Ghi chép

Dân Gian Có Câu “Cua Tối Trời, Ghẹ Sáng Trăng

Phạm Việt Hùng (bút hiệu Phạm Nga)

Tôi nhớ có lần vào dịp cận Tết đã xuống Hà Tiên thăm bạn, cũng nhằm ngày rằm tháng chạp như lúc này. Qua ngày sau đó thì như thường lệ, bạn bè đãi bữa nhậu hải sản, đến gần trưa đã dẫn tôi đến khu du lịch biển Mũi Nai, cách trung tâm thị xã Hà Tiên khoảng 5km. Ở một quán quen, anh chủ đã ‘tư vấn’ ngay cho bạn tôi, rằng bữa nay quý khách ăn món ốc, cua, cá, tôm, mực… gì cũng được, nhưng không nên ăn ghẹ, bởi đêm hôm qua là rằm nên sáng nay quán kiếm không ra ghẹ ngon.

Thì ra, như xưa nay trong dân gian đã có câu “Cua tối trời, ghẹ sáng trăng”, nghĩa là vào những ngày tối trời, không có trăng là ngày 30, cua ghẹ thường ngon do chắc thịt; ngược lại là vào ngày 15 tức ngày rằm trăng sáng, cua ghẹ dở do đa số bị óp. Theo giải thích của ngư dân thì trăng sáng là thời điểm cua, ghẹ giao phối hoặc nhịn ăn nên cua, ghẹ óp (ốm), ít thịt.

Vốn rành việc thu mua hải sản, anh chủ quán nói thêm nhiều ngư dân cùng giới đầu nậu cua, ghẹ ở Hà Tiên bữa đó khá bối rối. Ghẹ ngon đã hiếm, lượng hải sản tươi sống nói chung cũng giảm đi do một số ngư dân đã nghỉ ra biển để ở lo sửa sang, sơn phết nhà cửa đón Tết.

Anh chủ quán chỉ ra cái bến ghe nằm trước quán, nơi nhiều đầu nậu cua, ghẹ tụ tập như thường ngày để thu gom hàng tươi sống cung ứng cho các nhà hàng, quán nhậu, tình cờ đang có một chị đầu nậu ngồi luôn dưới nước lựa ghẹ. Ghẹ thu mua được đã ít lại không ngon nên khi phân loại ghẹ lớn nhỏ, ngon dở tới đâu là chị bỏ ghẹ luôn vào các thúng nhựa “rộng” trong nước biển cho ghẹ được sống, tươi lâu hơn… 

PHẠM NGA ghi