GHI CHÉP VỤN VẶT TỪ TÂM DỊCH COVID

Phạm Nga

1. Năm Trước Dịch Lãng Đãng Xa, Năm Nay Dịch Áp Sát

Ở Sài Gòn, dịch Covid19 bùng phát đã hơn hai năm, cứ quấy đảo dần lến mà tác hại thê thảm vào mọi mặt sinh hoạt vật chất tinh thần con người. Trong đó, hiễm họa khiến mọi người sợ dịch nhất chính là nó có thể giết người, riêng người già trên 65, đã nhiễm vi-rút lại sẵn có bệnh mãn tính cỡ tiểu đường, huyết áp…như tôi càng dễ chết.

Trong năm dịch giã đầu (2020), các trường hợp nhiễm bệnh xảy ra khá xa thành phố này nên có thể nói dân SaiGòn dù cũng sợ nhưng vẫn còn có thể ít nhiều mơ mơ màng màng. Tuy vậy, đã sợ dịch thì ngay từ đầu tôi phải tự tìm cách tránh lây nhiễm, như: hạn chế ra đường và gặp gỡ tiếp xúc, bỏ đi công viên tập thể dục, bỏ tụ tập bạn già cà phê cuối tuần…Khi cần ra đường là cố gắng mang khẩu trang – thứ tôi vốn kỵ bởi khẩu trang loại nào cũng vậy, chỉ mang 10-15 phút là gây dị ứng, ngứa chóp mũi, còn khi về nhà là rửa tay nước sát trùng, xúc họng nước muối.v.v…Rồi chính quyền ‘giúp’ thêm cho vụ tránh ra đường bằng lịnh giãn cách xã hội, phong tỏa thành phố ngày một xiết chặt. Chưa hết, ngày mấy lần lên mạng để chuyên chú theo dõi sâu sát tin tức về những trường hợp F0/phát hiện dương tính, chẳng hạn như tại Tp HCM, ông A trước ngày bị phát hiện F0 thì ngày… giờ… đã đi đâu, ghé địa điểm nào, gặp những ai…; hay trường hợp nhập cảnh F0 có cô B, rời sân bay là bắt taxi ra quận…, sau đó về khách sạn ở đường…, có ghé mua hàng ở siêu thị… Cứ thế mà “liên hệ bản thân”, xem mình và người nhà vào những ngày/giờ ấy có tình cờ có mặt ở những địa điểm tự nhiên mà như “cửa tử” ấy hay không.

Tất nhiên, hành tung đi đứng, sinh hoạt của người nhiễm Covid được mạng truyền thông (media) ghi nhận và tường thuật vanh vách chỉ là chuyện hồi tháng 5 tháng 6, số nhiễm mỗi ngày còn ít, nhiều lắm là vài chục người/ngày, như ngày 5-6-2021, báo NLĐ đưa tin “80 ca Covid-19 trong nước được Bộ Y tế công bố tối 5-6 được ghi nhận ở Bắc Giang với 39 ca và Bắc Ninh 28. TP HCM có thêm 6 ca”

Còn nay là tháng 8-2021, dịch bùng phát không còn ở vài tỉnh miền Bắc mà đã dữ dội khắp nơi. Sài Gòn biến thành ổ dịch/tâm dịch lớn nhất trong cả nước. Số nhiễm trong cả nước lần hồi trên cả chuc ngàn người/ngày, riêng Sai Gòn cứ đều đều trên dưới 5000 người. Chết chóc tràn lan khắp nơi. Báo đài, trang web tin tức nào còn có thể theo dõi, ghi nhận chuyện sinh hoạt/ đi đứng đối với từng ca F0 đơn lẻ như trước cho được?

Trở lại với hồi tháng 5-6 năm nay, gia đình tôi coi như đã phòng bị khá là chặt chẽ trong/ngoài như thế mà dịch Covid vẫn lần mò áp sát, đe dọa…

