1. Nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang

Nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang

Nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang (1947-1985) sinh quán tại Long-Thành thuộc tỉnh Biên-Hòa. Ông nhập ngũ khóa 6/70 Thủ-Đức nhưng ít lâu sau thì được xuất ngũ vì lý do gia cảnh.

Cuối thập niên 60, giới trẻ miền Nam chịu ảnh hưởng của dòng nhạc “Rock and Roll” đến từ Hoa-Kỳ và Anh quốc, nhạc sĩ Lê Hựu Hà cùng với nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang ấp ủ thành lập một ban nhạc trình bày những nhạc phẩm trẻ trung được Việt hóa theo thể loại “Pop Rock”. Ban nhạc Phượng Hoàng được ra mắt vào tối 15 tháng 6 năm 1971 tại phòng trà Đêm Màu Hồng của nhạc sĩ Nghiêm Phú Phi gồm có Lê Hựu Hà, Nguyễn Trung Cang, Nguyễn Trung Vinh, Như Khiêm cùng hai ca sĩ là Hoài Khanh và Mai Hoa. Sau đó, Phượng Hoàng chuyển sang hoạt động tại Queen Bee và Maxim’s với chút ít thay đổi nhân sự, Lê Huy thay thế Như Khiêm, ca sĩ Elvis Phương thế chỗ Hoài Khanh và Mai Hoa.

Nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang và Lê Hựu Hà cùng với các nhạc sĩ khác như Nam Lộc, Tùng Giang, Trường Kỳ, Jo Marcel là những nhạc sĩ tiên phong trong phong trào “nhạc trẻ” trước ngày mất nước. Họ chủ trương Việt hóa nhạc Pop Rock để thích hợp cũng như gần gũi với giới yêu nhạc ở miền Nam Việt-Nam. Những sáng tác của Lê Hựu Hà và Nguyễn Trung Cang thường pha lẫn một chút hiện sinh của Jean Paul Satre cùng với ảnh hưởng triết lý Khổng giáo đã thổi một luồng gió mới mẻ vào nền nhạc trẻ Việt-Nam và được giới trẻ ủng hộ nhiệt tình.

Ban Phượng Hoàng

Đất nước lâm lụy, nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang chịu cảnh tội tù vì nhạc của ông và những thành viên trong ban Phượng Hoàng bị cho là “văn hóa đồi trụy, ngoại lai, tiểu tư sản”. Hơn nữa, vì tên của ban nhạc trùng tên với “chiến dịch Phượng Hoàng” của chính quyền Việt-Nam Cộng Hòa nên ông bị buộc tội “phản động” cho dù ban nhạc Phượng Hoàng và “chiến dịch Phượng Hoàng” không hề có sự liên quan. Những năm tháng khắc nghiệt nơi trại tù đã hủy diệt lần mòn sinh lực và Nguyễn Trung Cang âm thầm qua đời bỏ lại mẹ, vợ và 2 con còn nhỏ dại.

Ban Phượng Hoàng và bạn hữu

Nguyễn Trung Cang sáng tác không nhiều. Những tác phẩm thường được nhắc nhở như “Phiên khúc mùa đông”, “Thương nhau ngày mưa”, “Dạ khúc”, “Ðêm dài”, “Mặt trời đen”, “Bước tình hồng”, v.v.. Hai nhạc phẩm được sáng tác sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 là “Bâng khuâng chiều nội trú” và “Còn yêu em mãi” được trung tâm băng nhạc Diễm Xưa ở miền Nam California (Hoa-Kỳ) phổ biến sau khi ông đã qua đời. Hai bài hát này “dội ngược” về Việt-Nam khiến cho người nghe cứ ngỡ là những sáng tác này đã được sáng tác từ trước khi mất nước.

