Nam ca sĩ Pat Lâm

Vưu Văn Tâm

Ca sĩ Pat Lâm tên thật là Lâm Trọng Khánh, sinh năm 1935 ở Phước-Kiến (Trung-Hoa). Vài năm sau, ông theo mẹ sang Hà-Nội rồi di cư vào miền Nam sau ngày hiệp định Genève được ký kết năm 1954.

Vốn là giáo sư dạy Anh ngữ nhưng vì đam mê ca hát nên ông sớm rời xa bục giảng. Thập niên 60, giọng hát của ca sĩ Pat Boone, một ca sĩ nhạc pop và ballad người Mỹ, đã theo làn sóng âm nhạc từ Hoa-Kỳ du nhập vào Việt-Nam. Mến mộ tiếng hát này, vị giáo sư trẻ tuổi họ Lâm đã chọn cho mình nghệ danh là Pat Lâm và theo đuổi nghiệp cầm ca. Pat Lâm là ca sĩ hát nhạc Mỹ đầu tiên trong các phòng trà ở Chợ Lớn cũng như tại các club Mỹ ở và được đông đảo khán giả là quân nhân Mỹ ủng hộ, yêu thích.

Pat Lâm cộng tác với ban văn nghệ Hoa Tình Thương và đi hát cho các chiến sĩ ở tiền đồn. Dịp này, Pat Lâm được quen biết với Ngọc Mỹ, Elvis Phương, Ngọc Chánh, Hoàng Liêm, Duy Khiêm và nhiều nghệ sĩ khác nữa. Sau tết Mậu Thân 1968, sinh hoạt văn nghệ trở nên khó khăn vì lệnh giới nghiêm được ban hành. Được sự khuyến khích của người cha nuôi (người Mỹ đang làm việc ở tòa dại sứ Mỹ), Pat Lâm và nhạc sĩ Ngọc Chánh thành lập ban nhạc Shotguns cùng với sự góp mặt của một số ca, nhạc sĩ. Pat Lâm là giọng hát chính trong ban nhạc cùng với Ngọc Mỹ và sau này có thêm ca sĩ Elvis Phương. Pat Lâm và Ngọc Mỹ được xem là những người hát tiếng Anh khá nhất trong số nhiều ca sĩ hát nhạc ngoại quốc của Sài-Gòn thời đó. Khi tình hình tương đối ổn định, ban Shotguns trình diễn vào mỗi cuối tuần tại USO trên đường Nguyễn Huệ (United Services Organizations, là tổ chức phi lợi nhuận đưa các hoạt động giải trí tới phục vụ quân đội Mỹ đóng ở khắp nơi trên thế giới).

Đầu thập niên 70, những cuốn băng Shotguns đầu tiên được phát hành trên thị trường băng nhạc. Nhạc sĩ Ngọc Chánh chủ trương giới thiệu và thâu thanh những nhạc phẩm Việt-Nam thay vì quảng bá nhạc Pháp, nhạc Mỹ. Pat Lâm vẫn tiếp tục chăm sóc cho Shotguns và khai trương phòng thâu thanh trong Chợ Lớn. Đa số những tác phẩm của Shotguns, Siêu Âm, trung tâm băng nhạc Thanh Thúy, Trường Hải, Cỏ May, v.v.. đều được thực hiện trong phòng thâu của Pat Lâm trên đường Nguyễn Huỳnh Đức.

Mùa xuân nghịch gió thổi tràn vào Sài-Gòn khiến cho héo úa cành xanh và gây chia rẽ uyên ương, mọi sinh hoạt văn nghệ cũng như âm nhạc đi lần vào ngõ tối. Vì không chấp nhận chế độ cộng sản phi nhân, Pat Lâm cùng vợ con tìm đường vượt biển. Người vợ sau và hai con nhỏ còn ở lại Sài-Gòn. Bất hạnh thay, đường đi không đến và không ai còn biết được bất kỳ tin tức nào của người ca sĩ đến từ Phước-Kiến một thời tung hoành dưới ánh đèn màu cũng như những sinh hoạt bận bịu nơi phòng thâu thanh ở Chợ Lớn. Nắng đã xa trời và người ra đi đã rẩt xa nhưng tài năng và tánh tình hiền hậu của “ông thầy Tàu” (là tên gọi thân thương mà các ca, nhạc sĩ đồng nghiệp hay gọi Pat Lâm trong những lúc trà dư tửu hậu) sẽ được nhắc hoài mỗi khi nhớ về Sài-Gòn hoa lệ những thập niên 60 và 70.

TV, 27.10.2026