Truyện

Hai Bé Gái Chơi Bán Hàng Và Thằng Nhóc “Đầu Đinh”

 (Bài 1)

Phạm Việt Hùng (bút hiệu Phạm Nga)

ban hang 1

1.

Sáng nay thứ bảy nghỉ học, cũng không phải đến lớp học thêm Anh văn nên nhỏ Thủy tự cho phép mình dậy trễ một chút. Trong nhà thật vắng lặng. Ba nhỏ đang lái xe cho mấy ông Hàn Quốc đi ra miền Trung chưa về. Mẹ nhỏ chắc đang đi chợ. Chỉ có bà ngoại là đang trông coi cái bàn bán cà phê, giải khát trước nhà.

Vừa đi vừa nhảy như chim sáo, nhỏ Thủy xuống nhà sau để đánh răng, rửa mặt. Làm vệ sinh cá nhân xong – cũng xong luôn hộp cơm tấm trên bàn bếp và hũ yaourt trong tủ lạnh, nhỏ xin phép bà ngoại qua nhà nhỏ Liên hàng xóm chơi bán hàng, như hai đứa đã móc ngoéo hẹn nhau từ hồi đầu tuần.

Trò chơi “bán hàng” hay “bán đồ hàng” của mấy bé gái thường rất giản dị là trải chiếu hay tấm thùng cạc-tông dưới đất, coi đó là sạp, tiệm, gian hàng, cửa hàng, cử hàn tiện lơi. siêu thị, siêu thị mini… gì gì cũng được. Nếu cần phải đăng ký ngành hàng kinh doanh thì căn cứ vào đủ thứ linh tinh được bày ra, chủ gian hàng bữa nay là nhỏ Thủy có thể khai là bán ‘thực phẩm bánh kẹo’, và tuy không khai luôn là có kinh doanh ăn uống nhưng trên sạp cũng có thêm một ít mặt hàng giải khát nữa.

Như đã nói, đủ món linh tinh đang được bày ra trên cái chiếu trải ra dưới gốc cây bàng trước nhà nhỏ Liên. Món thì lấy ra từ thùng đồ chơi trong nhà, món thì lượm được ở sau hè hay ngoài đường xứ. Bên cạnh bộ tách trà nhựa nhỏ xíu có chế nước phông-tên là mấy cái nắp chai nước ngọt được coi như những cái dĩa dung để đựng những viên sõi vốn được phân biệt một cách mơ hồ, nào là kẹo dừa, nào là kẹo xô-cô-la và cả kẹo trứng cút…. Không lầm vào đâu được cái món xi-rô dâu mà nhỏ Thủy rất thích đang được chứa trong một chai nhựa pet đầy nước, có màu đỏ thật tươi do mấy cây chân nhang nhả màu ra khi được cắm thẳng vào chai. Lá cây ngắt đại ở đâu đó thì được qui ước vừa là món bánh xu xê vừa là khăn lau tay.

Và không rõ có chức năng quan trọng gì tại gian hàng dưới đất này, hai ã búp bê được cho ngồi cạnh một cái võ chai có cắm hoa giấy ngắt ở hàng rào, có vẻ đây là phần trang trí cho đẹp cơ ngơi buôn bán.  Kể cả trong giấc ngủ mơ vào ban đêm cũng như giữa ban ngày, mấy thứ búp bê, bông hoa, gương lược…, lúc nào mà chẳng theo sát tụi bé gái – tức những quí cô yểu điệu nhì nhằng, rắc rối sau này.

Theo thị hiếu không cần nói ra của người tiêu dùng – ở đây đang duy nhất chỉ có cô khách hàng trung kiên là nhỏ Liên – thì những thứ không ăn được, uống được như kẹo sõi, bánh xu xê lá cây, nước xi-rô giải khát đỏ màu chân nhang…, không thể nào được ưa chuộng cho bằng món bánh snack tôm ăn được, cứ vừa dòn vừa thơm lừng khi đưa vô miệng. Cô khách đặc biệt hã dạ khi gặp bữa chủ gian hàng có bày ra cái món vắng bóng hôm nay là bánh snack bắp ngô, màu vàng tươm như bắp Mỹ, thơm ngon cực kỳ. Chỉ tưởng tượng những miếng snack ngô dòn tan trong miệng thôi là nhỏ Liên đã nhễu nước miếng… Nhưng người bán đã lên tiếng, tàn nhẫn dập tắt Giấc Mơ Mỹ – giấc mơ màu vàng “snack bắp” của khách mua:

  “Sao cứ bánh tôm hoài vậy? Còn bánh xu xê nè, kẹo xô cô la, kẹo dừa nè, sao hổng mua? Bà chơi kiểu này thì tui hổng cho bà làm khách hàng nữa đâu nhe!”

