hiểu rằng truyền thống của một ngôi trường không chỉ nằm trong những trang sử hay bảng vàng thành tích. Truyền thống ấy còn sống trong cách những người học trò đối xử với thầy cô, thương yêu nhau và tiếp nối những điều tốt đẹp cho thế hệ kế tiếp.

Có lẽ vì thế mà những người từng học trường mình, dù cách nhau nhiều niên khóa, nhiều thế hệ, chỉ cần biết nhau đã từng học dưới mái trường ấy là dường như đã có sẵn một mối thân tình. Gặp nhau lần đầu mà cứ ngỡ đã quen biết tự bao giờ. Và khi nhìn những người sư huynh tóc đã bạc, vẫn đau đáu nghĩ về đàn em, mình càng cảm nhận sâu sắc hơn hai chữ nghĩa tình. Đó là tình sư huynh đệ. Đó là tình Petrus Ký.

Thương lắm, các sư huynh của mình.