Quê nhà tôi vẫn còn là Việt Nam!

Đoàn Xuân Thu

que nha toi 01
Bảo Huân

Hạ Tri Chương (659 – 744) người Quảng Đông, đời Đường bên Tàu, giống như các nhà thơ khác, ông thích uống rượu. (Ông giống tui! Dà xin lỗi, tui giống ông!)

(Tôi e rằng Hạ Tri Chương là người văn nghệ, tất khoái nhậu, tánh tình hào phóng rộng rãi, chắc ghé vào kỷ viện chơi ‘hoa’ vẫn thường ‘boa’ đẹp mấy em kỷ nữ! (Giống như Thúc Sinh ‘boa” Thúy Kiều đấy thôi!)

Vì nhà thơ ắt trọng chữ nghĩa, coi tiền bạc là đồ bỏ, hết tiền xài thì ‘chà đồ nhôm’ tức chôm đồ nhà riết hết… thì đi mược thiên hạ để xài cho đã chừng nào mạt hẳn hay!) Giống như Đỗ Phủ: “Áo bông gán nợ qua ngày. Quán ven sông, rượu khướt say mới rời. Vẫn thường uống chịu đấy thôi. Xưa nay bảy chục tuổi đời hiếm hoi!”

Hạ Tri Chương mất năm 86 tuổi để một số bài thơ hay phải kể đến là bài ‘Hồi Hương Ngẫu Thư’, viết khi từ quan về quê thăm nhà sau hơn năm mươi năm xa cách.

“Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi, Hương âm vô cải, mấn mao tồi. Nhi đồng tương kiến, bất tương thức/ Tiếu vấn: khách tòng hà xứ lai?”

(Khi đi trẻ, lúc về già/ Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác sao. Trẻ con nhìn lạ không chào/ Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?)

Hạ Tri Chương xa quê tới 50 năm mới về thăm; bùi ngùi trước cảnh cũ người xưa đà chết ráo là chuyện có thể hiểu được. Còn nhà thơ Jingak Hyesim trong bài ‘Quá cố hương’ chỉ mới 15 năm, (thua tui xa) nhưng cũng bùi ngùi không kém. “Nhất biệt gia hương thập ngũ niên/ Thử lai hoài cổ nhất san nhiên. Phùng nhân bán thị bất tương thức/ Mặc tứ du du thán thệ xuyên.”

(Quê nhà cách biệt mười lăm năm/ Về lại thương hoài lệ đẫm khăn. Gặp gỡ nửa phần không biết mặt/ Ngậm ngùi xa xót nỗi thời gian.)

que nha toi 02Người Việt mình cũng đau đớn lúc lìa bỏ quê nhà. Đi xứ lạ mà tình cờ may mắn gặp được người cùng quê, cùng xóm, cùng làng là mừng hết biết! Phải dắt về nhà kêu em yêu làm một món nhắm để hai người đồng hương bù khú, nhắc chuyện khi xưa ta bé ta ngu…

Bây giờ gần 50 năm, tức nửa thế kỷ, người chưa đi vẫn tiếp tục đi; người đã đi lại lần mò tìm về quê cũ nhưng hỡi ơi “quê hương khuất bóng hoàng hôn, trên sông khói sóng cho buồn lòng ai?”

Cái tình hoài hương nó sâu đậm biết chừng nào. Ta yêu thương quê hương như ta yêu thương cha mẹ, anh em và yêu luôn con nhỏ bên hàng xóm.

Tuy nhiên xin nhắc nhẹ bà con coi chừng tụi nó lạm dụng chữ quê hương, chữ đồng hương mà mài cái dao cho thật bén chờ mình ló đầu tới là nó cạo lông sạch bóc, kể cả lông mày! Nghe ai đàn địch ca sang là: Xin phục vụ đồng hương hết lòng… Mình phải cẩn tắc vô áy náy, nhớ khảo giá trước cho chắc ăn nhe bà con!

***

Úc đây nó gọi quê hương là ‘father land’ quê cha đất tổ, chỗ mình được sinh ra.

Nhưng Peter Allen có sáng tác bài hát. ‘I Still Call Australia home” Thì chữ ‘home’ nầy không đơn giản là nhà, mà là Tía, là má, là em yêu cùng bầu bạn. Nói rộng ra hơn nữa chữ ‘home’ nầy là quê hương tui nữa đó!

que nha toi 04Peter Allen hát rằng: I’ve been to cities that never close down/ From New York to Rio and old London town/ But no matter how far or how wide I roam /I still call Australia home.

