TƯỞNG NIỆM NHẠC SĨ LÊ DINH (1934-2020)

Biên soạn: Phan Anh Dũng

(nguồn: http://www.cothommagazine.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1440&Itemid=47)

bar_divider

Chiều thứ hai 9 tháng 11, 2020 nhận được email của nhạc sĩ Trường Sa (Canada) thông báo tin nhạc sĩ Lê Dinh vừa qua đời lúc 4 giờ sáng cùng ngày tại thành phố Longueuil, Québec, Canada.

Nhạc sĩ Lê Dinh là tác giả của những nhạc phẩm được phổ biến rộng rãi như: Ngày ấy quen nhau (1959), Thương đời hoa (1960), Tấm ảnh ngày xưa (1961), Cánh thiệp hồng (1961), Ga chiều (1962), Xác pháo nhà ai (1964), Chiều lên bản Thượng (1964), Tình yêu trả lại trăng sao (1964), Ngang trái (1965) …

Tôi thật bàng hoàng trước tin này vì thấy ông khỏe mạnh, trả lời vui vẻ, mạch lạc trong phỏng vấn với Jimmy Thái Nhựt cuối năm 2019 và ông vừa gởi email cho tôi hôm tháng 7 như sau:

Le Dinh < dinhle@videotron.ca >

22-07-20

Phan Anh Dũng & Tâm Hảo mến,

Gửi PAD & TH bài Căn Nhà Cuối Thôn, sáng tác mới của anh, do ca sĩ Thanh Hiền trình bày.

Ca sĩ Thanh Hiền, người  trình bày bài “Căn nhà cuối thôn” này là một ca sĩ đường phố ở Việt Nam.

Link youtube: https://www.youtube.com/watch?v=Ll6236jVdAo

Mến, LD

Tôi chúc mừng ông, thầm phục sức sáng tác và mối liên lạc của ông với “thế giới âm nhạc” bên ngoài. Tôi đã đăng ca khúc này vào mục “Thơ nhạc thân hữu tháng 8, 2020”:
http://www.cothommagazine.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1426&Itemid=47

Tôi còn nhớ rõ mùa hè năm 2009, Tâm Hảo và tôi qua California dự buổi ra mắt sách vinh danh nhạc sĩ Anh Bằng do nhà văn Việt Hải/ nhóm Văn Đàn Đồng Tâm tổ chức và dự buổi trình diễn nhạc của Trung tâm Asia kỷ niệm 30 năm thành lập/vinh danh nhạc sĩ Anh Bằng. Đó là lần đầu tiên tôi gặp mặt nhạc sĩ Lê Dinh, ông có nụ cười thật tươi, niềm nở bắt tay, nói chuyện thân mật trước khi vào Long Beach Performing Arts Center (trước đó tôi đã có email qua lại với ông qua lời giới thiệu của nhạc sĩ Anh Bằng để xin bài Nỗi Lòng Người Đi).

Sau đó, tôi thường liên lạc với ông mỗi khi có câu hỏi về gốc gác các bản nhạc hay chuyện về giới văn nghệ âm nhạc trước 1975. Nhạc sĩ Lê Dinh thành thật vui vẻ chia sẻ những điều ông biết – nhưng đôi khi, những chuyện có điểm tế nhị, ông dặn dò kỹ: “chỉ nên nghe qua rồi bỏ …”.

Ông thường gởi cho tôi các ca khúc mới sáng tác, một số tôi đã đăng vào website Cỏ Thơm như: Tuy Xa Nghìn Trùng, Nhớ Anh Phai Màu Tóc, Lời Người Viễn Xứ, Cảm Ơn, Sài Gòn Còn Mãi Trong TôiCăn Nhà Cuối Thôn … Năm 2013 Tâm Hảo đã thu âm và thực hiện youtube tặng nhạc sĩ Lê Dinh ca khúc Tuy Xa Nghìn Trùng – sau khi ông sáng tác bản nhạc này “kỷ niệm 30 tháng 4, viết cho người ở lại“.

Cảm ơn người nhạc sĩ tài hoa gốc Gò Công đã dâng cho vườn âm nhạc Việt Nam những đóa hoa tươi sắc muôn màu. Ông cùng 2 nhạc sĩ Minh Kỳ và Anh Bằng – nhóm Lê Minh Bằng – đã sáng tác những bản nhạc bất hủ như: Đêm Nguyện Cầu, Truyện tình Lan và Ðiệp, Linh hồn tượng đá, Trở về cát bụi, Ðêm vũ trường,... Nhóm Lê Minh Bằng cũng đào tạo một số ca sĩ thành danh như Giáng Thu, Hải Lý, Mạnh Quỳnh, Thanh Mai, Trang Mỹ Dung, Kim Loan … (Nhạc sĩ Minh Kỳ qua đời năm 1975, nhạc sĩ Anh Bằng qua đời năm 2015).

Thành thật chia buồn cùng bà quả phụ Trần Thị Kim Quyên, trưởng nam Lê Duy và toàn tang quyến. Cầu mong hương linh nhạc sĩ Lê Dinh sớm về cõi Phật.

Phan Anh Dũng (Rockville, Maryland USA – 11 tháng 11, 2020)
  

Từ trái: NS Anh Bằng, Tâm Hảo, NS Lê Dinh, Phan Anh Dũng (July 2009 – California USA)

           
  Từ trái: NS Anh Bằng, Việt Hải, NS Lê Văn Khoa, Phan Anh Dũng, NS Lê Dinh

bar_divider

Cáo phó từ nhạc sĩ Lê Duy, con trai của Nhạc sĩ Lê Dinh:

http://www.ledinh.ca/2020%20Phan%20Uu%20Le%20Dinh.html

bar_divider

HÌNH ẢNH TANG LỄ – 14 tháng 11, 2020 – Canada

bar_divider

http://www.ledinh.ca/2020%20Cam%20Ta%20Le%20Dinh.html

bar_divider

Elvis Phương hát “NẾU MAI NÀY”:     Youtube    MP3

bar_divider

                                         (tờ nhạc rời do Đông Thương gởi tặng Cỏ Thơm) 

Thế Sơn hát “TRỞ VỀ CÁT BỤI”: Youtube   MP3

bar_divider
bar_divider

Bản nhạc đầu tay, LÀNG ANH LÀNG EM

Bản nhạc thứ nhì, NGÀY ẤY QUEN NHAU – Giao Linh hát
             

Bản nhạc cuối cùng, LÁ THƯ QUÊ NHÀ, đang viết dở dang – tháng 10, 2020

bar_divider

VĨNH BIỆT NHẠC SĨ LÊ DINH ( 1934-2020 )
Thư pháp: Văn Tấn Phước/Paris

bar_divider

Năm 2020 này trong giới Văn Nghệ Sĩ nhiều Người Về Trời !
Dù vẫn biết Đời Vô Thường ! nhưng Vẫn Buồn ! Thương Tiếc ! Vô cùng Thương Tiếc!

Tuy Không có Phúc Duyên được quen biết Nhạc Sĩ Lê Dinh nhưng tôi đã nghe nhiều Ca Khúc Của Người Nhạc Sĩ  Viết Cho Quê Hương Cho Đời ! Dài năm miệt mài …Nốt Nhạc ! Tiếng Lòng !
Cảm xúc tự Tâm can ! tôi Thật Ngưỡng Mộ và Cảm Tạ Nhạc Sĩ Lê Dinh đã cho tất cả chúng ta được Thưởng Thức Những Tác Phẩm Giá trị của Ông viết bằng Tâm Huyết … Để lại cho Thế hệ mai hậu.

Chân Thành PHÂN ƯU Cùng Bà Trần Thị Kim Quyên, Nhạc Sĩ Lê Duy Và Tang gia.

Nguyện Cầu Hương Linh Nhạc Sĩ LÊ DINH  Siêu Thăng Miền AN LẠC  …

Kính Thành,
Diệu Minh Tuệ Nga (Oregon, USA)

bar_divider

THƯƠNG TIẾC NHẠC SĨ LÊ DINH

Bạn Lê Dinh, tôi đang nhớ bạn đây!
Cây đàn Lê Dinh đã bị đứt giây
Tiếng đàn Lê Dinh không còn nghe nữa
Hình bóng Lê Dinh khuất cuối chân mây
Nhưng tên Lê Dinh  không bao giờ chết
Nhạc “Lê-Minh-Bằng”mãi mãi còn đây.

Bạn và Tôi cùng sinh quán Gò Công
Tôi là nhà thơ, bạn là nhạc sĩ
Thơ với nhạc là tri âm tri kỷ
Bạn phổ thơ tôi, bài “Nhớ Gò Công”
Tôi sẽ giữ mãi để làm kỷ niệm.
Người bạn hiền tôi, nay đã quy Tiên.

Nhớ Bạn Lê Dinh, nhớ tiếng tơ đồng
Thương tiếc Bạn, tôi thắp nén hương lòng.
Có linh thiêng, xin Bạn về chứng giám.


Hoa Đô, ngày 10-11-2020
Trần Công Lão Mã Sơn

**  Xin kính tặng bà Trần thị Kim Quyên, góa phụ của cố nhạc sĩ Lê Dinh, và tang quyến.**

bar_divider

Kính gửi Qúi anh: Anh Đoàn Tấn Khang, Anh Lê Duy,

Hồi trước năm 1975, khi Nhạc sĩ Lê Dinh làm Chủ sự Phòng Điều hợp Chương trình/ Đài PT Sài gòn, tôi từng có dịp hân hạnh gặp gỡ quen biết Ông.  Sau 1975, tôi lại được may mắn cộng tác thơ văn lâu dài, trên Diễn Đàn Website http://www.LeDinh.ca do Ông sáng lập.

Tôi hằng quí mến đức độ và tánh tình đôn hậu của Nhạc sĩ Lê Dinh, dành cho bằng hữu; cùng ngưỡng mộ tài năng nhạc nghệ tuyệt vời phong phú của Ông, đã đóng góp cho kho tàng Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam Tự Do.

Nay hay Tin Buồn Nhạc sĩ Lê Dinh vửa từ biệt cõi trần, lòng tôi thật bàng hoàng thương tiếc!

Xin kính nhờ Quí Anh, chuyển lời THÀNH KÍNH PHÂN ƯU của chúng tôi, đến Bà Quả Phụ Trần Thị Kim Quyên, cùng toàn thể Tang Gia Tang Quyến.
Nguyện cầu Hương Linh Nhạc Sĩ LÊ DINH thanh thoát siêu thăng Miền Vĩnh Phúc!

Xin chân thành cám ơn Quí Anh.

Vợ chồng Trần Quốc Bảo
Richmond, Virginia
quocbao_30@yahoo.com  

bar_divider

THÀNH KÍNH CHIA BUỒN CÙNG GIA ĐÌNH TANG QUYẾN NHẠC SĨ LÊ DINH &

NGUYỆN CẦU CHO HƯƠNG HỒN ÔNG ĐƯỢC AN NGHỈ BÌNH AN.

CŨNG TỪ VÔ THƯỜNG NÊN TA MỚI CÓ THÂN, GIÀ, BỆNH, CHẾT…CHỈ TRONG KHOẢNH KHẮC MỌI VIỆC THAY ĐỔI MỘT CÁCH NHANH CHÓNG… CUỘC SỐNG QUÁ MONG MANH...

Phương NguyễnCalifornia

bar_divider

Nhạc sĩ Ngọc Chánh : Ngày vinh danh nhạc sĩ Anh Bằng có bốn người: nhạc sĩ Huỳnh Anh, Lê Dinh, Nhật Ngân, và tôi. Giờ ra đi hết ba chỉ còn tôi bơ vơ nơi cõi đời này !!!

Nhạc sĩ Mai Châu và Ca Sĩ Hoàng Oanh :
 THƯA CÁC BẠN, VỪA NGHE MỘT TIN THẬT BUỒN LÀ: NHẠC SĨ LÃO THÀNH LÊ DINH VỪA QUA ĐỜI NGÀY HÔM NAY 09-THÁNG 11-2020. HƯỞNG THỌ 86 TUỔI.
ĐÂY LÀ MỘT SỰ MẤT MÁT THẬT LỚN CHO LÀNG VĂN NGHỆ VIỆT NAM. MAI CHÂU VÀ HOÀNG OANH THƯỜNG XUYÊN LIÊN LẠC VỚI CHÚ LÊ DINH , NAY NGHE TIN CHÚ MẤT, MẶC DÙ BIẾT RẰNG RỒI AI CŨNG PHẢI ĐI. NHƯNG SỰ RA ĐI QUÁ ĐỘT NGỘT CỦA CHÚ LÀM CHÚNG TÔI RẤT ĐAU BUỒN .
NHỚ LẠI MỘT KỶ NIỆM GẦN ĐÂY, MAI CHÂU CÓ MAY MẮN LÀ HỢP SOẠN VỚI CHÚ LÊ DINH BÀI “HUẾ CÓ BUỒN KHÔNG?”. CHÚ LÊ DINH VIẾT NHẠC, BÀI THƠ CỦA MAI CHÂU. THẬT LÀ MỘT VINH HẠNH.
HOÀNG OANH VÀ MAI CHÂU THÀNH THẬT CHIA BUỒN CÙNG THIẾM LÊ DINH VÀ GIA ĐÌNH. CẦU NGUYỆN CHO HƯƠNG HỒN CHÚ LÊ DINH MAU VỀ CÕI VĨNH HẰNG.

Nhạc sĩ Vũ Thành An : 
Xin thành kính chia buồn cùng Tang Quyến. Xin cho Linh Hồn Ông sớm về miền Vĩnh Phúc.

Ca sĩ Thanh Lan : 
Thanh Lan xin chân thành chia buồn cùng tang quyến

Ca sĩ Phương Hồng Quế : 
Vô cùng thương tiếc chú Lê Dinh, một nhạc sĩ tài ba đã giã từ chúng ta. Những người yêu dòng nhạc của ông nguyện cầu hương hồn ông sớm về cõi vĩnh hằng.

Nhạc sĩ Vĩnh Điện : 
R.I.P. Thành kính chia buồn cùng tang quyến.

MC Trần Quốc Bảo :
 Chân thành chia buồn sự mất mát này cùng tang quyến. Thành tâm nguyện cầu hương linh nhạc sĩ Lê Dinh sớm về cõi vĩnh hằng.

Ca nhạc sĩ Chế Linh : 
VÔ CÙNG THƯƠNG TIẾC Về sự ra đi của Nhạc sĩ LÊ DINH. Nguyện hương hồn ông sớm đến nơi thông thoáng YÊN BÌNH Xin chia buồn cùng tang quyến.

Ca sĩ Phương Hồng Ngọc : 
THÀNH THẬT CHIA BUỒN

Ca sĩ Như Mai :
 Thành kính phân ưu cùng tang quyến.

Ca sĩ Anh Khoa : 
Thành Kính Phân Ưu

Nhạc sĩ Trần Quang Hải và Ca sĩ Bạch Yến : 
Thành thật chia buồn cùng bà quả phụ Lê Dinh và tang quyến

Ca sĩ Thế Sơn :
 Vĩnh biệt nhạc sĩ LÊ DINH. Ông đã để lại cho người hâm mộ khắp nơi một chữ “Tình” trong âm nhạc cùng với những giai điệu trầm bổng, lãng mạn & nên thơ. Vô cùng thương tiếc Ông…..

