Thương quá phận người

Phan Văn Thạnh

Khoảng đâu cuối thập niên 75 thế kỷ trước – Saigon ra khỏi cuộc chiến được dăm năm – hồ hỡi mừng vui hòa bình nhưng cạnh đó xuất hiện nhiều cảnh đời khốn đốn – nạn nhân của chiến tranh – những thân xác người “tan nát” – sống không bằng chết !

Trời sập tối cơn mưa rưng rức – đèn đêm ngoại ô mờ nhạt, tôi dựng xe trú nép bên hiên chợ Bà Chiểu (Q. Bình Thạnh). Trong bóng tối nhập nhòa vẳng tiếng hát thảm não phát ra từ một hình nhân khốn khổ – hai cẳng tay cắt cụt – chẽ rãnh giữa hai xương quay và xương trụ – chiếc lon guigoz treo lủng lẳng đầu móc – hai chân mất đến gối được bó lại – lê lết khó khăn …

…Tôi lại gặp anh, đường khuya vui bước nhỏ
Kể nhau nghe chuyện cũ bao ngày qua

Lối gầy về nhà anh hoa vẫn nở
Kỷ niệm từ ngày xưa chưa xóa mờ
Ánh đèn vàng ngoại ô vẫn còn đó
Bạn anh vẫn còn đây
Sống cuộc đời hôm nay
Với bọn mình đêm nay

(“Trăng tàn trên hè phố” – Phạm Thế Mỹ)

Tiếng hát não nề hòa vào những hạt mưa sụt sùi, gợi nhớ thời kỳ chiến tranh leo thang – đầu thập niên 1960 (khoảng năm 1964), cuộc chiến miền Nam bước vào giai đoạn khốc liệt. Lệnh tổng động viên khiến hàng loạt thanh niên, học sinh phải gác lại bút nghiên để lên đường ra trận. Bản thân người lính trong ca khúc được miêu tả ở tuổi ba mươi (“Tuổi đời hoen mắt sâu, tóc xanh bạc màu”), phản ánh một thế hệ thanh niên đầu thai nhầm thế kỷ. (*)

“Bạn anh vẫn còn đây” – tàn phế như thế này đây ! Thương quá phận người – ngày ấy xa rồi (hơn nửa thế kỷ) – tiếng súng im bặt – hừng đông chói lòa – vết thương đã kéo da non – nhưng cảm xúc đau đớn vẫn còn nấc nghẹn trên trang Sử…

Phan Văn Thạnh
(Saigon,03/11/26)

(*)Thơ Vũ Hoàng Chương – bài “Phương Xa”

“Lũ chúng ta, lạc loài, dăm bảy đứa,
Bị quê hương ruồng bỏ, giống nòi khinh…
Lũ chúng ta, đầu thai lầm thế kỷ,
Một đôi người u uất nỗi chơ vơ”