Đầu tiên, nguyên là nhà tôi ở phường 3 quận Gò Vấp, nhà chỉ cấp 4 trong hẻm, có gác suốt, 2/3 mặt bằng đã ngăn thành 5 phòng trọ nhỏ, tổng cộng 9-10 người thuê, hầu hết là sinh viên. Cuối tháng 5, tại quận Gò Vấp – một trong 8 tâm dịch của ổ dịch Sài Gòn, phường 3 bắt đầu nhuốm màu đỏ với sự xuất hiện ổ dịch Hội truyền giáo Phục Hưng. Ổ dịch dai dẳng này còn cách nhà tôi khoảng 1.5 km theo đường chim bay, cũng đỡ lo. Qua tháng 6 dịch bùng phát mạnh hẳn, đám SV dần dần rút về quê gần hết, chỉ còn 2 phòng trọ, 1 ở tầng trệt, 1 trên gác. Báo động đầu tiên là vụ chị Tuyết, ngưởi ở phòng trên gác.Hằng ngày, chị được thuê giúp việc nhà, dọn dẹp lặt vặt cho một gia đình ở cùng xóm. Giữa tháng 6, bà chủ nhà có việc ra Đà Nẵng, khi về thì trên chuyến bay Đà Nẳng –Tp HCM có một F0, bà phải chịu cách ly tập trung, chồng con bà thì cách ly tại nhà. Còn người làm công? Vào sẩm tối ngày nhân viên y tế đến ‘viếng’ gia đình kia, tôi nhận được giấy báo lịnh cách ly 14 ngày người ở trọ tên Tuyết. Đọc địa chỉ cách ly ghi rành rành số nhà của mình mà trong lòng quặn thắt! Sau khi nhà bị y tế phường ghi vô sổ-bìa-đen-Covid19 như thế, chị Tuyết luôn tự nhốt trong phòng trên gác,  vài ngày sau từ căn phòng dưới đất, một cháu SV lo lắng báo rằng đứa kia sốt, nhức đẩu từ sáng, giờ bỏ ăn, nằm khóc vì đau bụng âm ỉ. Mấy ngày trước đứa này đã 2-3 lần đi đến chỗ làm ở Thủ Đức – khu vực đang có dịch bùng phát, giờ lại sốt? Tôi gắng gượng mang khẩu trang đứng trước cửa phòng, vừa hỏi lớn đứa bệnh tình trạng ra sao, cần thuốc gì thì tôi cho, vừa bảo đứa kia vui lòng nấu chút cháo, bạn mình ăn mới lại sức…Tạm ổn nhưng vợ chồng tôi chưa hề hết lo. Lẽ nào trong nhà lại có thêm một F1 đang ăn-ở-ngủ-nghỉ ngay bên kia vách phòng ngủ của mình? Cũng may, đứa SV lần hồi cũng hết sốt và hết đau bụng sau khi ăn chén cháo.

Yên yên đươc vài bữa, chị Tuyết cũng vừa hết 14 ngày cách ly thì dịch bùng nổ đợt 4, khốc liệt hơn. Đó là cái hẻm nhỏ, song song với hẻm tôi ở, đột nhiên biến thành ổ dịch với gần chục người dương tính. Tính theo đường chim bay thì ổ dịch chỉ cách nhà tôi khoảng 400 mét. Dịch như đã có thể ho vào mặt mình! Hàng rào, băng vải cách ly giăng tứ phía. Test nhanh cả tổ dân phố. Rât may trong tổ không có thêm một ca dương tính nào.

Thêm vụ ở ngay đầu hẻm ổ dịch này có nhà vợ chồng con trai tôi. Con dâu tôi là điều dưỡng, làm việc ở Phòng cấp cứu BV nhân dân Gia Định. Chưa thấy con vi-rút bay qua, xâm nhập nhà chúng nó thì nhỏ con dâu được lịnh ngưng đến BV, về nhà tự cách ly 14 ngày vì có hai y tá cùng phòng dương tính, đã cách ly tập trung – nên nhớ nhân viên, BS, y tá thuộc Phòng cấp cứu cứ 3 ngày test 1 lần. Trời ạ, con dâu đã 2-3 ngày liên tiếp ghé cho rau củ quả và cồn sát trùng! Lại lo. Thân già lại càng mất ngủ. Cũng may, lại may, nhỏ con dâu mới ở nhà mới 5 ngày thì được lịnh đi làm trở lại ngay, vì phòng cấp cứu quá tải, đông nghẹt bệnh nhân, có nghĩa chẳng ai thèm để ý đến kết quả của yêu cầu cách ly tại nhà đối với con dâu tôi, F1 Covid.

Vừa có tin phát hiện mẹ con một bà bán rau trong chợ Gò Vấp dương tính F0 khi đoàn y tế quận đến test nhanh số bạn hàng buôn bán trong chợ, vậy những ai có đến chợ Gò Vấp những ngày từ …. đến…. phải cấp tốc khai báo, trình diện với y tế phường, quận. Cơ khổ!  Vợ chồng tôi thì hôm qua và hôm kia có đến chợ; tôi đã dừng xe, đứng chờ ở lề đường đối diện cổng chợ, vợ tôi đi vào chợ mua vài thứ, trong đó có rau xanh. Xám mặt thảng thốt khi vợ tôi nhớ ra mình mua rau nơi hình như là một cặp mẹ con ngồi bán!