Ca sĩ Cẩm Vân : 
Vô cùng thương tiếc, xin chia buồn cùng gia đình nhạc sĩ.

bar_divider

             

   70 NĂM TÌNH CA – LÊ DINH – Hoài Nam SBS Úc Châu – Youtube: Vọng Ngày Xanh

bar_divider

 Youtube – Nhạc Thu Âm trước 75

(ghi chú: tuyển tập này gồm nhạc do nhạc sĩ Lê Dinh sáng tác riêng và với các nhạc sĩ khác)

1/ Nhạc dưới tên NS Lê Dinh: Tấm Ảnh Ngày Xưa, Tình Yêu Trả Lại Trăng Sao, Ga Chiều, Thương Đời Hoa, Cánh Thiệp Hồng, Chiều Lên Bản Thượng, Chữ Tình, Huế Buồn, Huế Vẫn Còn Thương, Còn Gì Mà Mong, Ngang Trái, Hà Tiên, Nếu Mai Này, Ngày Ấy Quen Nhau

2/ Nhạc có tên Lê Dinh và người khác: Chỉ 2 Đứa Mình Thôi Nhé (Anh Bằng & Lê Dinh), Giấc Ngủ Cô Đơn (Anh Bằng & Lê Dinh), Tiếng Ca U Hoài (Anh Bằng & Lê Dinh), Nếu Ai Có Hỏi (Lê Dinh & Anh Bằng), Bóng Đêm (Lê Dinh & Anh Bằng), Đường Chiều Sơn Cước (Minh Kỳ & Lê Dinh), Đường Về Khuya (Minh Kỳ & Lê Dinh), Biển Dâu (Lê Dinh & Phương Trà), Tuyết Lạnh (Lê Dinh & Phương Trà), Nếu Anh Đừng Hẹn (Lê Dinh & Dạ Cầm), Sau Ngày Hành Quân (Lê Dinh & Trúc Ly), Bài Hát Này Cho Em (Lê Dinh & Trúc Ly)

3/ Nỗi Buồn Châu Pha (Nhật Nguyệt Hồ – tức Lê Dinh)

4/ Một Chuyến Xe Hoa (Minh Kỳ & Dạ Ly Vũ – tức Lê Dinh)

5/ Tấm Ảnh Không Hồn: của NS Hoài An

bar_divider

 Youtube

bar_divider

Chương trình  CHÂN DUNG CUỘC TÌNH – Nhạc sĩ Lê Dinh / Đài truyền hình Vĩnh Long –  2019

bar_divider

MỘT SỐ HÌNH ẢNH 

Từ trái: MC Nam Lộc, các nhạc sĩ Ngọc Chánh, Nhật Ngân, Lê Dinh, Huỳnh Anh.

NS Lê Dinh, NS Anh Bằng, Vợ chồng NS Trường Sa 

NS Lê Dinh trong Đài Phát Thanh Sài Gòn

NS Lê Dinh & hiền thê Trần Thị Kim Quyên- trước 1975

NS Lê Dinh và 3 con Yến Thu, Lê Duy, Yến Thy- trước 1975

NS Lê Dinh, Ô Nguyễn Tất Oanh (Giám Đốc Asia – Sóng Nhạc), NS Minh Kỳ, NS Anh Bằng – trước 1975

Từ trái: ÔB Lê Dinh, NS Phạm Mạnh Cương, NS Trường Sa (Paris 2003)

bar_divider

NHẠC SĨ LÊ DINH – Bích Xuân Paris

Buổi sáng êm dịu của tháng tư, còn dính lại chút sương mù trên ngọn Eiffel, tôi đã ngắm ngọn tháp bằng cái nhìn của người ngoại quốc du ngoạn, cộng với cái nhìn tươi xanh chênh vênh hiện ra nhiều vẻ đẹp của buổi sớm mai. Cảm giác buổi sớm mai, đầu óc trống trơn tôi như con bướm chập chờn lởn vởn, từ đoá hoa này sang đoá hoa khác, chẳng có một giới hạn nào để dừng lại nơi đâu. Các nét đều linh động trong khoảng mù mờ, như bức tranh tràn ra khỏi khung, làm cho đôi mắt ướt át tôi rất gợi cảm lẳng lơ. Ðắm đuối lắm! Ðắm đuối trong ảo tưởng, để liếc mắt đưa tình với chính mình, lúc nào trong lòng cũng gìn giữ sự réo rắt trong sáng của thiên nhiên, đang hiện lên tất cả những nét đẹp trước mắt.

Buổi sáng qua đi, buổi chiều hiện đến, quầng lượn trước mắt ánh đèn đêm, với bầu không khí ồn ào. Bên bờ sông Seine vẫn gió, tất cả thành nhạt nhòa sau lưng. Trên những bức tượng đồng, đầy đủ những dáng vẻ độc đáo, nó tự nhiên như ngang tàng, phóng túng trong cái duyên của Tây phương, qua nét điêu khắc độc đáo, với những vẻ đẹp hiện đại, do bàn tay người nghệ sĩ điêu khắc nào đó, đã đóng góp nơi đây, một chất lượng văn học nghệ thuật vô giá. Nghệ thuật là do tài năng sáng tạo của các cá nhân, cũng như thơ, nhạc là muôn đời, nó sống bằng giá trị của nó mà chẳng cần nương tựa vào cái gì cả. Cảnh vật nơi này bao nhiêu năm vẫn thế, làm choáng ngợp nhiều người. Bờ sông Seine vẫn lộng gió, phát ra những âm thanh như kim ngân, khẽ gõ vào những lâu đài lam sậm, của niềm tự hào cả dân tộc ở thế kỷ này.

Cư ngụ tại Paris, thỉnh thoảng tôi có người quen đến từ phương xa, là y như khuấy lên trong tâm hồn tôi, cái vùng tĩnh lặng hiu hiu ấy, thành một sân khấu sôi động, bừng lên những màu sắc rực rỡ. Và, người mà tôi gặp hôm nay là nhạc sĩ Lê Dinh, trên một sân khấu đại nhạc hội ca vũ nhạc tại Paris, trong một ngày cuối tuần năm 2003 vừa qua, (do Trung tâm Thúy Nga thực hiện trực tiếp thu hình). Ðây là lần thứ hai tôi vào lại sân khấu này, với ý định gặp người nhạc sĩ mà tôi có nhiều cảm mến, về dòng nhạc mộc mạc, đơn sơ, dễ dàng hòa tâm hồn mình vào những âm điệu chứa chan tình cảm, rất gần gũi với tôi, một thời dĩ vãng xa xưa…

Dĩ vãng xưa ấy đó mà… nó là nguồn gốc của sự biết của con người, rất quan trọng trong đời sống ta, vì không có nó, ta không thể biết được những điều gì đã qua, và cái ngày tôi còn là một cô gái đầu óc non nớt, với tuổi mười ba chỉ biết quanh quẩn ở trong xó làng. Thường sinh hoạt dưới mái chùa vào ngày chủ nhật. Từ một con bé bận đầm xanh, áo lam, ngắn tay. Ðến khi thành cô thiếu nữ, miệng biết tủm tỉm cười với trai làng, vẫn còn múa đi múa lại, những vũ khúc êm ả rừng núi cao nguyên, âm thầm tịch mịch xứ Thượng của Lê Dinh. Bây giờ nhớ lại, tôi vẫn lưu luyến xúc cảm mãnh liệt, hai má cứ giật giật bừng bừng, khi tôi đang nằm trên bãi cỏ, chìm trong cây lá. Mắt nhìn bầu trời bao la, với hàng triệu ức ngôi sao lấp lánh, vô biên vô tận của trời đất, khi hình ảnh: “Chiều lên bản Thượng” sâm sẩm vừa tắt nắng của Lê Dinh, Minh Kỳ làm thành một tiếng gọi xa xăm rõ rệt theo “Tiếng hát Mường Luông” ở trong “Nỗi buồn Châu Pha” chính là bức màn âm u sâu sắc của mình, một cách đơn giản chân thành.

Dòng nhạc đi chung với những cái uốn éo thân hình, tay chân của bọn con gái chúng tôi gồm 11 đứa, trong cái xà rông dài được quấn từ rốn xuống chân, áo sát nách hở bụng. Ðầu quấn miếng vải có màu đỏ tím. Phía bên con trai cũng 10 đứa, mặc quần xà lỏn, được quấn ngang bụng bằng lá dừa, đầu cũng quấn lá dừa. Hoá trang đám thanh niên lấy son nồi, quệt đầy lọ nghẹ trên mặt. Khi tiếng trống bắt đầu, ban vũ con gái uyển chuyển thân hình mềm mại qua lại. Hai bàn tay đưa cao ẻo lả trong cơn mộng mê ly, theo khúc nhạc thâm trầm vào cõi lòng thầm kín. Ban vũ bên con trai cũng nhôn nhao. Tay cầm cây gậy xập xình, luồn dưới chân giật tới giật lui. Ðầu ngoảnh đi ngoảnh lại, rồi rúc xuống nhẹ nhàng dưới hai cánh tay con gái rúc rích cười, theo tiếng nhạc tính tình tang: Rừng ơi vang lên muôn lời ca, xa xa trong màn sương âm u khi chiều xuống…

 
Nhạc sĩ Lê Dinh

Tôi sinh hoạt văn nghệ ở chùa, do các chị tập múa để trình diễn trong những ngày Ðại lễ Phật Ðản, có khi múa trong những buổi cắm trại, quanh bên đống lửa lộ thiên. Lúc đó đứng chung với các bạn tôi cao hơn một cái đầu, vì vậy mà khi múa, tôi được chọn làm “nữ chúa rừng xanh” được quấn cái xà rông đỏ, đeo bông tai màu đỏ, khăn quấn đầu cũng màu đỏ. Một màu đỏ từ đầu đến chân, biểu tượng sự oai nghi của quyền lực. Hai cổ chân tôi đeo hai cái kiềng toòng teng, bước đi nghe rổn rẻng rất lạ tai. Rồi mỗi ngày lớn thêm lên tí nữa, tôi thường nghe trên các đài phát thanh với dòng nhạc Lê Dinh, qua giọng của ca sĩ Hoàng Oanh:

Anh nói rằng trọn đời yêu em
Sao nỡ đành lòng nào lại quên
Câu tình yêu giữ không nhạt màu
Câu mình thương đến khi bạc đầu
Bây giờ trả lại trăng sao..
 (Tình yêu trả lại trăng sao – 1964)

Rồi đến : “Ga chiều”, “Xác pháo nhà ai” v.v…

Nói đến Lê Dinh ai mê nhạc cũng không quên bài: Hà Tiên, Ga chiều, Tình yêu trả lại trăng sao… Lời nhạc Lê Dinh đơn sơ dễ hiểu, mộc mạc đi thẳng vào tâm hồn người nghe một cách thích thú, nói vậy không phải tôi nói bạn cũng thích như tôi, hễ có người sản xuất những văn nghệ phẩm, là tôi thích học hỏi của kẻ khác. Mình đi tìm cái hạnh phúc mà không cần nhọc công dụng sức chi cả. Tôi nghe vọng cổ, nghe hát bội, hát chèo tôi biết mê say. Anh chị nghe nhạc cổ điển Tây phương, nhạc Âu Mỹ biết hay, cũng đam mê…Vậy chưa chắc cái sướng và cái đam mê ai hơn ai ?

Tôi đã gặp nhạc sĩ Lê Dinh một lần tại Montreal trong một buổi văn nghệ, và người nghệ sĩ này đã để lại tôi ấn tượng khó quên. Tôi kính mến thái độ vui vẻ, nhiệt thành, đơn giản mộc mạc thẳng thắn, ẩn trong cái nghiêm túc của một nhạc sĩ, có đức tin về phương pháp làm việc, với sự cần cù nhẫn nại, đã đem lại lòng quí mến và tin tưởng trong giới nghệ sĩ. Tôi biết nhạc sĩ Lê Dinh có đời sống tinh thần trong âm thầm, nhưng đầy hăng hái kiên nhẫn, đó là nền tảng cho một đời sống về tinh thần. Tâm hồn của một người nghệ sĩ dồi dào, thì sự sung sướng cũng rộng rãi hơn.

Sau khi định cư tại thành phố Montreal (Canada) đã ổn định được đời sống gia đình, và để gây cho mình sự hứng thú bền bĩ, nhạc sĩ Lê Dinh chủ trương thực hiện tờ Nguyệt san Nghệ Thuật là để duy trì sự cố gắng, và có đường lối rõ ràng. Văn nghệ làm nẩy sinh vào tâm hồn nghệ sĩ, luôn luôn nhìn đời với những khía cạnh màu sắc mới lạ. Lê Dinh sáng tác những bài nhạc mới sau này như : Bài hát của người điên, Cho người tình cũ, Nắng bên này sông, 10 bài hận ca, Thương về Gò Công… đều mang khắc khoải của người sống xa quê hương. Sau nhảy ra làm đài phát thanh Tiếng Nói Việt Nam với Lê Thái. Tất cả môn sinh hoạt văn nghệ, liên quan đến trong tâm hồn người nghệ sĩ, nó phản ảnh đời sống, tình cảm, tư tưởng của một nhạc sĩ. Nhưng cũng rất không đơn giản khi làm về báo chí văn nghệ.

Trước năm 1975 Lê Dinh cùng với nhạc sĩ Minh Kỳ và Anh Bằng thành lập nhóm Lê Minh Bằng. “Ba cây chụm lại thành hòn núi cao” có khác, nên rất nhiều nhạc phẩm nổi tiếng như : Gõ cửa, Chuyện tình Lan và Ðiệp, Căn nhà ngoại ô, Linh hồn tượng đá, Ðêm nguyện cầu… Nhóm Lê Minh Bằng cũng đã đào tạo nên những ca sĩ nổi tiếng như: Giáng Thu, Trang Mỹ Dung, Hải Lý, Mạnh Quỳnh, Ngọc Tuyết…

Sau biến cố 1975 nhóm Lê Minh Bằng mỗi người một nơi. Nhạc sĩ Anh Bằng sinh sống ở California (Nhà xuất bản băng nhạc Asia, Dạ Lan). Lê Dinh cùng với gia đình sống ở Montreal (Canada). Minh Kỳ thì đã mất vào đầu tháng 9 năm 1975 trong vụ nổ ở trại cải tạo Long Khánh.

Cuộc đối thoại giữa người giới thiệu chương trình nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn, và nhạc sĩ Lê Dinh dưới ánh đèn sân khấu Thúy Nga tại Paris 2003 đêm nay, làm bừng dậy ý nghĩa đời nghệ sĩ không bị nhoè đi, giữa thương trường ồn ào, và bụi bặm, khơi lại trong đời sống tinh thần, đã một thời từng gởi gấm, nhiều tình cảm sâu xa của nỗi nhớ mình, trong các nhạc phẩm nổi tiếng bắt đầu từ năm 1956 cho đến nay, với tất cả hơn 200 nhạc phẩm trước năm 1975, đã được thu dĩa bởi các hãng: Tân Thanh, Continental, Asia, Sóng Nhạc, Việt Nam… Sau năm 1975 các nhạc phẩm lại được thu vào dĩa: Thúy Nga Paris, Asia USA…với các giọng ca: Như Quỳnh, Phương Dung, Thanh Thúy, Mỹ Huyền, Hoàng Lan, Kim Ngọc Khánh, Dalena, Nhật Trường, Giao Linh, Thanh Tuyền, Lưu Hồng, Trần Thị Thu, Nguyệt Lan…

Nghe những lời nhạc của Lê Dinh tôi có cảm nhận: Người nghe không có sự suy nghĩ với cái nghĩa rộng của nó, mà dòng nhạc đi thẳng một cách mạch lạc vào đời sống tình cảm người ta mà thôi. Nhạc là âm thanh để cảm nhận, tất cả chung quanh chỉ là cái khung để chúng ta sinh hoạt, nếu ta quá quan trọng sẽ làm giảm mất đi cái chân giá trị của sự sáng tạo, một sự sáng tạo trong bóng tối, trong im lặng cũng là một vết sáng của đêm đông, và người sáng tạo là người biết định đoạt hành động mình, biết trù liệu đến sự tín ngưỡng và số phận của mình.


Bích Xuân và nhạc sĩ Lê Dinh tại Paris

Ðể thả hồn bâng khuâng rung động về kỷ niệm, những màn vũ hoang dã trong nhạc điệu trữ tình, tôi đến gặp nhạc sĩ Lê Dinh gốc người miền Nam, tại khách sạn Kyriad trong quận 19 Paris để nhớ lại một kỷ niệm, cách đây hai năm, tôi đã hân hạnh gặp nhạc sĩ rất còn nồng nhiệt, trong một trái tim nghệ sĩ, để cho tôi thẹn thùng, e ấp thật thà trong Tiếng Hát Mường Luông, Chiều Lên Bản Thượng v.v… bên núi rừng xinh xinh, xanh ngát mênh mông.

Xin mời bạn đọc nghe tâm tình của nhạc sĩ Lê Dinh, qua mẩu chuyện ngắn sau đây:

– Bích Xuân: Xin vui lòng sơ lược tiểu sử của nhạc sĩ ?

