Nguyễn Thanh Liêm Thầy tôi !
Lê Tam Anh
(Nguồn: Đặc san Petrus Ky Nam-Bắc Cali 2011 – Nhìn về phía trước)
Tôi lớn lên qua nhiều trường lớp, qua nhiều thầy cô dạy dỗ kể từ lúc chập chững học ABC…lên đến Đại Học! Có rất nhiều thầy cô đã để lại trong ký ức của tôi nhiều kỷ niệm và mỗi đoạn đường trải qua thời niên thiếu là những nét đậm không thể nào quên. Nhưng người thầy, có thể nói chưa bao giờ dạy trực tiếp tôi mà lại trở nên một dấu ấn sâu đậm nhất, đó là Giáo Sư Nguyễn Thanh Liêm!
Nếu nói về Thầy Nguyễn Thanh Liêm thì có thể đã được biết bao người viết và diễn tả về thầy nhiều rồi; hoặc nếu ta có viết gì thêm nữa cũng bằng thừa, giống như khen phò mã tốt áo mà thôi! Một học sinh xuất sắc trường trung học Petrus Trương Vĩnh Ký, sau đó làm giáo sư rồi Hiệu Trưởng trường đã đào tạo ra mình, rồi cuối cùng giữ chức vụ Thứ Trưởng Bộ Văn Hóa Giáo Dục. Nếu không có biến cố 30 tháng tư năm 1975, có lẽ thầy Nguyễn Thanh Liêm sẽ có thể đã đảm nhận những chức vụ quan trọng bậc nhất trong chính phủ VNCH của chúng ta!
Nói như thế có nghĩa là, một con người đa tài về đủ mọi lãnh vực trong ngành giáo dục như Thầy Nguyễn Thanh Liêm, đang trên đường tiến thân đầy danh vọng, và tài “an bang tế thế” trong lãnh vực “kỹ sư tâm hồn” đã nửa chừng gãy gánh vì cuộc thế đổi thay! Một con người ăn nói hoạt bác, thơ văn làu thông, cao ráo, đẹp người đã là một kiểu mẫu một thời trước đám tuổi trẻ chúng tôi.
Lúc tôi đậu Tú Tài phần một tại trường trung học Võ Tánh Nha Trang thì chiến cuộc cũng trở nên khốc liệt. Quê tôi ở Tam Quan – Bồng Sơn, Hoài Nhơn, Bình Định – trở nên vùng xôi đậu. Gia đình tôi phải “di tản” vào Sài Gòn. Chính vì thế nên tôi xin chuyển từ Nha Trang vào Petrus Ký. Lúc đó là thời gian Giáo Sư Nguyễn Thanh Liêm làm Hiệu Trưởng. Ngồi ở lớp Đệ Nhất B trên lầu phía bên trái trường (hướng từ ngoài đi vào), thỉnh thoảng tôi mới gặp thầy Hiệu Trưởng và đối với tôi, Thầy là một cái gì đó thật xa vời, thật lý tưởng và cũng là tấm gương để tôi ngưỡng mộ! Vì trước đó tôi được ông bác bà con, làm việc trong Bộ Thanh Niên nói nhiều về Thầy Liêm. Bác là bạn của Giáo Sư Liêm trong thời gian cùng học. Chính những câu chuyện liên quan đến thầy Liêm lúc tôi còn chưa đến học dưới mái trường Petrus, cho nên khi gặp Giáo Sư, biết Thầy Nguyễn Thanh Liêm làm Hiệu trưởng trường mình đang học; tôi cảm thấy rất hãnh diện tự hào là đã được học trường nổi tiếng nhất VN mà còn dưới sự bao bọc dạy dỗ của những giáo sư tài giỏi dưới sự chỉ đạo của Thầy Liêm!
Năm tháng trôi qua, sau những năm Đại Học, khoát áo nhà binh… Rồi ngồi tù sau khi nước non nghiêng ngả, phút chốc đổi tên; Tình cờ tôi gặp lại Giáo Sư Nguyễn Thanh Liêm đứng trên bục thuyết trình thao thao bất tuyệt về những vấn đề nóng bỏng của thời cuộc tại Nam California. Ôi! không có gì sung sướng và bồi hồi xúc động bằng lúc nhìn thấy Thầy mình từ tốn đứng lên trong tiếng vỗ tay, sau lời giới thiệu rất trân trọng của MC. Đó là cách nay phải hơn mười mấy năm, kể từ khi tôi cùng gia đình được định cư theo diện HO đến Hoa Kỳ!