 “ Thì tui cũng mua cái này cái kia vậy…”, nhỏ Liên thanh minh gượng gạo.

 “Sau khi bà ăn hết sạch bánh tôm. Phải hôn?”, nhỏ Thủy mỉa mai.

Lâu nay, khi chơi bán hàng, nhỏ Liên không hề phàn nàn gì về chuyện nhỏ Thủy thường xuyên phân cho mình vai khách mua hàng  – quá có lợi thì sao lại thắc mắc, than thở? Tuy nhiên, đã đến lúc phải coi chừng vì chủ sạp vừa mới lên tiếng chỉ trích về một vấn đề chưa từng bị đem ra đề cập trong trường kinh doanh trong nước cũng như ngoài nước, một vấn đề gần như thuộc về khía cạnh đạo đức của khách hàng, đó là cái lỗi cứ chăm bẵm mãi vào cái món bánh snack tôm. Thường thì hai bé gái cùng trang lứa này gọi nhau là “bạn” như kiểu xưng hô trong lớp học nhưng cũng vừa rồi, bực mình quá sức nên nhỏ Thủy mới dùng tiếng “bà” nghe rất hằn học, xa lạ.

Nói là làm liền, cô chủ sạp đứng dậy và ra lịnh đổi vai, đổi chỗ ngồi. Kế đó, để làm gương, nhỏ Thủy bỏ “tiền” ra mua luôn một lô bánh xu xê và kẹo trứng cút, tức những thứ hàng không ăn được, chẳng màng đến món bánh snack mà dù sao nhỏ Thủy cũng đã từng vòi mẹ mua cho ăn quá nhiều rồi.

ban hang 3

2.

Chợt nhỏ Thủy nhớ tới một chuyện tiếu lâm rất vui do ba nhỏ kể, có liên quan hơi hơi đến trò chơi hiện giờ của nhỏ. Truyện kể có hai ông bợm rượu, đại khái tên là Giáp và Ất, muốn kiếm kha khá tiền mua rượu uống nhưng lại làm theo một cách rất mạo hiểm là cùng trút hết số tiền có trong túi, hùn nhau làm vốn đi buôn rượu. Hai ông hè nhau khiêng một bình rượu lớn, đi rao bán khắp xóm làng và chỉ mỗi Giáp là còn được duy nhất một quan tiền giắt túi. Đi mỏi cả chân cũng chẳng có khách nào gọi mua, hai ông bèn kiếm chỗ mát ngồi nghỉ. Đến cơn thèm rượu, Giáp đề nghị bạn mình đong ra vài xị rượu để cùng uống đỡ ghiền nhưng Ất đã nghiêm nghị từ chối, bảo đây là rượu buôn bán, đem ra uống khơi khơi thì lỗ vốn mất. Quá thèm, Giáp đành đóng vai khách hàng, móc ra quan tiền mua một cốc rượu từ tay Ất và do ghét cái thói “nghiêm túc” của bạn nên uống một mình ngon lành. Đến lượt Ất không chịu nỗi cái mùi men quá hấp dẫn, định dùng quan tiền mới thu được của Giáp mua rượu từ bạn mình thì đến lượt Giáp nghiêm trang lắc đầu, bảo rằng quan tiền đã là tiền quĩ chung mới thu được và giao cho Ất giữ, không phải là tiền riêng của Ất nên bạn miễn xài. Ất nài nĩ bạn, đề nghị cho mình khất nợ đối với quĩ chung và khi nào bán hết rượu, trả vốn và chia lãi thì sẽ trừ lại quan tiền này trong phần của Ất. Giáp đồng ý, lấy sổ ra ghi nợ cho bạn mình rồi rót rượu. Để trả đũa, Ất một mình uống sạch cốc rượu. Chẳng bao lâu, đến lượt Giáp ghi nợ một cốc. Rồi đến lượt Ất ghi nợ lần nữa… Cứ thế, luân phiên làm người bán/người mua, hai ông bợm đã ghi nợ cho nhau – thời này gọi là “bán nội bộ, cho trả chậm” – đến cạn sạch bình rượu. Hai bợm ta cùng say khướt, túi ai nấy vẫn rỗng không vì khi kết thúc vụ kinh doanh rượu tưởng như vô cùng nghiêm túc này thì rốt cuộc khi kết toán quỹ chung, vốn cùng lãi thu được cho “công ty” chỉ còn một quan tiền duy nhất.