LÊ DINH: Sinh năm 1934 (tuổi Giáp Tuất) tại làng Vinh Hựu, tỉnh Gò Công.
1948-1953: Học Trung học ở Collège Le Myre de Vilers (MỹTho).
1953-1955: Học trường Cao đẳng Vô Tuyến Ðiện Saigon (Ecole Supérieure de Radióelectricité de Saigon).
1955-1957: Dạy học (Pháp văn và âm nhạc) ở Gò Công và ở Chợ Lớn.
1957-1975: Làm việc tại Ðài Phát thanh Saigon. Chức vụ: Chủ sự Phòng Sản Xuất rồi Chủ sự Phòng Ðiều Hợp.
1975-1978: Không làm gì được cả.
Tháng 8/1978: Vượt biên đến đảo Ðài Loan.
Tháng 10/1978: Ðịnh cư ở Canada, thành phố Montréal, cho đến nay.
1979-1999: Làm việc cho hãng tàu chở hàng hóa đi khắp thế giới có tên là Federal Navigation (viết tắt là FEDNAV) của Canada ở thành phố Montréal (Ðiểm đặc biệt là hãng tàu này là hãng tàu đã cứu vớt 40 người trên chiếc ghe tỵ nạn – trong đó có gia đình Lê Dinh – trên biển Nam Hải năm 1978).
Lúc còn học ở Trung học Le Myre de Vilers (MỹTho) có theo học hàm thụ lớp hòa âm và sáng tác của Ecole Universelle de Paris.
Sáng tác đầu tiên: Bài Làng Anh Làng Em, viết năm 1956, nhà xuất bản Tinh Hoa miền Nam ấn hành năm 1956.
Gia cảnh: Vợ, 3 con.

Sáng tác:

Cuộc đời sáng tác của Lê Dinh trong 47 năm gắn bó với âm nhạc được chia ra làm 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1: 1956-1966: Trong thời gian này, Lê Dinh có những sáng tác như:

– Ngày ấy quen nhau (1959)
– Thương đời hoa (1960)
– Hôm nào anh đi (1960)
– Có nhớ không anh (1960)
– Tấm ảnh ngày xưa (1961)
– Cánh thiệp hồng (1961)
– Ga chiều (1962)
– Xác pháo nhà ai (1964)
– Chiều lên bản Thượng (1964)
– Tình yêu trả lại trăng sao (1964)
– Thương về xứ Thượng (1965)
– Ngang trái (1965)…

Trong giai đoạn này, có những sáng tác chung với Minh Kỳ: Ðường chiều sơn cước – Tiếng hát Mường Luông – Người em xứ Thượng – Ðường về khuya – Tôi đã gặp – Hạnh phúc đầu Xuân – Cánh thiệp đầu Xuân – Một chuyến xe hoa – Mưa trên phố Huế…

Giai đoạn 2: 1966-1975: Thành lập nhóm Lê Minh Bằng (Lê Dinh – Minh Kỳ – Anh Bằng).

-1966: Ðêm nguyện cầu (sáng tác đầu tiên của nhóm).
Nhóm Lê Minh Bằng còn có những tên nữa như: Mạc Phong Linh, Mai Thiết Linh (Truyện tình Lan và Ðiệp 1, 2 & 3) Mai Bích Dung (Linh hồn tượng đá, Cho người tình nhỏ), Dạ Ly Vũ (Hồi tưởng), Dạ Cầm (Tình đời, Trở về cát bụi, Ðêm vũ trường, Kiếp cầm ca) và rất nhiều tên khác nữa như: Vũ Chương, Phương Trà, Tây Phố, Tôn Nữ Thụy Khương, Trúc ly, Huy Cường, Mặc Vũ v.v…)
(Ngưng sáng tác 1975-1978).

Giai đoạn 3: Từ năm 1979:
Có những bài: Bài hát của người điên – Nắng bên này sông – Thương về Gò Công – Sao anh không nhớ Gò Công – Dòng kỷ niệm – Chữ tình – Huế buồn – Chỉ là phù du (2003).

BX: – Khán giả đã biết nhạc sĩ Lê Dinh bắt đầu từ năm 1956 nhưng cho đến nay vẫn không quên công việc của một người làm về thông tin trên đài phát thanh trước năm 1975, hiện thời còn là chủ bút tờ báo nữa, mà cốt yếu của người cầm bút có kiến thức, có chiều sâu tư tưởng, tờ báo mới hay, phải hấp dẫn để đến được với độc giả. Công việc của nhạc sĩ nằm trong tư tưởng Văn hóa. Xin nhạc sĩ cho biết cảm tưởng về những điều này ?

Nhạc sĩ LD: Khán thính giả biết Lê Dinh từ năm 1956 (qua bài “Làng anh làng em”) cho đến nay nhưng từ năm 1994, khi nguyệt san Nghệ Thuật ấn hành số 1, độc giả biết Lê Dinh qua người chủ trương tờ báo và đồng thời cũng qua Lê Dinh, người viết nhạc. Chủ trương tờ báo, LD không có tham vọng to lớn, chỉ muốn dùng tờ báo, ngoài việc loan tin tức về âm nhạc, thời sự, kiến thức phổ thông… chính yếu là muốn nhắc lại cho các thế hệ sau biết những người đi trước trong lãnh vực văn học, âm nhạc, nghệ thuật… và giới thiệu, nâng đỡ những mầm non văn nghệ trên con đường mà những mầm non này đã chọn.

BX: – Nhạc sĩ đã được khán giả trước năm 1975 yêu thích và ngay như hôm nay tại Hải ngoại, được các Trung tâm băng nhạc thâu lại các nhạc bản như – Xác pháo nhà ai (1964) – Chiều lên bản Thượng (1964) – Tình yêu trả lại trăng sao (1964) – Thương về xứ Thượng (1965) – Ngang trái (1965)…v.v… Tại sao nhạc sĩ không tiếp tục đi sâu vào các ca khúc khác ?

Nhạc sĩ LD: Vẫn sáng tác (mặc dù tờ báo chiếm rất nhiều thì giờ) nhưng so với trrước 1975 thì rất ít vì ở hải ngoại còn nhiều thứ cần nhiều thì giờ để giải quyết và cơm áo buộc ràng không cho mình còn nhiều thì giờ để sáng tác.

BX: – Công việc làm báo, làm đài phát thanh tại Montreal, có hỗ trợ gì trong cuộc sống của nhạc sĩ không ?

Nhạc sĩ LD: Công việc làm báo, làm đài phát thanh ở đâu thì không biết, chứ ở thành phố Montréal này, không giúp đỡ gì về mặt tài chính cho người chủ trương. Ðó chỉ là sở thích thôi, ai không thích, không thể nào làm nổi, với trăm ngàn chuyện bực mình vụn vặt, không thể nói ra hết ở đây.

BX: – Nhạc sĩ có những bản nhạc viết về quê hương rất tha thiết. Xin nhạc sĩ cho biết cảm tưởng về những bài nhạc ấy ?

Nhạc sĩ LD: Về những bản nhạc quê hương, không hiểu tại sao, khi còn ở trong nước thì không viết, nhưng giờ đây, ở hải ngoại mới thấy thấm thía 2 chữ “quê hương” và viết rất dễ, rất suông sẻ, chẳng hạn như bài “Thương về Gò Công” (Nắng trưa lên rất cao, Ngoài xóm đi vào, đi ngang bờ ao, gặp em đang hái cau để má ăn trầu. Ai qua Gò Công mà không ghé thăm chợ Dinh, Ðể nghe tiếng hò cô gái ngoài kinh, Hò ơi: Em là cô gái xứ Gò, quanh năm sông vắng đưa đò nuôi me, Nhà em ở xóm Giồng Tre, Anh về nhớ ghé thăm mẹ thăm em).

BX: – Theo nhạc sĩ những dòng nhạc trước năm 1975 có những đặc điểm gì giống và khác với thời bây giờ ?

Nhạc sĩ LD: Nhạc trước 1975, kỹ thuật không rắc rối, lời ca ít cầu kỳ và bình dị hơn nhạc sau 1975, kỹ thuật vững chải hơn, hơi khó khăn hơn (có lẽ do sống gần với nền âm nhạc của ngoại quốc) và lời ca cùng đề tài cũng thay đổi nhiều, do hoàn cảnh đang ở tạm nơi xứ người, thân phận ly hương v.v…

BX: – Xin nhạc sĩ vài kinh nghiệm khi làm nhạc ?

Nhạc sĩ LD: Nói về kinh nghiệm trong việc viết nhạc thì nếu viết nhạc nhiều, thì lần lần kỹ thuật sẽ vững chắc hơn, không còn để những lỗi lầm ấu trĩ những khiếm khuyết buồn cười. Những người viết nhạc từ 10 năm trở lên sẽ không còn vấp phải những lỗi lầm này. Còn về phần hồn nhạc, thì không ai giống ai, cũng không phải do kinh nghiệm mà có, bởi đó là thiên phú.

BX: – Về các ca sĩ hiện nay ở hải ngọai ?

Nhạc sĩ LD: Các ca sĩ hiện nay ở hải ngoại: Lớp lớn tuổi (đã nổi tiếng ở Việt Nam) một số, phong độ vẫn còn và họ hát bằng tâm hồn, còn một số trẻ mới lớn lên và nổi tiếng ở hải ngoại, có một số hát bằng hình dáng hơn là hát bằng xúc cảm. Số này cần phải có những người múa may xung quanh mới được. Và khán giả thì “coi” họ hát hơn là “nghe” họ hát.

BX: – Với nghề báo xin nhạc sĩ có nhận xét ?

Nhạc sĩ LD: Về làm báo, thì tuy mới làm 9 năm thôi, nhưng đã nhận thấy rất là nhiêu khê bởi vì trong giới văn chương quá bao la hơn là trong giới âm nhạc. Những nhiêu khê này, không thể nói ra trong khi còn làm báo, chỉ có thể nói khi nào hết làm báo, bằng cách viết hồi ký chẳng hạn. Phục thay những người cả đời làm báo.

BX: – Xin nhạc sĩ kiêm Chủ bút cho biết thế nào là mẩu truyện ngắn hay? Cây bút nào anh cảm mến ?

Nhạc sĩ LD: Cảm nghĩ của một chủ bút không khác gì cảm nghĩ của một độc giả. Một truyện ngắn (hay dài) mà hay là có đề tài mới lạ, không giống những truyện đã có từ trước, có thắt gút (cho độc giả hồi họp, chờ đợi) rồi từ từ mở khi kết thúc, vui hay buồn, để trả độc giả về với thực tại. Về phần văn chương, không cần phải cầu kỳ hoa lá cành, chỉ cần cho trọn vẹn, câu cú có đầy đủ chủ từ, động từ, túc từ là được. (Chúa ghét những truyện kể lể dài dòng rồi hết, không đem lại một cảm xúc gì cho người đọc).

BX: – Xin nhạc sĩ cho biết tại sao bây giờ các nhạc sĩ thường hay sáng tác những ca khúc gào thét như thế ?

Nhạc sĩ LD: Âm nhạc những năm sau này (nhất là âm nhạc trong nước) không phải là âm nhạc nữa mà không biết nên gọi đó là gì. Nghe loại nhạc chói tai này, đang vui mình bỗng thấy bực tức ngang xương. Ca sĩ thì không gào thét không phải là ca sĩ, có thể gọi là “hét sĩ” thì đúng hơn. (Người Pháp có câu: Chanter n’est pas crier). Người VN mình bắt chước rất hay, nhưng bắt chước cái không nên bắt chước. Tuy nhiên, ở trong nước, cũng có một số ít bài rất dễ thương như Song quê, Về quê ngoại, Tiếng hát chim đa đa v.v…

BX: – Nhạc sĩ ấp ủ đề tài nào trong tương lai ?

Nhạc sĩ LD: Hình thức thu video của những trung tâm video lớn bây giờ, nếu cứ cái đà này mà kéo dài mãi, sợ không còn có người thích nữa. Phải thay đổi món ăn cho con người thưởng thức, ăn một món dù ngon, nhưng ăn hoài cũng phải chán (A force de manger la même soupe, on finit par se l***er). Do đó, một màn kịch nhạc, có thể nói như một vở tuồng cải lương mà thay vì cổ nhạc mình viết bằng tân nhạc, có đối thoại, có ca, có vũ, một câu chuyện có đầu có đuôi, viết bằng tân nhạc. Việc này đòi hỏi ca sĩ phải là diễn viên và có như thế mới hấp dẫn về lâu về dài số khán thính giả ít oi ở hải ngoại này. Ðó là ước muốn của LD nhưng mình không có trong tay phương tiện thì làm sao thể hiện được, cho nên ước muốn chỉ là ước muốn suông mà thôi.

BX: – Xin cảm ơn nhạc sĩ Lê Dinh

Bích Xuân (Paris, France)

bar_divider

 Phỏng vấn bà Trần Thị Kim Quyên, vợ NS Lê Dinh
(Tạp chí Sóng Văn, số 6 tháng 1&2- 1997)

Sóng Văn (SV) : Trong cơ duyên nào bà đã đến với người bạn đời của mình ? Và trong chiều dài thăng trầm của cuộc sống, bà có thể giới thiệu một kỷ niệm buồn, vui ?

Trần Thị Kim Quyên (TTKQ) : năm 1955, tôi bắt đầu dạy học ở Gò Công. Năm 1956 chồng tôi (Nhạc sĩ Lê Dinh) cũng về dạy học cùng trường với tôi và chúng tôi biết nhau từ đó. Đến năm 1957, chúng tôi làm đám cưới. Trong cuộc sống vợ chồng, nhớ lại thời còn son trẻ của chồng tôi, khoảng những năm 1960-1965, cũng có những chuyện buồn về tình cảm, nhưng tôi nghĩ, làm vợ một nghệ sĩ là phải chịu đựng, đợi khi trời quang mây tạnh gia đình sẽ yên vui.

SV: Nhiều người thường quan niệm rằng : các ông bà tác giả, dù sinh hoạt ở bộ môn nghệ thuật nào, cũng thường có tính lơ là đối với những công việc gia đình. Theo bà, nhận xét này đúng được bao nhiêu phần trăm ? Và riêng ông nhà thì sao ?

TTKQ: Điều này không đúng lắm, vì không phải nghệ sĩ thì hay lơ là công việc gia đình. Theo tôi, việc này tùy thuộc cá tánh của mỗi người. Có những đức phu quân không phải là nghệ sĩ nhưng cũng không phụ giúp được gì cho vợ. Trái lại có những người chồng là nghệ sĩ nổi tiếng mà phụ lo công việc gia đình một cách đắc lực. Nhận xét này chỉ đúng 50% thôi.

SV: Ngoài những môn sở trường, xin cho biết ông nhà còn thích hoạt động giải trí thêm với những bộ môn nào khác ?

TTKQ: Ngoài việc sáng tác nhạc, chồng tôi cũng làm thơ và giải trí bằng cách xem xi nê, video.

SV: Xin cho biết một ít thói quen của ông nhà trong lúc sáng tác ?

TTKQ: Chồng tôi có thói quen sáng tác lúc đêm khuya, khi mọi người trong nhà đều yên giấc ngủ, và lúc sáng sớm vừa thức dậy. Khi sáng tác, bên mình thường hay có tách cà phê sữa nóng.

SV: Bà đã từng có những đóng góp vào công việc sáng tác của ông nhà ?

TTKQ: Khi hoàn thành xong một nhạc phẩm, chồng tôi thường hỏi tôi cái tựa như vậy có được không ? hoặc hát cho tôi nghe thử và tôi luôn luôn là vị thính giả đầu tiên của những nhạc phẩm nhà tôi viết. Tôi thường hay góp ý về cái tựa bài hát và chỉ cái tựa mà thôi. Lâu lâu cũng có gặp vài bài mà tôi không thích. Tôi nêu lên ý kiến khách quan của tôi và chồng tôi khai tử bài đó luôn, không sửa chữa gì cả. Vì theo chồng tôi nói, sửa một bài hát khó hơn sáng tác một bài hát.

SV: Bà có những nhận xét tổng quát nào về toàn bộ tác phẩm của ông nhà đã được giới thiệu rộng rãi trong quần chúng ?

TTKQ: Về toàn bộ tác phẩm của chồng tôi cho đến ngày hôm nay tôi rất thích vì nó hợp với sở thích của tôi, và theo tôi, chúng cũng thích hợp với sở thích của đa số quần chúng. Nhưng tôi không biết quần chúng cho điểm thế nào, chớ riêng tôi thì tôi phê 18/20 tất cả những nhạc phẩm mà chồng tôi sáng tác, khoảng hai trăm (200) bài. Không biết có phải mèo khen mèo dài đuôi không ?

SV: Xuyên qua việc phát hành, phổ biến các tác phẩm nghệ thuật của ông nhà, bà có những nhận định gì về tình hình sinh hoạt văn học nghệ thuật Việt Nam hiện nay tại hải ngoại ?