2. Còn yêu em mãi

Tập nhạc “Tình khúc Nguyễn Trung Cang”

Năm tháng qua mau, mái tóc xanh ngày nào giờ đã thay màu bạc trắng mà tình yêu một thuở như vẫn còn nguyên vẹn. Giấy mực nào tả cho vừa, cho hết tình cảm đã vượt qua không gian và được thử thách bởi thời gian. Ở một nơi xa xôi, thầm gọi tên nhau mà nghe ấm áp trái tìm già cỗi, đơn côi ..

“Yêu em như thuở nào

Tình yêu còn biên đầy trang giấy

Yêu em như thuở nào

Tình yêu còn đong đầy trang sách

Dù biết trái tim đã già

Mà những thiết tha chẳng nhòa

Tình cũ vẫn nghe ấm nồng

Gọi tên nhau lúc cô đơn

Để nghe sưởi ấm tâm hồn”

Khúc nhạc ái ân bỗng một ngày im tiếng khi đất trời dấy lên cơn thịnh nộ để uyên ương rẽ bầy và cất tiếng bi ai. Những người yêu nhau không thể sống gần nhau vì bão giông giăng kín không gian sầu muộn. Kẻ nơi trời xa với tấm thân héo mòn và người nơi quê nhà mỏi mòn mong ngóng ..

“Em ơi đây tiếng đàn

Lời ca dệt ân tình năm tháng

Câu ca hay khúc nhạc

Tình yêu còn đong đầy khao khát

Dù có cách xa mỏi mòn

Mà những dấu yêu mãi còn

Sưởi ấm xác thân héo gầy

Tình yêu như gió đem mây

Gọi mưa giăng kín khung trời”

Khi xa nhau, người ta thường hay ước mơ để được tiếp tục sống, được tồn tại và đón chờ một ngày mai tươi sáng. Hạnh phúc đến bất ngờ mà cứ ngỡ chiêm bao khiến cho lệ trào dâng khóe mắt. Mình sẽ sớt chia cho nhau cay đắng lẫn ngọt bùi trong cuộc sống vốn dĩ nhiều tai ương này ..

“Này em hỡi, ta mơ ngày sẽ tới

Khi tương phùng, em khóc cho niềm vui vì hạnh phúc

Ngọt hay đắng, trong cuộc đời mưa nắng

Ta luôn cười trong giấc mơ hạnh phúc xưa tuyệt vời”

Mệnh nước nổi trôi nên tấm thân bị đọa đày nơi núi rừng hoang, rừng thẳm. Đêm nơi này giá buốt bởi sương đêm và dài như vô tận. Khúc nhạc tình yêu đã thay bằng những tiếng từ ly não nùng. Lời hẹn thề còn đó nhưng ngày tháng chợt mênh mông vì quan san cách trở. Ước mơ chỉ là ảo tưởng xa xôi. Chờ nhau chi nữa giữa cảnh đời vô vọng ..

“Riêng ta nơi núi rừng

Về đêm càng nghe hồn băng giá

Câu ca hay khúc nhạc

Càng thêm sầu cho tình tan nát

Dù biết cách xa với đời

Dù biết thủy chung chẳng rời

Mà vẫn xót xa tháng ngày

Chờ ta chi nữa em ơi

Còn đâu giây phút tuyệt vời”

Từ nơi núi rừng heo hút, nhạc phẩm “Còn yêu em mãi” là lời thương, tiếng nhớ của nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang ân cần gửi cho người vợ tào khang tận chốn quê nhà. Ước mơ tương phùng mỗi ngày thêm xa khuất và chợt héo hắt trong chiều tàn, nắng vội. Cất lên lời tạ từ cũng như là một lời trăn trối sau cùng trước khi cuộc đời đi vào ngỏ hẹp, cuộc sống trở thành thiên tai. Dù ông đã đi xa rất nhiều năm nhưng âm nhạc Nguyễn Trung Cang và ban nhạc Phượng Hoàng vẫn tìm được tri kỷ, tri âm giữa cuộc sống thay đổi không ngừng và bộn bề khốn khó.

TV, 02.10.2026