Mưa Sài-Gòn, mưa Hà-Nội 

Vưu Văn Tâm

1. Thi sĩ Hoàng Anh Tuấn

Hoàng Anh Tuấn (07.05.1932-01.09.2006) sinh quán ở Hà-Nội và là đạo diễn, tác giả, thi sĩ, ký giả, xướng ngôn viên, v.v.. Năm 17 tuổi, ông sang Pháp du học ngành đạo diễn và là một trong số ít các đạo diễn được đào tạo bài bản trong giai đoạn này. Sau khi tốt nghiệp trường điện ảnh IDHEC (L’Institut des hautes études cinématographiques) ở Paris, ông trở về nước năm 1958. 

Tên tuổi của ông gắn liền với ngành điện ảnh qua 4 cuốn phim “Hai chuyến xe hoa” (1961), “Ngàn năm mây bay” (1963), “Nước mắt đêm xuân” và “Xa lộ không đèn” (1972). Ngoài ra, ông còn cộng tác với một số nhật báo, tuần báo và tạp chí văn nghệ xuất bản tại Sài-Gòn. Năm 1965, ông được bổ nhiệm làm quản đốc đài phát thanh Đà-Lạt.

Sau năm 1975 ông bị kẹt lại và chịu cảnh tù đày đến năm 1979 thì được phép xuất cảnh sang Pháp. Năm 1981, ông chuyển sang Hoa-Kỳ sinh sống và tiếp tục hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, truyền thông. 

Tuy hoạt động hăng say và gắn bó với nhiều ngành trong nghệ thuật nhưng mỗi khi nhắc đến ông, mọi người vẫn gọi ông là “thi sĩ Hoàng Anh Tuấn” cho dù ở thời điểm đó, ông chưa hề ấn hành một thi phẩm nào. Điểm lại những sáng tác của Hoàng Anh Tuấn, thơ tình lãng mạn hay những vần thơ nhắc về Hà-Nội, “Mưa Sài-Gòn, mưa Hà-Nội” được giới thưởng ngoạn yêu thích, nâng niu và gìn giữ cho đến bây giờ. Có lẽ những vần thơ của ông nói lên được ít nhiều tâm tư, tình cảm của người xa xứ, yêu Hà-Nội tha thiết mà phải tha hương, lưu lạc nên tâm tư luôn nhớ về một quê nhà đã mịt mờ hay chỉ còn đọng lại trong ký ức.

Tháng 4 năm 2005, gia đình và thân hữu tổ chức ra mắt thi phẩm đầu tay “Yêu em, Hà-Nội” gồm 18 bài thơ về Hà-Nội cũng như những bài thơ khác của Hoàng Anh Tuấn tại viện dưỡng lão ở San Jose với sự tham dự đông đảo trong giới văn nghệ cùng bạn bè quý mến. Thi sĩ Hoàng Anh Tuấn qua đời vì chứng ung thư phổi đã để lại cho người yêu thơ và bằng hữu nỗi tiếc nhớ khôn nguôi.

2. Mưa Sài-Gòn, mưa Hà-Nội 

Chiều mưa trên thành phố cũ, nhớ mắt em hiền, nhớ môi em ngoan. Mái tóc ngày xưa có còn thoảng hương thơm trong buổi chiều tà nắng vội. Tà áo ngọc ngà lấm lem vì cơn mưa bất chợt và ấp ôm dáng gầy mong manh như liễu, như mai ..

Nhớ ngày còn chung bước và dìu nhau dưới cơn mưa lạnh mà vẫn thấy ấm áp cõi lòng. Đi bên nhau và tay trong tay mà mơ ước chuyện mai sau. Hà-Nội với ba mươi sáu phố phường đẹp đẽ là chứng nhân cho cuộc tình chúng mình với bao lời thệ ước ..

Rồi bão giông cách chia hai nẻo cuộc đời. Mưa trên thành phố cũ là những giọt lệ bùi ngùi khóc cho nửa phần đất chịu cảnh ngục tù u ám. Bóng đen và tội ác gieo rắc trên lối cũ, đường xưa để giọt sầu, giọt tủi tái tê tuôn trào trước cảnh biệt ly ..

Mưa hắt hiu trên năm cửa ô làm ủ ê con sông Hồng cạn nước. Thềm cũ vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt và lắng nghe từng tiếng thở dài của ngôi tháp cổ. Cầu Thê-Húc vắng thưa người nuồn bã phủ rêu xanh. Hà-Nội xác xơ, lả chả đôi hàng lệ mỏng ..

Mưa vẫn còn rơi cho ngày tháng héo mòn, kiếp người oan trái. Cuộc sống dẫu lạc loài, vô định nhưng niềm hy vọng sẽ không bao giờ tắt lịm. Nụ cười, tiếng nói sẽ vang trong trời xuân ngập ánh nắng mai. Mai kia mốt nọ, Hà-Nội sẽ đón người phương xa trở về và hát khúc tương phùng bỏ xa những năm chờ, tháng đợi ..

Xa Hà-Nội ở tuổi 17 rồi phiêu bạt đến những phương trời xa lạ và cũng như chưa lần nào được về thăm thành phố cũ nhưng thi sĩ Hoàng Anh Tuấn luôn ấp ôm nguyên vẹn Hà-Nội trong tim. Những vần thơ viết về Hà-Nội như tiếc thương cho một thuở an bình, thanh lịch đã trôi xa vì sự tham lam và lòng ích kỷ. Nhạc sĩ Phạm Đình Chương ghép nhạc vào thơ và đặc biệt với phần trình bày đầy sáng tạo của ban hợp ca Thăng Long đã khiến cho “Mưa Sài-Gòn, mưa Hà-Nội” của Hoàng Anh Tuấn vẫn dõi theo từng bước chân của người xa xứ.

TV, 01.03.2026