TTKQ: Sau 1975, việc phổ biến ấn hành và phát hành những tác phẩm nghệ thuật không còn giống như lúc còn ở trong nước nữa. Việc phổ biến cũng khó khăn không thua gì việc phát hành vì đa số người Việt lưu vong không có tập trung ở một chỗ. Ngày trước, phương tiện phổ biến trong nước là đài phát thanh và đài truyền hình. Ngày nay,  phương tiện phổ biến là băng nhạc và video – nhất là video, một phương tiện phổ biến hữu hiệu nhất – thì quá ít cho nên sự phổ biến một sáng tác mới thật là hạn hẹp. Sau đó, sự sinh hoạt văn nghệ kém phần hứng thú vì thiếu phương tiện phổ biến. (Ít có sáng tác mới).

SV: Cá nhân bà  đã và đang sinh hoạt trong lãnh vực nào ? Những sinh hoạt đó có gây trở ngại hoặc hổ tương trong việc sáng tác của ông nhà ?

TTKQ: Tôi chỉ la một nội trợ sau 1975 cho nên không có gì trở ngại cho chồng tôi trong việc sáng tác, vì tôi đảm đang một phần lớn những công việc trong gia đình để chồng rảnh rang mà đi làm việc (tay phải) để nuôi gia đình, và sáng tác (tay trái) theo sở thích của chồng tôi.

SV: Nếu có thể được, xin bà vắn tắt cho đôi dòng tiểu sử của ông, những tác phẩm của ông ấy, và đôi dòng về cá nhân bà, đại khái quê quán, hoài bảo…

TTKQ: Sơ lược tiểu sử chồng tôi :

– Nhạc sĩ Lê Dinh, tên thật Lê Văn Dinh, sinh ngày 08-9-1934, tại Vĩnh Hựu, Gò Công. Tác phẩm đầu tay : Làng Anh Làng Em (1956). Tác phẩm quen thuộc : Tấm Ảnh Ngày Xưa, Thương Đời Hoa, Xác Pháo Nhà Ai, Cánh Thiệp Hồng, Tình Yêu Trả Lại Trăng Sao, Bài Hát Của Người Điên, Biển Dâu, Nếu Mai Này, Ga Chiều, Thương Về Xứ Thượng, Hà Tiên, Dòng Kỷ Niệm, Thương Về Gò Công vv…

bar_divider

Khánh Ly hát: Tâm Sự Chiều Thu

bar_divider

Duy Khánh  hát TẤM ẢNH NGÀY XƯA

bar_divider

 (tờ nhạc rời do Đông Thương gởi tặng Cỏ Thơm)

Hoàng Oanh hát TÌNH YÊU TRẢ LẠI TRĂNG SAO”

bar_divider

Phương Dunghát  “CHIỀU LÊN BẢN THƯỢNG”

bar_divider

Dạ Hương hát NGANG TRÁI

bar_divider

(tờ nhạc rời do Đông Thương gởi tặng Cỏ Thơm)

Thanh Thúy hát  “GA CHIỀU”

 Báo chí Sài Gòn viết về NS Lê Dinh ( in sau tờ nhạc rời “GA CHIỀU”)

bar_divider

 

Phương Dung hát THƯƠNG VỀ GÒ CÔNG” (Sáng tác sau 1975)

bar_divider

Thanh Tuyền hát “HÀ TIÊN”

Email của nhạc sĩ Lê Dinh về ca khúc Hà Tiên:

Le Dinh < dinhle@videotron.ca >

3-05-18

Năm 1969, anh chị được Thiếu tá Phan văn Cư (một thính giả mến nhạc của anh), Quận trưởng Hà Tiên thuở đó, mời xuống Hà Tiên chơi cho biết và anh chị ở tại nhà của Ông Bà Phan văn Cư 3 ngày.

Về Saigon, anh viết ca khúc Hà Tiên, bài in ra, để kỷ niệm chuyến đi, có ghi tặng Ông Bà Thiếu tá Phan văn Cư, Quận trưởng Hà Tiên, ở đầu bài nhạc.

Mến, LD”

bar_divider

Thanh Thúy hát  “CÁNH THIỆP HỒNG

bar_divider

Trang Mỹ Dung hát XÁC PHÁO NHÀ AI

bar_divider

  (tờ nhạc rời do Đông Thương gởi tặng Cỏ Thơm) 

Hồ Lệ Thu hát THƯƠNG ĐỜI HOA

bar_divider

  PHỎNG VẤN NHẠC SĨ LÊ DINH – The Jimmy Show (Montreal, Canada – January 2020)

Bà Lê Dinh, Jimmy Thái Nhựt, NS Lê Dinh, Lê Duy

bar_divider
This image has an empty alt attribute; its file name is LeDinh-NNNgan-PBN70.jpg

 TÌNH KHÚC LÊ DINH, THÚY NGA PBN 70 (2003)

bar_divider

Vài Kỷ Niệm với nhóm Lê Minh Bằng (1966-1975) – Lê Dinh

NHÓM LÊ MINH BẰNG – Từ trái: Anh Bằng, Minh Kỳ, Lê Dinh

Có rất nhiều vị yêu thích tân nhạc cũng như có rất nhiều độc giả của Nguyệt san Nghệ Thuật yêu thích nhạc của Lê Minh Bằng mà phần đông không biết Lê Minh Bằng là ai, người Nam, người Bắc hay người Trung, già trẻ bé lớn thế nào, hiện nay ở đâu? Ngoài ra, còn có những biệt danh như Mạc Phong Linh, Mai Thiết Lĩnh, Mai Bích Dung, Vũ Chương, Dạ Cầm, Dạ Ly Vũ, Tây Phố, Trúc Ly, Tôn Nữ Thụy Khương… nghe rất quen thuộc mà cũng thật là xa lạ vì không một ai hình dung được Mạc Phong Linh là ai? Mai Bích Dung là ai? Đàn ông hay đàn bà?

Trước 1975, những người thuộc lớp tuổi từ đôi mươi trở lên, có ít ai mà không nghe, không nhớ đôi ba câu lời trong nhạc phẩm “Đêm Nguyện Cầu” của Lê Minh Bằng:

Hãy lắng tiếng nói vang trong tâm hồn mình người ơi
Con tim chân chính không bao giờ biết đến nói dối
Tôi đi chinh chiến qua bao năm trường rồi miệt mài
Và lòng còn mang vết thương, vết thương trần ai…


Rồi một bài hát khác cũng ghi đậm nét son trong lòng giới ngưỡng mộ từ thị thành đến thôn quê, đó là ca khúc “Truyện Tình Lan Và Điệp 1”:

Tôi kể người nghe đời Lan và Điệp, một chuyện tình cay đắng
Lúc tuổi còn thơ tôi vẫn thường mộng mơ đem viết thành bài ca…
Hoặc vài lời ca của nhạc phẩm “Linh Hồn Tượng Đá” của Mai Bích Dung:
Trên dốc đá, tôi tình cờ quen nàng
Ngồi bên nhau, gọi tên nhau để rồi xa nhau…


Thính giả tự hỏi, Lê Minh Bằng là ai? Mai Bích Dung là ai?
Đôi khi cao hứng, thính giả cũng hát theo lời ca của ca sĩ trong băng nhạc:

… Tôi ca không hay, tôi đàn nghe cũng dở,
Nhưng nàng khen nhiều và thật nhiều
Làm tôi thấy trong tâm tư xôn xao
Như lời mặn nồng của đôi lứa yêu nhau…


Ca khúc này có tên là “Cô Hàng Xóm” của Nhóm Lê Minh Bằng nhưng được ghi tên tác giả là Giang Minh Sơn, cũng là một trong những ca khúc được thính giả ưa chuộng, không kém những bài “Đêm Nguyện Cầu” (Lê Minh Bằng), “Linh Hồn Tượng Đá” (Mai Bích Dung).


Lê Minh Bằng, Mạc Phong Linh, Mai Thiết Lĩnh, Mai Bích Dung hay Giang Minh Sơn… là những bút hiệu khác của Lê Dinh, Minh Kỳ và Anh Bằng, tức Nhóm Lê Minh Bằng. Có người hỏi tại sao người ta muốn tạo một tên tuổi rất khó mà các anh lại đem đứa con mình sinh ra, bỏ nó vào viện mồ côi, không nhìn nhận nó? Như đã có đôi lần chúng tôi đã xin thưa cùng quý vị là trong thời gian đầu thành lập Nhóm Lê Minh Bằng, chúng tôi muốn thử nghiệm một loại nhạc hợp với đa số người thưởng thức, giản dị, nhạc dễ nhớ, lời dễ hiểu, dễ thuộc… nếu nó có được khán thính giả chấp nhận thì là một điều hay, còn nếu không thì cũng chẳng sao, không ảnh hưởng gì đến tên tuổi của 3 anh em chúng tôi. Nhưng chúng tôi không ngờ, thật không ngờ, những bài như “Chuyện Tình Lan và Điệp 1”, “Cô Hàng Xóm” và nhiều bài khác – cũng thuộc loại bài có lời ca hợp với đa số người bình dân – lại được phần đông mến chuộng. Bằng cớ là mỗi lần xuất bản 10,000 bài, chỉ trong vòng một tuần lễ là hết sạch, các đại lý yêu cầu tái bản tới tấp, chúng tôi phải có mặt suốt đêm trong nhà in Tương Lai, đường Trần Hưng Đạo, để lo in cho kịp, và có nhiều bài mức phát hành lên đến cả trăm ngàn bản. Chúng tôi đồng ý đi đến một kết luận là muốn một bài nhạc được phổ thông, được chấp nhận thật sâu trong dân chúng thì, ngoài nét nhạc dễ thuộc, dễ nhớ… còn phải thật dễ thương, nghĩa là âm điệu phải uyển chuyển, có hồn nhạc, mới nghe qua một lần, nhưng thính giả còn nhớ thoang thoáng âm điệu. Về phần lời ca, đừng quá giản dị (đại loại như «Ước gì mình đừng ngăn cách, nhà mình chung vách, hai đứa mình thức trắng đêm nay»), nhưng cũng đừng quá cầu kỳ, đừng bắt người ta nghe nhưng không hiểu gì hết, đừng hỏi «sỏi đá có buồn không»?
Điểm này – tên tác giả lạ – có cái hay nhưng cũng có cái bất tiện của nó. Chẳng hạn như bài “Trở Về Cát Bụi”, vì tác giả không phải là Lê Dinh hoặc Minh Kỳ hay Anh Bằng (con vô thừa nhận) cho nên có một nam ca sĩ ở bên Pháp tự tiện in “poster” buổi đại nhạc hội do anh ta tổ chức mà trong đó có bài “Trở Về Cát Bụi” bảo rằng của chính anh ta sáng tác và cũng chính anh ta sẽ trình bày trong nhạc hội đó. Tưởng đâu là bài “Trở Về Cát Bụi” nào khác – do anh ta mới viết, nhưng trùng tên – nhưng té ra là một vụ đạo nhạc, vì đó là bài “Trở Về Cát Bụi” của chúng tôi:
«Sống trên đời này, người giàu sang cũng như người nghèo khó
Trời đã ban cho, xin cám ơn Trời, cuộc sống hôm nay…

Về điểm trùng tựa bài – chỉ trùng tựa thôi – tôi nhớ có một lần, trước mặt tôi, cố nhạc sĩ Võ Đức Tuyết, lúc đó là Chủ sự Phòng Văn nghệ Đài Phát Thanh Saigon đang duyệt một bài nhạc của một nhạc sĩ trẻ, hỏi nhạc sĩ này tại sao anh lấy trùng tựa một bài nhạc đã nổi tiếng của một nhạc sĩ đàn anh, nhạc sĩ trẻ này trả lời tại anh không biết. Nhạc sĩ Võ Đức Tuyết mới nói:
– Tại anh sinh sau đẻ muộn, làm sao anh biết được?

Bắt đầu thành lập Nhóm Lê Minh Bằng, ngoài việc cố vấn cho ông Nguyễn Tất Oanh, giám đốc hãng Đĩa hát Asia – Sóng Nhạc ở số 37 đường Phạm Ngụ Lão (Saigon), trong việc chọn bài để thu thanh và xuất bản, cũng như phụ trách phần phụ diễn ca nhạc cho chương trình Tuyển lựa ca sĩ hàng tuần ở rạp Quốc Thanh do Đài Phát thanh Saigon tổ chức, chúng tôi còn mở lớp nhạc có tên là Lớp nhạc Lê Minh Bằng, (1966-1975) tại số 102/8, đường Hai Bà Trưng, Tân Định.


  

NS Lê Dinh & Ông Nguyễn Tất Oanh

Sóng Nhạc xuất bản tờ nhạc rời – nhóm Lê Minh Bằng phụ trách chọn lựa

Một số đĩa do Sóng Nhạc sản xuất

Trong giai đoạn này, cũng có rất nhiều kỷ niệm đáng nhớ, liên quan đến tâm tính ở ngoài đời cũng như trong lớp nhạc, nói lên cá tính của mỗi ông thầy Minh Kỳ, Anh Bằng và Lê Dinh mà các em nhạc sinh như Kim Loan, Giáng Thu, Hải Lý, Trang Mỹ Dung, Nhật Thiệt Lan, Thu Thủy… chắc cũng không quên. Các em thường nói với nhau rằng thầy Kỳ nghiêm trang quá, thầy Bằng dễ dãi quá, thầy Dinh thì dung hòa giữa hai trạng thái nghiêm nghị và dễ tính. Mỗi lần các em gặp giờ thầy Kỳ thì trong lớp im phăng phắc tuy rằng thầy Kỳ cũng cười nói vui vẻ với các em, nhưng ở con người anh, xuất ra một nét gì đó làm các em sờ sợ. Trong giờ thầy Kỳ, đâu vào đó, nhạc lý ra nhạc lý, thực tập ra thực tập. Trong bộ môn nào cũng vậy, nhất là âm nhạc, phần lý thuyết là phần nhàm chán nhất đối với các em cho nên các em mong cho mau hết phần nhạc lý để sang phần thực tập, hát hò nhộn nhịp vui vẻ hơn. Vì sự luân phiên cho nên khi các em gặp giờ của thầy Bằng thì tất cả đều hớn hở, về nhạc lý thầy Bằng chỉ bảo những điểm cần thiết, phần căn bản để cho thầy Kỳ và thầy Dinh lo, vì các em muốn thực tập nhiều hơn lý thuyết. Thế nào là xuống ton, lên ton, thăng, giáng, một cung, nửa cung, âm giai trưởng, âm giai thứ, nhất là phần xướng âm… rắc rối quá. Thế là thầy Bằng làm cho các em vui vẻ lên, lớp học rộn rịp lên bằng cách cầm cây guitare, mở ampli, đưa micro cho các em, rồi thì tiếng vỗ tay hoan nghinh thầy Bằng vang dội từ trên lầu xuống dưới nhà. Riêng thầy Dinh, áp dụng thuyết trung dung của Khổng Tử làm kim chỉ nam. Mà chính các em cũng bảo thế, «Thầy Dinh là thầy Kỳ và thầy Bằng cọng lại rồi chia làm hai».

Mà quả thật vậy, ra khỏi lớp nhạc, ở ngoài đường phố, ở ngoài đời, cũng vì tính tình của mỗi ông thầy mà trong vấn đề tình cảm, mỗi người cũng có một đời sống tâm tình khác nhau. Năm bắt đầu thành lập Nhóm Lê Minh Bằng là năm tôi 32 tuổi, Minh Kỳ lớn hơn tôi 4 tuổi và Anh Bằng hơn Minh Kỳ 3 tuổi. Ở vào lứa tuổi bước vào đời, thời son trẻ bay bướm, nhất là trong địa hạt văn nghệ, làm sao tránh khỏi những chuyện tình ái giăng tơ. Nhìn vào cá tính của mỗi người, một phần nào chúng ta cũng đoán được chuyện bồ bịch của mỗi người trong nhóm chúng tôi. Minh Kỳ, theo chỗ tôi biết – tuy đây là chuyện riêng tư, nhưng trong vòng anh em, tất cả đều biết hết chuyện của nhau – với bản tính cứng rắn, là người không dính líu nhiều vào chuyện tình ái lăng nhăng. Còn Anh Bằng, như trên đã nói, cũng vì tính tình quá dễ dãi mà anh như con nhện mắc vào giữa màn lưới, đôi khi phải nhờ chúng tôi giải thoát mới ra được. Còn tôi, thuyết trung dung của đạo nho được áp dụng ở mọi trường hợp cho nên mọi việc phải được tính toán bằng cách cọng chung lại rồi chia làm hai để lấy trung bình giải quyết vấn đề.