Trở lại với sạp bán hàng kẹo bánh, đồ giải khát linh tinh của nhỏ Thủy hiện giờ thì dù cũng có màn chủ hàng/ và khách hàng đổi vai cho nhau, nhỏ Thủy vẫn yên tâm rằng việc kinh doanh của mình không đến nỗi bị đe dọa phá sản như kiểu đi bán rượu của hai ông bợm trong truyện, đó là nhờ mấy miếng bánh snack dù sao cũng ít bị “nội bộ” xâm hại hơn bình rượu của hai ông bợm kia.

Trong mối quan hệ chủ hàng/khách hàng ở đây, có hai điều kỳ lạ xảy ra hoàn toàn trái với tập quán thương mại xưa nay trên toàn thế giới. Một là về mặt hàng hấp dẫn nhất, bán chạy nhất thì trớ trêu chủ hàng lại không hề mời chào, khuyến khích khách mua. Hai là về các mặt hàng còn lại thì dù có được khuyến mãi hay tặng kèm quà thật hậu hĩ đi nữa, khách hàng cũng chỉ miễn cưỡng mua qua quít, chiếu lệ cho vui lòng người bán, chứ thật tình trên đời này, ai ưa được những món hàng mua rồi chỉ để nhìn mà không thể “tiêu thụ” được?

Cũng nên để ý một chút về chuyện ngân lượng, tiền bạc trong thương trường cá biệt này. Cô chủ Thủy chủ trương dùng những tờ vé số cũ – dĩ nhiên là đã được ai đó dò lâu rồi và cũng dĩ nhiên là đã không trúng lô nào. Tuy nhiên, cho phù hợp tầm cỡ cái sạp bán hàng linh tinh, đơn sơ và nghèo nàn, chỉ có vài thứ kẹo bánh bình dân chứ không có hàng cao cấp này, nhỏ Thủy ra qui định là dù vé số nào cũng in ra với giá 10,000 đồng rành rành, nhưng tại sàn tức cái chiếu bày đồ hàng này – hiển nhiên phân biệt với sàn giao dịch chứng khoán – vé số đài TP HCM thì trị giá 2000 đồng, còn vé của các đài khác  thì chỉ coi như 1000 đồng. Ví dụ như khi đưa ra một tờ vé đài TP HCM hay đưa tương đương là hai tờ vé đài Long An, nhỏ Liên khách hàng đều có thể mua được một số món hàng mà cô chủ đã dặn tới dặn lui không biết bao nhiêu lần là đồng giá 2000 đồng, như: một miếng bánh snach tôm hay bốn viên kẹo xô-cô-la “sõi nâu”, hoặc sáu viên kẹo dừa “sõi trắng”.v.v… Có điều là về vấn đề giá cả thị trường, đối với cô khách này thì dù có khi cũng chưa thuộc lắm về trị giá các mặt hàng dạng “không ăn được” như mấy loại kẹo, nhưng tuyệt nhiên bao giờ cô cũng thuộc nằm lòng giá các loại bánh snack tức dạng hàng “ăn được”.

Kể ra, dù qui định rạch ròi về trị giá trao đổi giữa tiền tệ và hàng hóa bất cứ ở dạng nào như trên, cô chủ sạp đã có ngầm chiếu cố cho khách hàng duy nhất của mình – một mẫu khách hàng đầy tiềm năng nhưng cũng rất cần nâng đỡ do thực tế là nhân thân cô ấy còn nhiều khó khăn, ít tiền ít bạc, ít được ăn quà bánh… Rõ hơn, dù cô ấy không được đánh giá cao về tính siêng năng sưu tầm vé số cũ như một trò đầu cơ tiền tệ nhưng vẫn được hưởng chế độ “đặc biệt chiếu cố” khi mua hàng.

(Còn tiếp)

Phạm Việt Hùng (bút hiệu Phạm Nga)

(trích truyện kỳ ảo ‘Nhỏ Nina và những bóng quế’ đang viết)