I’m always traveling, I love being free/ And so I keep leaving the sun and the sea

But my heart lies waiting over the foam /I still call Australia home.

All the sons and daughters spinning ’round the world/ Away from their family and friends/ But as the world gets older and colder / It’s good to know where your journey ends.

But someday we’ll all be together once more/ When all of the ships come back to the shore/ Then I realise something I’ve always known

I still call Australia home. But no matter how far or wide I roam I still call Australia home!”

Người viết xin dịch đại là: “Tôi đã đến những thành phố không bao giờ chịu ngủ? Từ New York tới Rio và Phố cổ London. Dù đã lang thang cuối đất cùng trời như thế; Tôi vẫn gọi Australia là quê nhà.

Tôi vẫn đi vì tôi thích tự do/ Thế là tôi bỏ lại ánh mặt trời và sóng biển/ Nhưng tim tôi vẫn còn nằm chờ trên ngọn sóng/ Tôi vẫn gọi Australia là quê nhà.

Những chàng trai và những cô con gái/ Đi khắp tận cùng thế giới/ Xa gia đình, xa bè bạn thân yêu/ Nhưng khi thế giới đã già đi; tình nguội lạnh/ Thì mình biết rằng chuyến đi đã đến lúc vản tuồng rồi.

Rồi ngày nào đó chúng ta, một lần nữa, đoàn viên/ Tất cả những con tàu trở về bến cũ. Tôi vẫn nhận ra điều mình từng đã biết/ Tôi vẫn gọi Australia là quê nhà.

Dẫu đi cuối đất cùng trời. Úc Châu vẫn suốt một đời quê hương.”

que nha toi 03Bài hát cảm động tình quê hương tha thiết nầy đã được hãng hàng không Qantas của Úc, làm một cái ‘video clip’ quảng cáo với các thiếu niên, (nam và nữ’ hòa ca trên nền là hình ảnh nước Úc bạt ngàn rừng biển, với ‘logo’ là con Kangaroo vươn mình phóng tới để cho mấy chàng trai, mấy cô gái Úc vốn sinh ra đời có hai cái cẳng hơi bị ngứa, ‘itchy feet’, (Dịch cẳng bị ngứa là dịch rất sát; nên tui e bà con mình cho rằng Úc chưn có ghẻ nên ngứa; nên tui xin dịch đại là chưn ngọa ngậy, ngồi yên không được cứ bắt đi hoài). Mục đích cuối cùng của Qantas nhắn gởi khéo là: “Bay ra hải ngoại hay bay về nhà làm ơn nhớ mua vé của hãng hàng không Qantas nhe mấy đứa ‘Aussie’!

Gút lại Qantas lợi dụng cái tình yêu quê hương của mình để mà cái túi của nó được đầy hơn. Lợi dụng như thế là khéo, nghệ thuật quảng cáo đã đến trình độ cực kỳ xảo diệu.

***

CS Việt Nam cũng cọp dê, chơi cái ‘mô típ’ nầy nhưng bị chúng chửi quá xá hè.

Chuyện rằng ông Đỗ Trung Quân có viết một bài thơ ‘Bài học đầu cho con’ được ông Giáp văn Thạch phổ nhạc đặt tựa lại là “Quê Hương”.

“Quê hương là gì hở mẹ? Mà cô giáo dạy phải yêu/ Quê hương là gì hở mẹ? Ai đi xa cũng nhớ nhiều…”

Tui e rằng chắc không có đứa con Việt Nam nào hỏi một câu lảng xẹt như vậy!

Vì tình quê hương tự nhiên phát xuất từ trái tim mình chớ không phải từ cái đầu. Tim thì ai cũng có. Hổng có tim thì làm sao mà sống hè? Có tim ắt hẳn có tình yêu quê hương! Đó là chuyện tất nhiên không cần phải ai dạy bảo gì hết ráo.

Sanh ra là biết thương Mẹ, thương cha, thương anh, thương em… (Riêng tui còn biết thương luôn… con nhỏ hàng xóm); cái đó mình gọi là tình quê hương.

con-rach-nho-3Nhà thơ Đỗ Trung Quân còn tự mình định nghĩa là: Quê hương là chùm khế ngọt, là bướm vàng bay, là con diều biếc, con đò, là cầu tre nhỏ… và nhiều nhiều nữa.

Cắt nghĩa quê hương là tùm lum đủ thứ như vậy cũng được đi nhưng tới cái đoạn thơ cuối mới sanh sự là: “Quê hương mỗi người chỉ một/ Như là chỉ một mẹ thôi/ Quê hương nếu ai không nhớ… Sẽ không lớn nổi thành người (?!)”