Tôi nhớ có lần, hết giờ dạy, chúng tôi ra về khi thành phố bắt đầu lên đèn. Ra tới chỗ đậu xe, tôi ngạc nhiên thấy một em – mà tôi biết mặt chứ không nhớ tên, vì lớp nhạc có trên một trăm em – đang đứng cạnh xe tôi. Tôi hỏi em sao em còn đứng đây chưa về, trời cũng bắt đầu mưa lăm răm rồi. Em bảo:
– Em đợi thầy về để em xin thầy cho em quá giang.
– Nhà em ở đâu?
– Dạ ở ngã tư Phú Nhuận.
Thấy nhà em cũng ở trên lối về nhà tôi, đường Ngô Tùng Châu (Gia Định) tôi bảo em lên xe và tôi lái từ đường Hai Bà Trưng về hướng ngã tư Phú Nhuận. Trên xe, tôi cũng không hỏi tên em và thầy trò chúng tôi cũng không nói với nhau một lời nào. Xe chạy trên đường Võ Di Nguy, gần đến ngã tư Phú Nhuận, tôi mới hỏi em:
– Nhà em đâu, để thầy đưa em đến nhà cho, trời đã bắt đầu mưa to rồi.
– Dạ em khôâng muốn về nhà, thầy đưa em đi chơi một vòng được không?

Thật quá bất ngờ, trong bụng tôi đã bắt đầu nổi sùng, thứ nhất là vì đã hơn 7 giờ tối, bụng cũng đã đói, thứ hai là tôi biết là giờ này, vợ và con tôi đang chờ tôi về để cùng ăn cơm. Không biết tính sao, tôi không trả lời mà quẹo xe về phía mặt trên đưòng Chi Lăng và nói với em rằng em phải về nhà kẻo ba má em lo. Nhưng em nhất quyết ngồi trên xe luôn và còn nói «thầy đưa em đi đâu, em đi đó». Xe chạy chậm chậm trên đường Chi Lăng, hướng về phía dinh tỉnh trưởng Gia Định, đến ngã ba Chi Lăng và Ngô Tùng Châu là lối rẽ về nhà tôi, tôi dừng xe lại trước Ty Hiến Binh Gia Định và bảo em xuống xe để tôi đưa tiền em đi cyclo về nhà. Nhưng em cũng không chịu xuống và cuối cùng tôi phải dùng lời lẽ khi nhẹ, khi nặng em mới chịu bước xuống đường. Và kể từ hôm đó, tôi để ý thấy em không còn có mặt trong lớp nhạc nữa.
Văn tức là người, hay nói về nhạc sĩ sáng tác, tâm tính con người được biểu lộ qua lời ca, và nhờ vậy, chúng ta biết tại sao Minh Kỳ ít viết lời ca cho nhạc của anh. Phần nhiều nhạc của Minh Kỳ, trước khi quen với chúng tôi, nhờ thi sĩ Hồ Đình Phương làm lời ca (Nha Trang, Nhớ Nha Trang…) hoặc Hoài Linh (Biệt Kinh Kỳ, Chuyến Tàu Hoàng Hôn, Nhớ Một Người, Mấy Độ Thu Về…) hay Y Vân (Chuyến Tàu Tiễn Biệt) và sau này khi chúng tôi biết nhau thì anh đưa cho tôi làm lời cho một số bài như Một Chuyến Xe Hoa, Đường Về Khuya, Tôi Đã Gặp, Cánh Thiệp Đầu Xuân, Hạnh Phúc Đầu Xuân, Mùa Xuân Gửi Em, Tiếng Hát Mường Luông, Đường Chiều Sơn Cước v.v…). Minh Kỳ làm nhạc xuất sắc nhanh mà hay, nhưng anh không văn chương, bóng bẩy trong lời ca, không phải anh không làm được nhưng kém hay hơn nếu nhờ một người khác làm. Còn Anh Bằng thì hoàn toàn cả 2 phương diện, âm điệu cũng như lời ca, phần nào nói lên tâm tính lãng mạn của anh, sự mềm lòng của anh cho nên lời ca của anh thật trau chuốt, tình tứ và vô cùng êm ái, như nhung, như lụa. Riêng về phần tôi, cũng bởi thuyết trung dung, tôi ở vào giữa của hai thái cực, một bên nghiêm trang đến độ cứng rắn, một bên yếu mềm, một bên quá khô khan, một bên quá ướt át… tôi viết lời ca cũng trung dung, ở giữa, không quá sa mạc nắng cháy mà cũng không quá mưa dầm dề lầy lội.

Cũng ở trong sự nhận xét này, chúng ta nhìn lại tổng quát gia tài sáng tác trước đây của Minh Kỳ, của Anh Bằng và của Lê Dinh, trước ngày chúng tôi thành lập Nhóm Lê Minh Bằng thì thấy rõ ngay. Minh Kỳ có những bản thuộc loại tuyên truyền mạnh dạn, hùng dũng như Biệt Động Quân, Cảnh Sát Hành Khúc…, Anh Bằng ít viết loại nhạc hùng, còn tôi, vì làm việc tại đài Phát thanh Saigon, cho nên cũng thỉnh thoảng có viết vài bài hành khúc cho chiến dịch. Về nhạc chiến dịch, tôi thích viết loại tình cảm, chẳng hạn như bài nhạc tố cáo CS pháo kích dã man vào trường tiểu học ở Cai Lậy giết chết hơn 10 em bé học sinh:
Hỡi bé thơ ơi, sao tội tình gì em lại bỏ đi, em lại bỏ đi
Kìa thầy giảng bài tình thương trong lớp,
Bạn bè còn ngồi chăm chỉ lắng nghe
Sao em vội bỏ mái trường ngày xưa thân mến, vội bỏ ra đi…


Và cũng song song theo tính tình như vậy ở ngoài đời, Minh Kỳ là Đại úy cảnh sát oai phong, khép mình trong khuôn pháp, Lê Dinh là một công chức bình thường, chừng mực, còn Anh Bằng sống cuộc đời phóng khoáng, cởi mở, như con chim bay nhảy tự do giữa bầu trời nắng đẹp. (Thời gian giải ngũ của anh dài hơn thời gian anh ở trong quân đội).
Lê Minh Bằng, sự kết hợp của 3 miền đất nước, sự quy tụ của 3 trạng huống tính tình – nghiêm trang, ôn nhu và dễ dãi – bổ túc cho nhau, bù đắp cho nhau để tồn tại trong 9 năm dài, góp phần tô bồi cho gia tài âm nhạc VN thêm hương sắc. Có người cho rằng sự hợp tác giữa 3 người khó mà bền vững được, chúng tôi không tin vào lập luận tiền chế dị đoan này vì sự kết hợp của chúng tôi là một sự kết hợp văn hóa và cho đến năm 1975, nếu không mất nước vào tay CS, có lẽ Nhóm Lê Minh Bằng chúng tôi còn tiếp tục mãi đến ngày nay ở trong nước. Nhắc đến hai chữ «cộng sản», tôi và Anh Bằng thật bồi hồi thương cảm cho số phận hẩm hiu của Minh Kỳ. Ba tháng trước ngày mất nước, anh nói nếu CS vào, anh sẽ dắt đứa con trai lớn của anh tìm cách trốn đi ngoại quốc để có người nối dõi tông môn. Nhưng chỉ 6 tháng sau, anh bỏ mình oan khổ trong trại cải tạo chỉ vì một sự giằng co, tranh chấp bán buôn đường sữa linh tinh của những người về từ rừng rú, để rồi Minh Kỳ thiệt mạng vì một trái lựu đạn trả thù vô lối, trong khi anh không dính líu vì đến vụ này. Nhưng rồi hiện nay, nhờ những người con đi trước bảo lãnh, cả đại gia đình Minh Kỳ đều thoát được «thiên đường CS», đoàn tụ ở San Jose và trớ trêu thay, người con trai đầu lòng của anh chị Vĩnh Mỹ (tên thật của Minh Kỳ), nay cũng trên 40, vẫn còn độc thân. Nhưng cũng không sao, anh chị còn nhiều thứ nam khác nay đã có gia đình và đã có người nối dõi tông tộc Bửu, Vĩnh, Bảo… như ước vọng của anh trước khi về nơi vĩnh cửu.Lê Dinh

*** NS Anh Bằng & NS Lê Dinh trước poster ra mắt DVD Asia 52 “Huyền Thoại Lê Minh Bằng” ***

Youtube:    phần 1     phần 2

bar_divider

(tờ nhạc rời do Đông Thương gởi tặng Cỏ Thơm)  

 ĐÊM NGUYỆN CẦU: Diễm Chi   Ban hợp ca Asia

bar_divider

LINH HỒN TƯỢNG ĐÁ:  Thái Châu   Tuấn Ngọc 

bar_divider

Nhạc sĩ Lê Dinh

** Thy Nga / Radio Free Asia /  2004-06-08 ** 

 NGHE CHƯƠNG TRÌNH (MP3)

Buổi hôm nay, Thy Nga mời quý vị cùng nghe nhạc của Lê Dinh, từ các sáng tác thuở đầu, đến các bài sau này. Từ 26 năm nay, ông định cư tại Canada. Đã ở tuổi hưu nhưng ông vẫn tiếp tục sinh hoạt trong ngành phát thanh và báo chí; thỉnh thoảng lại sáng tác nhạc, đặc biệt là trong vòng ba năm qua, nhạc sĩ Lê Dinh phát hành được 5 cuốn CD. Vào tháng Tư năm ngoái 2003 thì ông được mời xuất hiện trên chương trình Paris by Night 70.

Các bản ông viết ở hải ngoại như “Nắng bên này sông”, “Sao anh không nhớ Gò Công”, “Dòng kỷ niệm”, “Huế buồn”, “Chỉ là phù du” cho thấy tâm tư ông luôn nhớ về quê nhà. Mời quý vị nghe bài “Thương về Gò Công” qua giọng hát Thanh Tuyền.

“Thương về Gò Công”… (audio clip)

Lê Dinh sinh năm 1934 tại Gò Công, nơi mà cổ nhạc miền Nam rất phổ biến. Thân phụ hay cùng với bạn bè trình bày vui chơi các bản cổ nhạc trong những buổi họp mặt tại nhà do đó, Lê Dinh lớn lên đã nhiễm những âm điệu của vọng cổ, của bài Bình bán, của điệu Tây Thi.

Trong khi theo bậc trung học tại Mỹ Tho thì Lê Dinh có học nhạc hàm thụ với trường “Ecole universelle de Paris” về hòa âm và sáng tác. Nhạc bản đầu tay là bài “Làng anh, làng em” viết năm 1956.

Đến năm 1958, ông bắt đầu làm việc tại đài phát thanh Saigon, giữ chức vụ Chủ sự phòng sản xuất, rồi Chủ sự phòng Điều Hợp, cho tới khi Saigon rơi vào tay cộng sản.

Những nhạc bản ông viết từ năm 1956 đến 1975 gồm trên hai trăm bài đều được thâu thanh và xuất bản tại Việt Nam.

Nhạc Lê Dinh, chúng ta có thể thấy hai thể loại: là nhạc tình, và nhạc quê hương với các bài viết về Huế, về miền cao nguyên.

“Tấm ảnh ngày xưa”… (audio clip)

Quý vị đang nghe bài “Tấm ảnh ngày xưa” qua giọng hát Nhật Trường. Lê Dinh nói là ưng ý với nhạc phẩm này nhất vì đó là sáng tác đã đưa tên tuổi ông lên, vào thời gian mới viết nhạc được vài năm.

“Tấm ảnh ngày xưa” tiếp theo … (audio clip)

Cũng thời gian ấy, vào khoảng năm 1961, 62, bài “Ga chiều” ra đời. Đây là nhạc bản của Lê Dinh được trình bày nhiều nhất.

“Ga chiều” … (audio clip)

“Ga chiều” với Thanh Tuyền, quý vị vừa nghe.

Một trong những ca khúc của Lê Dinh được nhiều người ưa chuộng là bản “Tình yêu trả lại trăng sao”, mời quý vị nghe “con nhạn trắng Gò Công” Phương Dung hát sau đây. Sở dĩ khán thính giả gọi Phương Dung như thế vì cô ca sĩ này quê quán từ Gò Công, và có chất giọng đặc biệt.

“Tình yêu trả lại trăng sao” … (audio clip)

Trong giai đoạn này, có một số nhạc bản, Lê Dinh viết cùng với Minh Kỳ như Đà Lạt hoàng hôn, Mưa trên phố Huế, Đường chiều sơn cước, Tiếng hát Mường Luông, Người em xứ Thượng, Hạnh phúc đầu Xuân, Cánh thiệp đầu Xuân, …

Đến năm 1966 thì nhóm Lê Minh Bằng ra mắt khán thính giả, do tên ba nhạc sĩ Lê Dinh, Minh Kỳ và Anh Bằng ghép thành. Sáng tác đầu tiên của nhóm là “Đêm nguyện cầu”.

Họ đề nhiều tên khác nhau cho các sáng tác. Lý lẽ vì sao, nhạc sĩ Lê Dinh nói: (audio clip)

Tháng 8 năm 1978, ông cùng gia đình vượt biển, may mắn được tàu chở hàng của hãng Federal Navigation thuộc Canada vớt và đưa đến Đài Loan.

Hai tháng sau thì gia đình ông được sang Canada, định cư ở thành phố Montreal cho tới giờ. Năm sau đó, chính hãng tàu ấy đã nhận ông vào làm việc, như lời ông kể sau đây: (audio clip)

Sau 20 năm phục vụ tại Federal Navigation, đến năm 1999 thì Lê Dinh về hưu. Thế nhưng xem chừng như tình cảm nơi Lê Dinh vẫn lai láng. Hãy nghe các bản anh viết sau này như “Bài hát của người điên” về tâm trạng một kẻ thất tình; “Dòng kỷ niệm” nhớ về chuỗi ngày hoa mộng; và định nghĩa Tình Yêu như thế này, thì biết

“Chữ tình”… (audio clip)

Trong âm thanh ca khúc “Chữ tình” do Hoành Oanh hát, Thy Nga xin chấm dứt chương trình về nhạc sĩ Lê Dinh … Chào tạm biệt quý thính giả và các bạn. “Chữ tình”… (audio clip)

Thy Nga

bar_divider

    (tờ nhạc rời do Đông Thương gởi tặng Cỏ Thơm)

Hương Lan hát NẾU HAI ĐỨA MÌNH

bar_divider

Như Quỳnh hát CÁNH THIỆP ĐẦU XUÂN”

bar_divider

Hoàng Oanh hát SAU NGÀY HÀNH QUÂN” của Lê Dinh & Trúc Ly

(tờ nhạc rời do Đông Thương gởi tặng Cỏ Thơm) 

bar_divider

                                                       Thế Sơn hát CHỮ TÌNH

bar_divider

Tâm Hảo hát TUY XA NGHÌN TRÙNG

bar_divider

Lê Duy hát: LỜI NGƯỜI VIỄN XỨ”  

bar_divider

Thụy Vân hát NHỚ ANH PHAI MÀU TÓC

 Nhạc Sĩ Lê Dinh tâm sự: “Anh viết bài này để nhớ lại hơn 30 năm về trước, ngày đau buồn của đất nước, có người ra đi, bỏ lại người tình, người vợ biền biệt ở lại nhà và người ở lại làm sao không nhớ người ra đi cho được. Trong này, có một chút của anh và phần nhiều là của một số đông người ở trong hoàn cảnh như vậy

bar_divider

 Ơn Mẹ – nhạc & lời: Lê Dinh – tiếng hát: Trang Mỹ Dung

bar_divider

Khắc Dũng hát SÀI GÒN CÒN MÃI TRONG TÔI

bar_divider

Ân Thiên Vỹ hát NGỠ NHƯ LÀ CHIÊM BAO

bar_divider

Toàn bộ CD “TÌNH KHÚC LÊ DINH”

bar_divider

Như Quỳnh hát HUẾ BUỒN

bar_divider

 Ca sĩ Phương Dung – chút kỷ niệm với Nhạc sĩ Lê Dinh (2018)

(Chương trình “Người Kể Chuyện Tình 2018 | Tập 3 Lê Dinh” – Jet Entertainment / Đài Truyền Hình Vĩnh Long)

bar_divider

Trang Mỹ Dung lần đầu tiết lộ kỷ niệm cùng thầy Lê Dinh
12/11/2017 – NGUỒN – https://baotintuc.vn/giai-tri-sao/

Lần đầu tiên, Trang Mỹ Dung – học trò cưng của bộ ba nhạc sĩ Lê – Minh – Bằng tiết lộ kỷ niệm đáng nhớ cùng người thầy Lê Dinh trong đêm nhạc Sol Vàng tháng 11,2017 tôn vinh âm nhạc của hai nhạc sĩ Lê Dinh – Nhật Ngân. Mặc dù ở tuổi 66, danh ca Trang Mỹ Dung vẫn say đắm khán giả với giọng hát trầm buồn vô cùng ấn tượng. Nổi tiếng từ những năm 70 với các ca khúc: Phượng buồn, Mưa nửa đêm, Phận nghèo… sau thời gian ngưng hoạt động vì tai nạn bất ngờ, đến nay, nữ danh ca vẫn đều đặn tham gia các chương trình ca nhạc từ thiện, phục vụ khán giả đầy nhiệt huyết như thuở mới vào nghề.