Sau buổi lễ, tôi đến chào Thầy và nói với Thầy, tôi là học trò Petrus Ký trong thời gian Thầy làm hiệu trưởng, vui mừng được gặp lại Thầy và thấy Thầy vẫn như xưa tuy có đẫy đà hơn trước, lại “rất đẹp lão”! Từ đó thầy trò thỉnh thoảng lại gặp nhau trong các cuộc hội họp Cộng Đồng, trong các buổi ra mắt sách của các thân hữu. Đa số những lúc có Thầy Liêm hiện diện, ông đều được Ban Tổ Chức mời lên phát biểu hay phê bình sách, phê bình văn học… Phong Độ Thầy lúc nào cũng rất ôn tồn, từ tốn và thông đạt. Có thể nói mấy lúc sau nầy Thầy Nguyễn Thanh Liêm rất thường xuyên và năng động trong các sinh hoạt Cộng Đồng. Ông là thành viên, là sáng lập viên của rất nhiều hội đoàn, đơn cử một vài tiêu biểu như Hội Đồng Hương Gia Định (Phu Nhân của Thầy Liêm là Chủ Tịch Hội), Hội Đồng Hương Vĩnh Long, Hội Cổ Nhạc Nam Phần, Câu Lạc Bộ Trần Hưng Đạo, Hội Ái Hữu Nguyễn Đình Chiểu-Lê Ngọc Hân, Hội Ái Hữu Phan Thanh Giản-Đoàn Thị Điểm, Viện Việt Học, Các hội Đồng Hương miền Nam. Hiện giờ Giáo Sư Nguyễn Thanh Liêm là sáng lập viên, đương kim Chủ Tịch Hội Lăng Ông Bà Chiểu (Đức Tả Quân Lê Văn Duyệt Foundation). Cố vấn Hội Pétrus Ký Nam Bắc Cali, Trưởng nhóm nghiên cứu Văn Hóa Đồng Nai Cửu Long, Trưởng Nhóm nghiên cứu giáo án và tài liệu dạy tiếng Việt cho HS & SV Việt hải ngoại. Gần đây nhất là Trưởng Ban Tổ Chức ngày Tưởng Niệm Cố Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu lần đầu tiên tại Nam Cali. Giáo Sư cũng đang là thành viên của Văn Đàn Đồng Tâm.
Nếu nói thêm về những việc làm rất hữu ích trong thời gian Giáo Sư Nguyễn Thanh Liêm tị nạn Cộng Sản sau 1975 tại Hoa Kỳ là:
– Trung tâm Nghiên cứu Giáo Dục tại Đại Học Iowa State University, Ames, Iowa.
– Trung Tâm Nghiên Cứu Phát Triển Chương Trình Học và Tài Liệu Giáo Khoa, University Iowa, Iowa City, Iowa.
– Giám Đốc Chương Trình Anh Văn cho gia đình (Family English Literacy Program), Sở Giáo Dục Quận Santa Clara
– Trưởng Ban Biên Tập Nguyệt San Indochine News (TinTức Đông Dương) Stockton, California.
– Cố Vấn nhân dụng Sở Xã Hội quận Santa Clara, California.
– Giáo Sư Long Beach College…
– Điều hợp hai chương trình VHN-TV: Chương trình Đẹp Việc Đẹp, Hội Luận Chiều Thứ Bảy.
– Thời Sự trong tuần trên làn sóng phát thanh 1190 mỗi tối thứ sáu từ 10:00 đến 11:00 PM
– Viết nhiều bài nghiên cứu về người Việt Tị Nạn với xã hội mới (bằng tiếng Anh) trên các tập san chuyên đề của Hoa Kỳ – Những bài viết khác về các lãnh vực văn hóa giáo dục bằng tiếng Việt đăng trên các báo, đặc san, tạp chí, tuần san, nguyệt san khắp nơi có người Việt định cư! GS sắp xuất bản sách: “Kỷ Niệm Giới thiệu Văn Chương”
Những dòng viết trên đây là một phần nhỏ nói về người Thầy kính yêu của tôi. Tuy Thầy không trực tiếp đứng bảng dạy tôi, nhưng đã gián tiếp là tấm gương soi để tôi nên người. Đặc biệt nhất là lúc sau nầy, khi ra hải ngoại gặp lại Thầy Liêm, với số tuổi như thế mà vẫn xã thân gánh những công việc “vác ngà voi”! Cứ xem một loạt công việc và chức vụ của thầy là ta thấy được tấm lòng một đấng “Trượng Phu” lúc nào cũng nghĩ đến nhân quần xã hội, mong xây bồi nền văn hóa Việt dầu ở bất cứ nơi đâu và lúc nào!.
Đấng Trượng Phu một lòng vì nước
Có chông gai để thử chí trai!
Gió sương cuồng nộ giăng cài
Một lòng vẫn hướng tương lai giống nòi!
Hội Ái Hữu Petrus Trương Vĩnh Ký Úc Châu 