Bà con mình ly hương nghe nhạc đang phê; bỗng nhiên bị chửi nên đâm quạu bèn cật vấn tơi bời. “Chú em nói quê hương nếu ai không nhớ… Sẽ không lớn nổi thành người là sao he?”

Ông nhà thơ Thanh niên Xung phong nầy bèn chuyển qua phòng cháy và chữa cháy, nói: “Tôi viết có ba câu thôi! Câu chót nầy do ai kia thêm thắt, chơi ngặt tui quá; nó làm hỏng hết cả bài thơ… Chớ tui đâu có dám chửi ai đâu?”

Tui thì tin ông nhà thơ tội nghiệp nầy; vì trong chế độ CS, dân cầm bút bị nó (có chức có quyền thâm ý hơi đen đen) sửa lung tung mà mình cả gan dám làm anh hùng, chịu chơi chơi tới cùng, không cho nó sửa coi chừng bị nó bửa!

Lập lờ đánh lận con đen, đánh đồng quê hương với chế độ chánh trị là một. Đó là nghề của tuyên huấn đảng ta mà. Tuy nhiên nhà văn Mỹ Mark Twain đã từng viết. “Patriotism is supporting your country all the time, and your government when it deserves it.”

“Lòng ái quốc là lúc nào cũng phục vụ quê hương mình; còn chính phủ khi nào nó đáng thì mình mới phục vụ nó!”

Nghĩa là quê hương mỗi người chỉ một nhưng chánh phủ, chế độ thì hà rầm! (Úc nầy chỉ mười năm nay thay 5 đời Thủ tướng đó sao?) Chánh phủ nào tốt mình bầu; còn đứa nào xấu quá là mình kêu nó: thôi đi chỗ khác chơi đi”!

Ngoài ra ‘đảng ta’ (có cái nháy nháy) còn lợi dụng cái ‘khúc ruột xa ngàn dặm’ (lại có cái nháy nháy), rủng rỉnh đô là nên nhớ về thăm lại quê hương nhe! Bà con mình nghe nó xuống vọng cổ muồi rệu nhưng xin nhớ coi chừng cái bóp…

***

Da mon nhung da chang mon 03Để kết bài quê hương nầy tui xin nhắc cái cuốn sách giáo khoa (thời Tía tui đi học) “Quốc Văn Giáo Khoa Thư “của 3 lớp Sơ Đẳng, Đồng Ấu và Dự Bị do quý Thầy Trần Trọng Kim, Nguyễn Văn Ngọc, Ðặng Ðình Phúc và Ðỗ Thận cùng biên soạn.

Chẳng hạn như bài: “Chỗ quê hương đẹp hơn cả!” Câu văn ngắn, chữ gợi hình, dễ hiểu, gần với tuổi thơ nên học trò thích học. Tới bây giờ khó có cuốn sách nào soạn hay hơn thế.

“Một người đi du lịch đã nhiều nơi. Hôm về nhà, kẻ quen người thuộc, làng xóm láng giềng đến chơi đông lắm. Một người bạn hỏi: “Ông đi du sơn du thuỷ, thế tất đã trông thấy nhiều cảnh đẹp. Vậy ông cho ở đâu là thú hơn cả?” Người du lịch đáp rằng: “Cảnh đẹp mắt tôi trông thấy đã nhiều, nhưng không đâu làm cho tôi cảm động, vui thú bằng lúc trở về chốn quê hương, trông thấy cái hàng rào, cái tường đất cũ kỹ của nhà cha mẹ tôi. Từ cái bụi tre ở xó vườn, cho đến con đường khúc khuỷu trong làng, cái gì cũng gợi ra cho tôi những mối cảm tình chứa chan, kể không sao xiết được.”

Quê hương mỗi người chỉ một… Sau 75, chuyện đó không còn đúng nữa rồi vì bây giờ bà con hải ngoại mình còn có quê hương thứ hai. Một hay hai cũng đều là quê hương hết ráo. Mình đều yêu hết! Mình bảo vệ hết! Còn mấy cái đứa ‘ôn hoàng dịch lệ’ nào thương tiền hơn thương mồ mả cha ông, nhẩn tâm đem quê hương đất nước đi cầm đi bán… là tụi mình phải xúm lại tán cho nó tiêu tán thòng luôn mới là phải phải!

đoàn xuân thu.

melbourne