Trang Mỹ Dung sinh ra trong một gia đình công chức không có ai theo nghệ thuật. Đầu năm 1967, với chiếc áo dài trắng đơn sơ của tuổi 16, nữ danh ca ghi danh tham dự cuộc thi tuyển chọn ca sĩ trẻ do Đài truyền hình Sài Gòn tổ chức.

Sau vòng sơ khảo, Trang Mỹ Dung được nhạc sĩ Anh Bằng khuyên theo con đường nghệ thuật chuyên nghiệp. Sau đó, được sự đồng ý của ba mẹ, nữ danh ca tham gia học lớp thanh nhạc do nhóm nhạc sĩ Lê – Minh – Bằng (gồm Lê Dinh, Minh Kỳ và Anh Bằng) sáng lập.

Khi nhạc phẩm  Hai mùa mưa” ra đời, Trang Mỹ Dung được những người thầy giới thiệu đến thu âm ở hãng đĩa Asia Sóng Nhạc và nhanh chóng được khán giả đón nhận. Ở bất cứ nơi đâu, hễ nghe “Mùa mưa lần trước anh về đây ghé thăm tôi, tình xưa bạn cũ gặp nhau đêm ấy mưa rơi...” là người ta nghĩ ngay đến giọng hát Trang Mỹ Dung.


Lòng trân trọng của Trang Mỹ Dung không chỉ dành cho Anh Bằng – người phát hiện và dẫn dắt chị từ những ngày đầu, mà còn hướng về nhạc sĩ Lê Dinh và Minh Kỳ. Cả ba người thầy đã hết lòng dìu dắt và nâng đỡ chị trên con đường ca hát. Hiện nhạc sĩ Anh Bằng và Minh Kỳ đã mất, chỉ còn lại Lê Dinh và ông đang định cư tại nước ngoài nên chị không có nhiều cơ hội gặp gỡ người thầy kính mến.

Nhận xét về nhạc sĩ Lê Dinh, Trang Mỹ Dung không khỏi nghẹn ngào chia sẻ: “Thầy Lê Dinh là một người thầy rất nghiêm khắc nhưng rất chỉnh chu và tận tâm với học trò. Tôi thầm mong có một ngày thật gần, thầy trở về Việt Nam để thầy trò hội ngộ”.

Nhắc đến kỷ niệm của hai thầy trò, Trang Mỹ Dung nhớ ngay: “Vào năm 2013, một người bạn của thầy Lê Dinh từ Canada về Việt Nam. Người bạn này liên hệ với Trang Mỹ Dung và cùng quay ca khúc Ơn mẹ, một sáng tác của thầy Lê Dinh dành tặng mẹ. Trang Mỹ Dung về Gò Công quê thầy và ra tận mộ mẹ của thầy để quay.

Tôi đã học được ở các thầy cách sống chân tình, tôi tin tấm lòng chân thành của mình sẽ được thầy đón nhận một cách trọn vẹn dù tôi và thầy sống xa nhau cách nửa vòng trái đất”.

Tham gia Sol Vàng, Trang Mỹ Dung sẽ thể hiện những ca khúc được thầy Lê Dinh “đo ni đóng giày” cho chị, đó là liên khúc Cánh thiệp hồng – Ngang trái và ca khúc Xác pháo nhà ai. Với chất giọng trầm buồn, da diết, nữ ca sĩ sẽ hát với tất cả những nỗi niềm.

Trong đêm nhạc Sol Vàng tôn vinh con đường âm nhạc của hai nhạc sĩ Lê Dinh và Nhật Ngân còn có sự góp giọng của Phương Dung, Thái Châu, Trang Mỹ Dung cùng các ca sĩ Chế Thanh, Như Hảo, Giáng Tiên, Hà Vân, Huỳnh Thật với các ca khúc nổi tiếng như: Cánh buồm chuyển bến, Lời đắng cho cuộc tình, Chiều lên bản thượng, Trách ai vô tình,…

bar_divider

GIÃ BIỆT NHẠC SĨ LÊ DINH – THƯƠNG VỀ XỨ THƯỢNG

** Trần Chí Phúc **

Tôi gặp nhạc sĩ Lê Dinh lần duy nhất trong đời khi ông từ Montreal Canada ghé San Jose California cuối thập niên 1980 thăm gia đình cố nhạc sĩ Minh Kỳ và ông điện thoại mời tôi tới. Không nhớ rõ cơ duyên nào làm quen với nhau nhưng người nhạc sĩ thuộc thế hệ trước lúc nào cũng niềm nở trong lúc trao đổi câu chuyện âm nhạc với tôi qua điện thoại viễn liên Hoa Kỳ và Canada. Khi ông thực hiện tờ nguyệt san Nghệ Thuật thì tôi có viết vài bài đóng góp và nhờ đó mà sự liên lạc nồng ấm hơn.

Nhạc sĩ Lê Dinh từng giữ chức Chủ Sự đài phát thanh Sài Gòn trước năm 1975, điều hợp chương trình ca nhạc nên ông biết khá nhiều về sinh hoạt ca nhạc cùng các nhạc sĩ sáng tác thời đó. Lâu lâu tôi phôn hỏi ông về tác giả một ca khúc thì ông cho biết đó là Dạ Ly Vũ – một bút hiệu của nhóm Lê Minh Bằng.

Nhóm nhạc Lê Minh Bằng gồm Lê Dinh, Minh Kỳ, Anh Bằng hợp tác với nhau tạo nên một danh hiệu ca nhạc đáng kể trong làng ca nhạc Sài Gòn từ năm 1966 đến năm 1975. Mỗi nhạc sĩ có riêng sáng tác của mình, rồi cộng thêm những tác phẩm của hai người làm chung, ba người làm chung, rồi tạo thêm những bút hiệu mới cho cả nhóm như Mạc Phong Linh Mai Thiết Lĩnh, Dạ Chung, Mai Bích Dung…

Việc lấy bút hiệu khác nhau làm cho thính giả thích thú trong sự thưởng thức khi nghe một bài nhạc mới của tác giả mới . Đây cũng là một nét đặc biệt sinh hoạt văn nghệ sáng tác thời đó, một số nhạc sĩ ghi tên tác giả khác để đặt cho tác phẩm mới của mình.

Hồi đó những bài hát mới muốn được công chúng biết tới thì phải phổ biến trên đài phát thanh Sài Gòn, lan xa từ thủ đô nước Việt Nam Cộng Hòa đến mọi nơi từ Quảng Trị cho đến Cà Mau. Và đài không thể chỉ phát thanh nhạc phẩm của một vài nhạc sĩ mà phải mở rộng nhiều tác giả, cho nên việc lấy nhiều bút hiệu cũng là một lợi thế để phổ biến nhạc của nhóm Lê Minh Bằng- dĩ nhiên là nhạc phẩm đó phải hay. Do đó mới thấy vị trí của nhạc sĩ Lê Dinh quan trọng trong nhóm Lê Minh Bằng- là giúp phổ biến rộng rãi các sáng tác của nhóm.

Sự nghiệp sáng tác của riêng nhạc sĩ Lê Dinh nhiều bài. Tôi thích bản Tấm Ảnh Ngày Xưa “Ngày xưa em đến chơi tặng tôi một chiếc hình, ghi nhớ ngày chúng mình vừa quen nhau, năm tháng dài ngày sau ghi nhớ mãi” ghi lại kỷ niệm một thời của bao nhiêu đôi lứa yêu nhau. Thời còn đài phát thanh Sài Gòn, mở đầu một chương trình nào đó có nhạc hiệu mấy câu của bản Thương Về Xứ Thượng “ Từ khi xa rừng núi cũ, chiều sương rơi lạnh hơi thu” nghe ngọt ngào.

Thời trung học, mùa Tết đến các lớp thi đua trình diễn văn nghệ, mấy cô học lớp nhỏ hơn nhờ tôi đàn ghi ta bản Chiều Lên Bản Thượng (Gió cuốn theo chiều xuống qua bao đồi nương, nắng ngủ trên nhành lá khi ánh chiều buông ) để họ tập hợp ca và múa, trình diễn xong họ tặng tôi món quà Xuân thật cảm động. Sau này qua hải ngoại, nhiều nhóm múa vẫn thường dùng bản Nỗi Buồn Châu Pha để trình diễn với y phục miền sơn cước ( Nàng tên Châu Pha người sơn nữ bông hoa núi rừng ). Cùng sáng tác với Minh Kỳ, Lê Dinh còn có thêm bản Chiều Thu Sơn CướcĐường Chiều Sơn CướcNgười Em Xứ Thượng và Tiếng Hát Mường Luông ( Đây Mường Luông suối reo vang trên đèo xa, những đêm khuya trăng xế tà,  tiếng ca ôi mặn mà về nơi bản xa ).

Những ca khúc chủ đề miền rừng núi, miền sơn cước là nét riêng của nhạc sĩ Lê Dinh, nghe mà tưởng tượng cảnh hùng vĩ thơ mộng của rừng núi đất nước Việt Nam. Một lần qua điện thoại tôi hỏi cảm hứng và trải nghiệm nào để ông viết những bài hát đó, chẳng hạn như cái tên Mường Luông từ đâu ra thì nhạc sĩ Lê Dinh bảo rằng tất cả đều là sự tưởng tượng khi sáng tác mà thôi.

Trao đổi nhiều lần với ông và tôi nhớ nhất là 2 chuyện. Chuyện về bài hát Tôi Đưa Em Sang Sông mà năm 1962 đã ghi tên tác giả là Y Vũ -Nhật Ngân. Nhạc sĩ Lê Dinh kể rằng thời đó, nhạc sĩ Y Vân đến thăm ông và ôm đàn hát một ca khúc mới và nói rằng “ tối hôm nọ đưa em qua bến đò Thủ Thiêm, cảm hứng viết nên bài hát này…” Nghe kể chuyện đó, cho nên tôi đã có một bài viết Bàn Tay Nhạc Sĩ Y Vân Trong Ca Khúc Tôi Đưa Em Sang Sông đăng trên Việt Báo Online. Trong bài báo này tôi viết là nói chuyện với nhạc sĩ A chứ không nói rõ là ai.

Về bản Lòng Mẹ của nhạc sĩ Y Vân, thì trong nước bây giờ trên mạng có vẽ ra chuyện bà mẹ của Y Vân nửa khuya ra giếng nước công cộng giặt quần áo thì bị cảnh sát bắt giam và chuyện đó làm nhạc sĩ viết nên bản nhạc bất hủ. Nghe tôi kể việc này thì nhạc sĩ Lê Dinh bảo rằng Việt Cộng luôn lợi dụng mọi cơ hội để tuyên truyền nói xấu chế độ Việt Nam Cộng Hòa. Ông là bạn thân của Y Vân nên biết rằng chuyện đó không có. Hi vọng là qua bài viết này, các bạn trẻ nên cẩn thận khi đọc những thông tin trên mạng, nhiều thứ không đúng sự thật.

Nghe tin nhạc sĩ Lê Dinh giã từ nhân thế hưởng thọ 86 tuổi ở Montreal, lòng bồi hồi. Thế là người cuối cùng trong nhóm Lê Minh Bằng cũng đã biền biệt. Nhạc sĩ ra đi nhưng tác phẩm để lại mãi trong lòng giới yêu nhạc. Nếu bảo chọn một ca khúc tiêu biểu để nhớ về nhạc sĩ Lê Dinh thì đó là bản Thương Về Xứ Thượng, những nốt nhạc quen thuộc mở đầu một chương trình của đài phát thanh Sài Gòn năm xưa mà tôi và bao nhiêu thính giả đã nghe. Một bài hát nằm trong những ca khúc miền sơn cước, một nét đặc biệt của nhạc sĩ Lê Dinh.

California Mùa Thu 2020 – TCP

bar_divider

NHỮNG MÙA THU RẤT NHỚ

(Trích bài của Tiểu Thu Canada)

Không biết từ bao giờ, tôi có một thói quen không thể bỏ được. Cửa sổ phòng ngủ của chúng tôi nhìn ra khu vườn khá rộng phía sau nhà. Mỗi buổi sáng thức dậy, sau khi vén hai tấm màn cửa sổ sang hai bên là tôi phải đứng đó, nhìn ra vườn ít nhất là năm ba phút. Xuân, Hạ, Thu, Đông… không bao giờ thay đổi. Mùa Xuân thì ngắm hoa đào nở đầy cành trên cây hạnh đào sát gần cửa sổ, mỗi trận gió thoảng qua làm những cánh hoa màu hồng bay phất phới như trận mưa hoa, phủ đầy trên thảm cỏ xanh non phía dưới. Xa hơn nữa, sát hàng rào là cây lê nhật, từng chùm hoa màu trắng tinh khiết, cánh hoa mỏng manh nổi bật giữa giàn hồng Tường vi và giàn Clématis trổ đầy hoa màu huyết dụ. Còn nhiều, nhiều loại hoa khác mà tôi không biết tên. Chỉ đứng nơi này mới nhìn bao quát trọn khu vườn. Mùa Hạ khu vườn rực rỡ hơn bao giờ hết. Hoa thơm quyến rũ bao nhiêu là ong bướm để tôi tha hồ chụp hình. Cây lê Nhật trái chi chít nặng trĩu cả cành. Mùa Thu đến, cây hạnh đào lá đổi màu vàng, đỏ sớm nhất và cũng rụng sớm nhất. Vài loại hoa bắt đầu tàn trong sự luyến tiếc khôn nguôi của chủ nhân khu vườn. Nhưng đến cuối Thu thì thật là ảm đạm, cây cối trơ cành: Buồn ơi chào mi!!! Bù lại, nhìn những chú sóc xinh xắn, dạn dĩ chạy loanh quanh trong vườn tìm thức ăn để dự trữ cho mùa đông cũng vui vui. Đông đến mang theo cái lạnh cắt da và những trận bão tuyết tơi bời. Thuở thanh xuân, chúng tôi rất thích tuyết vì còn có thú đi trượt tuyết. Trên núi cao, đi giữa những hàng thông phủ đầy tuyết trắng khiến mình có cảm tưởng như lạc vào chốn thiên thai. Nhưng giờ đây, đang ở giai đoạn Mùa Thu Cuộc Đời, mình chỉ còn cái thú đứng sau khung cửa, trong căn phòng ấm áp, nhìn cả khu vườn ngập đầy tuyết trắng cũng thấy lòng bình yên, thanh thản. Và nếu như mùa Đông bình lặng, mùa Xuân reo vui, mùa Hạ tưng bừng, thì tôi thích nhất mùa Thu. Mùa Thu của thi nhân, của mộng mơ. Cái lạnh vừa đủ để chúng ta có thể mặc chiếc áo ấm nhẹ, cổ quàng khăn san mỏng, đi dạo trong những khu rừng ngập đầy lá vàng, hoặc những con đường có hai hàng cây rực rỡ ánh vàng, ánh đỏ của muôn vạn chiếc lá đổi màu. Mùa Thu nơi này đẹp lắm!

… 

Mùa Thu năm nay, với tình trạng  dịch Covid-19 lan tràn nhanh chóng, dân chúng Québec lại bị nhốt trong nhà nghiêm ngặt lần thứ 2. Bạn bè không còn dịp thỉnh thoảng gặp nhau như trong suốt mùa hè. Họa chăng chỉ gửi điện thư hay điện thoại cho nhau mà thôi. Sáng sớm thứ hai ngày 9-11, một người bạn thân, vốn là bác sĩ gia đình của nhạc sĩ Lê Dinh, điện thoại báo tin anh Lê Dinh vừa qua đời vào lúc 4 giờ sáng. Trước đây, dù biết anh không khỏe lắm với bệnh cao máu và bệnh tim, ở tuổi đời 86 anh có ra đi cũng có thể xem là thọ, nhưng chúng tôi vẫn không ngăn được xúc động đến thẫn thờ! Lại một ngôi sao sáng vụt tắt trên vòm trời Âm Nhạc Việt Nam. Anh Lê Dinh ra đi để lại cho người thưởng ngoạn một gia tài âm nhạc đồ sộ với hơn 200 tác phẩm. Như chúng ta đã biết, những nhạc sĩ tài danh của Việt Nam trước năm 1975, phần lớn đều tự học hoăc học hàm thụ với trường âm nhạc École Universelle de Paris, Pháp. Anh Lê Dinh cũng không ngoại lệ. Anh bắt đầu sáng tác từ năm 1953, nhưng tới năm 1956 mới chính thức trình làng tác phẩm đầu tay “Làng Anh Làng Em” và sau đó (trừ 3 năm sống dưới chế độ Cộng sản) cho đến những năm cuối đời tại Montréal, Canada anh chưa bao giờ ngừng sáng tác. Trước khi hợp tác với hai nhạc sĩ Minh Kỳ và Anh Bằng để thành lập nhóm Lê-Minh-Bằng, nhạc sĩ Lê Dinh đã thành danh với nhiều nhạc phẩm (tôi đặc biệt thích Thương Đời Hoa, Tình Yêu Trả Lại Trăng Sao). Có câu “văn là người”. Với tính tình hiền hòa, chân thật, mộc mạc, những tác phẩm của nhạc sĩ Lê Dinh cũng toát lên cái tinh thần của tác giả. Chúng ta hãy nghe Anh Ngọc, ca sĩ hàng đầu của làng ca nhạc Việt Nam thời bấy giờ, trong chương trình phê bình nhạc trên đài phát thanh Sài Gòn, nói về nhạc sĩ Lê Dinh: “Qua Lê Dinh, người ta tiếp nhận được âm điệu uyển chuyển, dồi dào không nhàm chán và phần lời ca của Lê Dinh rất chân thật, rất đơn sơ nhưng không kém phần điêu luyện và nhờ đó đi thẳng vào lòng người nghe một cách dễ dàng”.  

Từ năm 1966 nhóm Lê-Minh-Bằng đã cho ra đời rất nhiều tuyệt phẩm như Đêm Nguyện Cầu, Chuyện Tình Lan Và Điệp l, ll, lll, Linh Hồn Tượng Đá, Cho Người Tình Nhỏ …vv..vv… Tên tuổi nhóm Lê-Minh-Bằng sáng chói trong giới ca nhạc Miền Nam, cho đến năm 1975 mới tan rã. Chúng tôi quen anh chị Lê Dinh từ rất lâu. Trước kia (lúc Vua Nhạc trẻ Trường Kỳ còn tại thế), hàng tuần chúng tôi hay tụ họp tại quán Phương Thảo để vừa ăn uống vừa tán gẫu đủ thứ chuyện trên trời dưới đất. Anh Lê Dinh đương nhiên đóng vai trò anh Cả. Vì thế, những buổi văn nghệ do báo Nghệ Thuật của anh tổ chức, chúng tôi không bao giờ vắng mặt. Sau này, do lớn tuổi không tiện lái xe, anh chị không còn tham dự, chỉ những dịp thật đặc biệt anh chị mới có mặt. Năm anh lên Thượng Thọ Bát Tuần (2014) chúng tôi và một nhóm bạn thân đã tổ chức một buổi dạ tiệc nho nhỏ mừng Sinh nhật anh tại nhà một người bạn. Hôm ấy trông anh vui và xúc động.

Đặc biệt hơn nữa, vào năm 2009, qua lời mời của nhạc sĩ Anh Bằng, vợ chồng chúng tôi đã tháp tùng anh Lê Dinh sang Nam Cali để ra mắt tác phẩm “Kỷ Niệm về Nhạc Sĩ Anh Bằng, Dòng Nhạc Trong Lòng Dân Tộc” do Văn Đàn Đồng Tâm chủ trương. Nhân dịp này tôi được diện kiến nhạc sĩ tài hoa Lê Văn Khoa và một số văn nghệ sĩ nổi tiếng khác đến từ khắp các tiểu bang Hoa Kỳ, cũng như từ Âu Châu và Úc Châu sang. Hai ông bạn già Anh Bằng và Lê Dinh ngồi cạnh nhau chắc hẳn có muôn vàn kỷ niệm để kể cho nhau nghe. Ôi, giờ đây cả hai đều đã ra người thiên cổ!  

Dẫu biết con người ai cũng phải trải qua Sinh, Lão, Bệnh, Tử… nhưng những người như các anh, suốt đời vắt cạn tim óc để dâng cho đời bao hoa thơm cỏ lạ,  nên dù đã về bên kia thế giới, vẫn để lại bao tiếc thương trong lòng mọi người. Xin vĩnh biệt nhạc sĩ Lê Dinh. Anh ra đi nhưng dòng nhạc đầy ắp tình tự dân tộc của anh vẫn còn sống mãi!
 
Tiểu Thu  
Montréal, Canada – Mùa Thu 2020  

bar_divider

Tồn niệm âm điệu một số ca khúc của những nhạc sĩ từ lâu im tiếng – Lê Dinh viết

Lui lại thời gian cuối thập niên 50 và sau đó, trong thập niên 60-70, chúng ta thường nghe trên làn sóng phát thanh, những sáng tác của một số nhạc sĩ khá quen thuộc thời đó như Lê Bình, Huyền Linh, Phó Quốc Thăng, Phạm Nghệ, Thanh Bình, Hiếu Nghĩa, Hồn Nhiên, Thanh Thoại, Từ Vũ, Mai Trường, Hồng Vân, Thăng Long, Văn Lương, Võ Đức Hảo, Bảo Thu, Vinh Sử… với những ca khúc mà chắc chắn quý vị hãy còn nhớ một vài âm điệu như: Đường lên sơn cước (Lê Bình), Cung đàn lữ thứ (Huyền Linh và Phó Quốc Thăng), Dựng một mùa hoa (Phó Quốc Thăng và Hoài An), Đón ánh sáng mới (Phạm Nghệ), Lá thư về làng (Thanh Bình), Ông lái đò (Hiếu Nghĩa), Gái Xuân (Từ Vũ), Mai em lấy chồng (Mai Trường), Đồi thông hai mộ (Hồng Vân), Quen nhau trên đường về (Thăng Long & Đức Nội), Tía em má em (Văn Lương), Có những người anh (Võ Đức Hảo), Cho tôi được một lần (Bảo Thu), Chuyến xe lam chiều (Vinh Sử)…

Không những chúng ta được nghe những bài hát khá phổ biến này trên đài phát thanh mà chúng ta còn thấy những nhạc phẩm này được ấn hành thành bản rời và đặt bán ở các nhà đại lý nhạc thủ đô như Minh Phát, An Phú, Diên Hồng, Tinh Hoa, Mỹ Hạnh v.v… Những nhạc phẩm được kể trên đây không phải những nhạc phẩm duy nhứt của những nhạc sĩ này, nhưng đây là một số ca khúc tiêu biểu của họ mà chúng ta thường nghe qua máy thu thanh.

Trước 1975, thỉnh thoảng chúng ta cũng còn được nghe một vài nhạc phẩm khác của những nhạc sĩ này. Nhưng cũng có người đã biệt tăm trước ngày mất nước, có người còn viết lai rai cho đến năm 1975 và sau 1975 thì tuyệt nhiên không bao giờ còn nghe đến tên nữa. Chúng tôi chỉ viết về những nhạc sĩ mà chúng tôi có hân hạnh được quen biết, có gặp qua đôi ba lần, nhưng cũng có nhiều nhạc sĩ có bài hát trên đài phát thanh, hiện nay cũng không còn nghe đến tên tuổi nữa nhưng vì chúng tôi không quen biết cho nên chúng tôi không nhắc tới trong bài viết này.

– Lê Bình: Lê Bình có một sáng tác nổi tiếng như Đường lên sơn cước”, nhịp điệu Valse, Ré trưởng, được nghe từ những năm 1953-54:

Đường lên núi rừng sao hãi hùng
Ôi gió lộng, muôn lá động, cành trong bóng thê lương
Chiều nay gió ngừng bên suối rừng
Trăng nước bạc, nghe tiếng nhạc hồn vương bóng cố hương

 

Và một bài nữa của Lê Bình, được ca sĩ Việt Ấn trình bày cũng rất hay: Đó là bài Sầu gieo cung oán”, thể điệu Boléro (Buồn ơi là buồn, nước trôi về nguồn…). Lê Bình cộng tác với nhà xuất bản An Phú ở đường Lê Thánh Tôn và hai nhạc phẩm nói trên cũng được nhà xuất bản An Phú ấn hành.

 Huyền Linh: Nhắc đến Huyền Linh, chắc có ít ai trong giới thích nhạc mà không nhớ đến những ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ này vào những năm đầu chia đôi đất nước. Những bài như “Mưa đêm”, “Khúc hát đêm trăng”, “Trăng về thôn dã”, Cung đàn lữ thứ”… là những ca khúc được mọi người nghe và nhớ một vài đoạn nhạc cùng lời ca cho đến 50 năm sau dư âm vẫn còn đâu đó bên tai. Chúng tôi thiết nghĩ, nếu là người yêu nhạc, lời ca bài Mưa đêm” (Tango – Mưa đêm nức nở như cung đàn thương…) hay bài Cung đàn lữ thứ (Rumba – Boléro, viết chung với Phó Quốc Thăng), Mi thứ, sau đây chắc khó mà phai mờ trong trí nhớ của quý vị:

Đường xa, mưa nắng không sờn chi
Đàn ơi, ta với ngươi cùng đi
Bình minh, khi ánh dương bừng sáng
Đàn reo, vang khúc ca ngàn phương.
Nhiều khi dừng chân bên quán vắng, ta nâng ly cà phê đắng cho cuộc đời lên hương…

Ban Nhạc Sông Ngự

đứng từ trái: Phó Quốc Lân, Huyền Linh, Hoài An (ngay giữa), Phó Quốc Thăng (thứ 2 từ bìa phải)


– Phó Quốc Thăng: Sau hiệp định đình chiến 1954, hai anh em Phó Quốc Thăng và Phó Quốc Lân di cư vào Nam và Phó Quốc Thăng mở lớp nhạc, còn Phó Quốc Lân làm việc ở Đài Phát thanh Saigon, Phòng soạn đĩa. Đến khoảng năm 1955 – 56 chúng ta thường nghe bài Dựng một mùa hoa” của Phó Quốc Thăng và Hoài An, nhưng rồi thời gian sau đó chúng ta không còn được nghe những nhạc phẩm khác của Phó Quốc Thăng nữa. Gần nửa thế kỷ qua, lời ca quen thuộc sau đây vẫn còn là một kỷ niệm đẹp trong tâm khảm của mọi người:

Chào bình minh hoa ban mai lả lơi
Nhạc dịu êm vang dư âm ngàn nơi
Trên khóm tre tươi, chim hót hoa cười, trong nắng yêu đời
Bầy trẻ thơ yêu quê hương đầy vơi…


 Phạm Nghệ: Phạm Nghệ là một tay violon trong ban nhạc Đại hòa tấu của Nghiêm Phú Phi và nhiều ban nhạc khác nữa trên Đài phát thanh Saigon. Bài nhạc mà ta thường nghe thời đó của Phạm Nghệ là “Đón ánh sáng mới”, nhịp điệu Fox vui tươi (Nào đoàn ta cùng nhau nhịp trên đường xa, ánh dương lên cầm tay cùng nhau hòa ca…).

 

Nhạc sĩ Phạm Nghệ

 Thanh Bình: Sau hiệp định Genève, chúng ta thường nghe trên đài Phát thanh Quốc gia những bài hát viết về việc chia cắt đất nước như “Về miền Nam” của Trọng Khương – đã qua đời – (Đứng vùng lên nào bao thanh niên yêu nước… Đi về miền Nam, miền xinh tươi bông lúa tràn ngập đầy đồng…) và chúng ta cũng không thể nào quên bài Lá thư về làng” của Thanh Bình:

Từ miền Nam viết thư về thăm xóm làng
Sắt son gửi trong mấy hàng
Thăm bà con dãi dầu mưa nắng
Từ miền Nam, thương qua đèo Cả thương sang
Đêm đêm nhìn vầng trăng sáng
Thương những già hôm sớm lang thang…


Một khoảng thời gian khá lâu sau, chúng ta lại được nghe một ca khúc diễm tình của Thanh Bình, bài Tình lỡ”, thể điệu Slow, rất được các ca sĩ phòng trà thuở đó ưa chuộng và thường hay hát ở các phòng trà, vũ trường:

Thôi rồi còn chi đâu em ơi
Có còn lại chăng dư âm thôi
Trong cơn thương đau men đắng môi
Yêu rồi tình yêu sao chua cay
Men nào bằng men thương đau đây
Hỡi người bỏ ta trong mưa bay


– Hiếu Nghĩa: Khoảng giữa thập niên 50, ca khúc Ông lái đò” của Hiếu Nghĩa đã gây ngạc nhiên nhiều cho giới ngưỡng mộ. Khán thính giả đón nhận nhạc phẩm này với thật nhiều cảm mến, nhất là qua sự diễn tả của ca sĩ Hùng Cường. Ít lâu sau đó, chúng ta lại được nghe thêm một nhạc phẩm khác nữa của Hiếu Nghĩa, bài Chàng đi theo nước”. Nhưng rồi, không còn ai nghe đến tên anh nữa:

Tôi đã gặp một chiều trên bến nước
Ông lái đò ngồi đợi khách sang sông
Gió đưa nhẹ đôi hàng lau lả lướt
Ông lái buồn đưa mắt mỏi mòn trông
Một dĩ vãng tự ngàn xưa chiếu dội
Mỗi chiều về sống lại giữa hồn ông
Ông chỉ muốn cuộc đời xưa đen tối
Xóa nhòa đi trong cùng tận đáy lòng…

(Ông lái đò)


Chiều xuân ấy chàng bước chân đi
Theo hồn nước duyên tình nhớ chi
Bao lời nói lòng em vẫn ghi
Xuân về mai nở vàng ngoài sân mới về
Lòng em say vì nhớ đến chàng
Ðang hiên ngang tung hoành trong khói súng
Em chúc cho chàng lập chiến công oai hùng
Vang vang lời chiến thắng muôn thu
Danh chàng lừng lẫy núi sông
Rồi Xuân đến dưới gốc mai xưa
Nơi lệ thắm khăn hồng tiễn đưa
Em chào đón chàng về vinh quang
Bên chàng say đắm một trời Xuân thanh bình 
(Chàng đi theo nước)

– Hồn Nhiên: Hồn Nhiên là một nhạc sĩ trong quân đội, sáng tác cũng khá nhiều nhưng số bài được ấn hành thì không nhiều. Những sáng tác của anh được viết ra, phần đông trao tặng cho bạn bè hát chơi, rồi thôi. Chúng tôi còn nhớ một bài Tango rất hay của anh, âm giai Mi thứ, chúng tôi không nhớ tựa bài nhưng có hai câu đầu: «Tôi trở về đây một chiều, Đường vào làng xưa đìu hiu...» thật dễ thương. (Dường như nhạc sĩ Hồn Nhiên đã qua đời trước 1975 ở Việt Nam).

– Thanh Thoại: Ca sĩ mà cũng là nhạc sĩ Thanh Thoại rất được nhiều ngươi biết đến trong ban hợp ca Gió Bắc cùng với Ngọc Quang và Thanh Nguyên và ban hợp ca hài hước Tướng Sĩ Tượng. Thời gian 1955-57, anh có mặt trong nhiều ban ở Đài Saigon như ban Nguyễn Hiền, ban Y Vân, ban Hoàng Thi Thơ… Một sáng tác của Thanh Thoại được nhiều người biết đến là bài Đêm Lam Sơn”:

Về đây đêm nay, cùng cất tiếng hát
Ta giết cho tan giặc Minh
Loài quân gian tham, dày xéo đất nước
Còn gieo biết bao điêu tàn…
Nơi đây bao đầng hùng anh
Đem thân tranh đấu vì dân…

Ban nhạc Nguyễn Hiền (điều khiển) – Thanh Thoại thứ 2 từ trái

– Từ Vũ: Năm 1953-54, bài Gái Xuân” của Từ Vũ (thơ: Nguyễn Bính), phổ nhạc từ một bài thơ, cứ vài ngày là chúng ta được nghe trên đài phát thanh qua giọng ca của Tâm Vấn. Một bản nhạc êm dịu, thể điệu Habanera, nổi bật trong số những bản nhạc được phổ biến thời đó vì bài thơ quá hay và người phổ nhạc cũng khéo léo cho nên Gái Xuân là một bản nhạc thịnh hành trong thời gian này:

Em như cô gái hãy còn xuân
Trong trắng thân chưa lấm bụi trần…

 

Nhạc sĩ Từ Vũ
Ngoài ra, còn một ca khúc vui tươi, nhịp nhàng khác của Từ Vũ có tựa đề  “Ánh nắng đồng quê”, chúng ta cũng thường nghe các ban nhạc trình bày hợp ca qua làn sóng điện:

Ánh nắng lấp lánh chiếu đồng quê sáng tươi.
Muôn chim reo vang khúc nhạc yêu đời.
Nắng chiếu khắp lối xóm làng như đón mời.
Niềm vui đem tới muôn người.

– Mai Trường: Mai Trường sáng tác không nhiều nhưng có một bài làm cho chúng ta chú ý, đó là bài «Mai em lấy chồng», phổ thơ Du Tử Lê:

Ngày nào quen nhau mà nay u buồn
Ngày nào yêu nhau mà nay dỗi hờn
Em còn đó không, những chiều mùa hạ
Em còn đó không, những chiều mùa đông

Ngoài ra, Mai Trường cũng còn một sáng tác khác với tựa đề «Hồn bướm mơ tiên» (viết chung với Tô Vân) cũng có đôi lần được trình bày trên đài Sài Gòn:

Dưới nắng chiều ai lên chùa Giáng
Một bóng lặng đi dưới nắng tàn
Nước non về chiều dần hoang vắng
Từng xác lá vàng ngàn lối
Tháp chùa im lặng đìu hiu …


– Hồng Vân: Hồng Vân là một nhạc sĩ có rất nhiều ca khúc «ăn khách» vì lời ca bình dân, nhạc giản dị. Bài nào thuộc loại bán chạy, có thể tiêu thụ hết 10,000 bài chỉ trong vòng hai ba tháng. Những bài nổi tiếng của Hồng Vân phần nhiều được viết bằng âm giai thứ như Tàu về quê hương”, Đồi thông hai mộ” v.v…:



Anh ơi đô thành ở đây em sống không quen
Đưa nhau lên tàu về quê em thấy vui hơn
Về đây mình cưới nhau luôn, về đây mình sống vui hơn,
Về đây mình có nhau luôn, chẳng bao giờ buồn…

(Tàu về quê hương)

Một chiều rừng, gió lộng một chiều rừng, nhớ chuyện bên đồi thông
Nàng năm ấy khi tuổi vừa đôi chín, tâm hồn đang trắng trong
Như chim non khi ăn còn chưa no, khi co còn chưa ấm
Tuổi thơ ngây, bao nhiêu chuyện mưa nắng, nắng mưa lo một mình

(Đồi thông hai mộ)

– Thăng Long: Người nhạc sĩ rất hiền lành này có những đứa con cũng rất chân chất, hiền lành như người sinh ra nó. Lời ca trong nhạc phẩm của Thăng Long thật bình dị, bình dị đến mức quá nghèo nàn chữ nghĩa. Có lẽ chúng ta không quên những bài Mưa khuya” hay Quen nhau trên đường về”:



Chiều nay có phải anh ra miền Trung
Về thăm quê mẹ cho em về cùng
Rồi ta sẽ đi chung chuyến tàu, về đến sông Hương núi Ngự, để nhìn trăng soi cuối thôn…
………………………………………………
Mời anh dừng lại nơi đây nghỉ chân
Nhà em tuy nhỏ đơn sơ nghèo nàn
Nhà em có cơm rau với cà, và có em thơ mẹ già, mẹ yêu em lắm anh ơi
.
(Quen nhau trên đường về – viết chung với Đức Nội)

Đêm đã khuya rồi sao ngủ không yên.
Nghe tiếng mưa rơi nức nở trong tim.
Nhìn vào phố cũ tôi quen
Nhìn vào ngõ tối không tên
Chạnh lòng nhớ đến người yêu  …
(Mưa khuya)

Trước 1975, cuộc sống của nhạc sĩ Thăng Long cũng không đến đổi nào với đồng lương của một công chức phù động, nhưng sau 1975, nghe nói cuộc sống của anh thật tơi tả. Anh không còn viết nhạc nữa, chỉ sinh sống sống bằng cách sửa ô, sửa dù lưu động, có nghĩa là đi rao từ nhà này qua nhà kia, nhà nào có ô dù hư thì đưa cho Thăng Long sửa.

– Văn Lương: Văn Lương là một nhạc sĩ nhưng còn là một ký giả. Nhạc sĩ Văn Lương sáng tác cũng không nhiều, ngoài bài «Tía em, má em» rất phổ thông, rất thịnh hành trong thập niên 60, người ta không biết Văn Lương có còn bài nào nữa không?

Nhạc sĩ Văn Lương

Bài «Tía em, má em» có lời ca thật đơn giản, âm giai La thứ, nhờ vậy rất dễ học, dễ nhớ vì bài ca rất dễ đi vào lòng người nông dân bình dị, nhất là các trẻ em:

Tía em hừng đông đi cày bừa
Má em hừng đông đi cày bừa
Tía em là người nông dân
Má em là người nông dân
Cùng sống trên đồng bao la…


– Võ Đức Hảo: Chúng ta cũng biết là nhạc sĩ Võ Đức Hảo, Võ Đức Phấn là em của nhạc sư Võ Đức Thu vàVõ Đức Tuyết. Trước 1975 khá lâu, chúng ta thường nghe một ca khúc nổi tiếng của Võ Đức Hảo được trình bày nhiều lần trên đài Phát thanh, đó là bài «Có những người anh», nhịp điệu Fox:

Có những người anh tôi chưa biết tên
Tha thiết cuộc đời đôi môi thắm duyên
Quê hương trong khói lửa mùa chinh chiến
Quên tình yêu riêng, xông pha chiến tuyến


Sau bài «Có những người anh» chúng ta không còn được nghe một sáng tác nào của Võ Đức Hảo nữa cho đến khi CS cưỡng chiếm miền Nam.

– Bảo Thu: Ngoài nghề viết nhạc, Bảo Thu còn là một nhà ảo thuật thường hay trình diễn ở các đại nhạc hội trước 1975 với cái tên là ảo thuật gia Nguyễn Khuyến. Nhạc sĩ Bảo Thu viết khá nhiều và có nhiều bài nổi tiếng, chẳng hạn như «Cho tôi được một lần» sau đây:

Cho tôi được một lần nhìn hoa giăng đầu ngõ
Một lần cài hoa đỏ lên tim
Một lần dìu em sang nhà mới, tình yêu trong tầm với, ngọt tiếng nói thơm môi…

 

Nhạc sĩ Bảo Thu

– Vinh Sử: Vinh Sử là một nhạc sĩ thuộc hạng «ăn khách» trước 1975 ở Saigon. Nhạc phẩm của anh được các nhà xuất bản săn đón và tranh nhau mua bản quyền xuất bản, nhưng phần đông, cũng như những nhạc sĩ khác, anh không bán bản quyền cho nhà xuất bản nào cả mà anh tự xuất bản lấy. Chúng ta còn nhớ những tác phẩm đã xuất bản của Vinh Sử như “Chuyến xe lam chiều”, “Gái nhà nghèo”, “Mực tím mồng tơi”, “Gõ cửa trái tim”… bán rất chạy.

 

Thanh Tuyền- NS Vĩnh Sử – Quang Lê

Dưới đây là một đoạn lời ca của Chuyến xe lam chiều”:

Trên chuyến xe lam đông người chiều nao
Xui mình không quen mà ngồi bên nhau
Trời mang nhiều trớ trêu chi, người chưa hề biết quen gì, sao ngồi gần như tình si…

Và một đoạn lời ca của Gõ cửa trái tim”:

Gõ cửa trái tim van em được vào
Dù tình xót xa chung thân huyệt đào
Ngủ vùi với chiêm bao
Nỗi niềm mắt xanh xao
Nhưng em vẫn ngóng tim anh mở cửa


Có lẽ yếu tố «bình dân» là lý do «ăn khách» của một số ca khúc của Vinh Sử, không biết có phải vậy không?

Những nhạc sĩ từ lâu im tiếng nhưng những sáng tác trước đây của họ vẫn tồn tại trong lòng mọi người yêu nhạc vì âm nhạc một khi đã đi vào lòng người rất khó mà tách rời. Thật là một thiệt thòi, mất mát cho kho tàng âm nhạc Việt Nam trong gần nửa thế kỷ nay. Tồn niệm những âm điệu còn vấn vương đâu đó trong lòng chúng ta, chúng tôi xin gửi đến những nhạc sĩ từ lâu im tiếng lời biết ơn chân tình đối với những người đã gieo rắc tình cảm tươi đẹp đó đây, đã góp một phần đời mình để tô điểm cho cuộc sống thêm nhiều ý nghĩa.

Lê Dinh
Montreal, Quebec (Canada)
Nguồn: Nguyệt San Nghệ Thuật số 137 tháng 8/2005

——-

GHI CHÚ: Hình ảnh và nhạc mp3 từ các websites trên internet. Tên ca sĩ trình bày bản nhạc như sau đây:

Đường Lên Sơn Cước (Lê Bình) – Thanh Lan

Sầu Gieo Cung Oán (Lê Bình) – Giao Linh

Cung Đàn Lữ Thứ (Phó Quốc Thăng & Huyền Linh) – Thanh Thúy

Mưa Đêm (Huyền Linh) – Thái Thanh

Dựng Một Mùa Hoa (Hoài An & Phó Quốc Thăng) – Như Quỳnh

Lá Thư Về Làng (Thanh Bình) – Việt Dzũng

Tình Lỡ (Thanh Bình) –  Lệ Thu

Ông Lái Đò (Hiếu Nghĩa) – Hùng Cường

Chàng Đi Theo Nước (Hiếu Nghĩa) – Diễm Chi

Đêm Lam Sơn (Thanh Thoại) – Tam Ca Áo Trắng

Gái Xuân (nhạc: Từ Vũ; thơ: Nguyễn Bính) – Ý Lan

Ánh Nắng Đồng Quê (Từ Vũ) – Ban hợp ca AC & M

Mai Em Lấy Chồng (nhạc: Mai Trường, thơ: Du Tử Lê) – Hà Thanh & Hùng Cường – tân cổ giao duyên

Hồn Bướm Mơ Tiên (Mai Trường & Tô Vân) – Nhật Trường

Tàu Về Quê Hương (Hồng Vân) – Quang Bình & Sơn Ca

Đồi Thông Hai Mộ (Hồng Vân) – Chế Linh

Mưa Khuya (Thăng Long) – Hương Lan 

Quen Nhau Trên Đường Về (Thăng Long & Đức Nội) – Tâm Đoan

Tía Em Má Em (Văn Lương) – Duy Khánh & Hạ Lan

Có Những Người Anh (Võ Đức Hảo) – Ninh Cát Loan Châu

Cho Tôi Được Một Lần (Bảo Thu) – Thanh Tuyền

Chuyến Xe Lam Chiều (Vinh Sử) – Giao Linh

Gõ Cửa Trái Tim (Vinh Sử) – Quang Lê & Mai Thiên Vân

bar_divider

Nhạc sĩ Lê Dinh thăm nhạc sĩ Xuân Tiên

Khi hay tin nhạc sĩ Lê Dinh lần đầu tiên đến Úc châu, trong show Đại nhạc hội “Tình khúc Lê Dinh – dòng nhạc Lê Minh Bằng”, tôi đã viết thư liên lạc với ông – tôi tình nguyện là ‘tour guide’ sẽ đưa ông đi thăm các thắng cảnh ở Sydney, thăm bà con, bạn bè v.v. Ông viết thư trả lời tôi, ông không có bà con nào ở Sydney, ông chỉ có người bạn thân đồng nghiệp đó là nhạc sĩ lão thành Xuân Tiên.

Được biết nhạc sĩ Xuân Tiên hiện đang ở trong Nursing Home vùng Smithfield cùng phu nhân. Tôi dự tính sẽ tạo bất ngờ cho nhạc sĩ Xuân Tiên, tức không báo tin nhạc sĩ Lê Dinh sẽ đến thăm ông, để xem nhạc sĩ Xuân Tiên có nhận ra nhạc sĩ Lê Dinh   sau 43 năm xa cách. Tuy vậy,  theo lời khuyên của vợ tôi, tôi đã phone cho nhạc sĩ Xuân Tiên báo tin ngày giờ nhạc sĩ Lê Dinh sẽ đến thăm ông. Thậm chí trước 1 ngày, tôi đã phone cho con gái nhạc sĩ Xuân Tiên nhờ nhắc dùm trưa  thứ tư 31/10 – lúc 4 giờ, tôi sẽ chở nhạc sĩ Lê Dinh đến thăm ông.

Sáng sớm ngày 31/10 – tôi đã ra phi trường Sydney cùng ban tổ chức để đón nhạc sĩ Lê Dinh cùng 2 người con (trai và  dâu), mặc dầu trải qua đoạn đường di chuyển rất dài từ Quebec đến Sydney, nhạc sĩ Lê Dinh không mệt mỏi vẫn vui cười nhận ra tôi sau 43 năm xa cách, tôi và ông đã quen biết nhau khi ông là Chủ sự phòng Điều hợp của Đài Phát thanh Sàigon số 3 Phan đình Phùng – còn đơn vị của tôi số 1 Bis Phan đình Phùng, Quận Nhất Sàigon.

Sau khi về Motel nghỉ ngơi, đúng 3 giờ 30, tôi đã đến đón nhạc sĩ Lê Dinh – chở ông cùng người con trai Lê Duy đi thăm nhạc sĩ Xuân Tiên.
Như đã hẹn trước, nhạc sĩ Xuân Tiên đã ngồi sẵn ở phòng khách nơi ông ở đón tiếp chúng tôi. Tôi không ngờ sau 43 năm xa cách, cả hai người nhạc sĩ Lê Dinh và Xuân Tiên đều nhận ra nhau, mặc dù tuổi của nhạc sĩ Xuân Tiên lớn hơn nhạc sĩ Lê Dinh 14 tuổi. Năm nay nhạc sĩ Xuân Tiên đã  98 tuổi, nhạc sĩ Lê Dinh mới  84 tuổi.             

 

Nếu những ai có mặt tại cuộc hội ngộ trùng phùng này, phải công nhận nhạc sĩ Xuân Tiên nói chuyện rất rôm rả, ông đã nhắc lại những kỷ niệm xa xưa khi còn trẻ hàng ngày đến Đài Phát Thanh Saìgon, đài phát thanh Quân Đội thu nhạc cho các ban nhạc, hay khi ông đánh đàn, thổi  sáo hằng đêm ở các phòng trà trước 1975.

Sau đó ông vào phòng lấy mấy cây Sáo, thổi sáo tặng người bạn văn nghệ  của ông. Nhân dịp này ông muốn nhạc sĩ Lê Dinh xác nhận dùm ông bản nhạc “Duyên Tình “ là do một mình ông sáng tác, chứ không hề sáng tác chung với cố nhạc sĩ Y Vân, thậm chí đôi khi nhiều người lầm tưởng bản “Duyên Tình” là sáng tác của cố nhạc sĩ Y Vân chứ không phải của nhạc sĩ Xuân Tiên. Với tư cách là một nhân chứng khi làm việc ở Đài Phát Thanh Sàigon, nhạc sĩ Lê Dinh đã viết vài chữ trong quyển sổ tay của nhạc sĩ Xuân Tiên – xác nhận bản nhạc “Duyên Tình “ 100% là của nhạc sĩ Xuân Tiên.

Ngoài ra nhân dịp này, nhạc sĩ Xuân Tiên cho nhạc sĩ Lê Dinh biết ông không bao giờ dùng Thơ để phổ nhạc. Những sáng tác của ông là do ông nghĩ ra từ trong đầu – ông sáng tác bằng con tim của ông.

Cuộc hội ngộ của 2 nhạc sĩ lão thành tiền bối của làng Tân nhạc Việt nam đã kéo dài 2 tiếng đồng hồ mới chấm dứt.

Nguyễn  Toàn

bar_divider

Xuân Thảo & Lê Duy hát CẢM ƠN

bar_divider

VUI LÒNG GỞI Ý KIẾN XÂY DỰNG VÀ TÀI LIỆU VỀ PHAN ANH DŨNG dathphan1@gmail.com

bar_divider