Cái điều nhàm nản rằng đã lăn tăn có mấy F1 cận kề hay áp sát không còn giá trị nóng sốt nữa, bởi kỳ này là hiễm họa: chính vợ tôi sắm vai F1. Lại nặng lòng phập phồng, lo lắng. Đau khổ nhất là nỗi băn khoăn, do dự, không biết có nên khai báo, trình diện với ngành y tế hay không.

 Chợ Gò Vấp bị phong tỏa 100%, tôi ráng chở vợ tôi đến chợ, đậu xe chỗ xa xa để vợ tôi vừa quan sát vừa cố gắng hình dung với hy vọng rằng chợ thì có nhiều khu và nhiều chỗ bán rau, cũng như cùng lúc chắc có nhiều cặp mẹ con, chị em gì đó ngồi bán chung, cứ thế mà cố gắng nhớ lại cho thật chính xác mình đã mua rau chỗ nào, mua của ai. Mà phải chi giờ này có thể hỏi ai đó, cũng bán hàng trong chợ, rằng hai mẹ con F0 kia ngồi đâu thì hay quá! Trong lúc tưởng như tuyệt vọng, vợ tôi chợt nhớ có lưu số điện thoại một cô tên Vân, bán đầu/lòng heo, cứ ngày nào cần mua mặt heo, huyết heo vụn về nấu cho mấy chú chó ở nhà ăn thì phone đặt trước, cũng để nhờ người bán xắt ra miếng nhỏ dùm. Cô này xác nhận đúng là có một cặp mẹ con bán rau bị phát hiện tại chỗ là dương tính nhưng họ trải bạt ngồi bán dưới đất,trong khu chợ lợp mái tôn đầu dưới, cũng gần sạp lòng heo của Vân, tức hoàn toàn không phải cặp mẹ con cũng bán rau nhưng ngồi sạp đàng hoàng trong khu nhà lồng chợ đầu trên, nơi vợ tôi hay đến khi cần mua rau. Hú hồn!

2. Từ Tâm Dịch, Ngóng Ra Đường

Xì-tin (style) phổ biến hiện nay là ai nấy thường xuyên đóng kín cửa nẻo vì sợ vi-rút vô trong nhà, nhưng cũng thèm ra ngoài đường vì lý do rất dễ hiểu: mấy đợt giãn cách, tù túng trong nhà đã lâu quá! Đang dịch giã mà nói “ngoài đường” thì đâu cần phải là “đường xứ”, “phố chợ” gì cho xa xôi mà chính là cái hẻm rất quen thuộc ngay mặt tiền nhà đấy thôi. Trận dịch trờ tới, cái hẻm ngày ngày ‘mở cổng ra là đụng’ bỗng trở nên ngăn cách kỳ cục, trái khoáy một khi cánh cổng – tách biệt phần sân/đất sở hữu cá nhân với hẻm/đất công cộng tập thể – từ nay gần như 24 trên 24 đóng kín, trong khỏi ra, ngoài khỏi vô, trong/ngoài hạn chế giao tiếp. Có chuyện là ngay khi có lịnh giới nghiêm cấm ra đường từ 6 giờ chiều đến 6 giờ sáng, một anh chủ nhà chỉ mở cổng bước ra đoạn hẻm ngay trước nhà để quơ tay vài cái thể dục, tình cờ tổ kiểm tra đi ngang đã lập biên bản phạt về lỗi vi phạm lịnh giãn cách, bởi lúc ấy còn kém 10 phút mới 6 giờ.

Tuổi già khó ngủ, đêm nào cũng trằn trọc.Thời Covid giấc ngủ càng hiu hắt, có khi vừa chợp mắt được giây lát đã choàng tỉnh vì ác mộng. Nằm thao thức, bất giác ngóng ra đường, lắng nghe tiếng động bốn phía xung quanh nhà.

Ngày thường, vào ban đêm con hẻm trước nhà tất nhiên là vắng lặng, nay lịnh giới nghiêm lại càng khiến im ắng hơn. Ngay vào 6 giờ chiều, bắt đầu giới nghiêm, trời còn sáng thì như minh họa cho khung cảnh vắng hết người qua lại, nhiều thứ tiếng động trong hẻm như bảo nhau đồng loạt im bặt. Đêm xuống im ắng, nếu có mưa đêm rì rào chỉ càng khiến con hẻm quạnh quẽ hơn.

Cũng ít hẳn tiếng chó sủa đêm và tiếng tàu hỏa chạy ngang ga Xóm Thơm, cái ga xép nằm cùng một khu phố. Rồi phải đến 1-2 giờ khuya mới nghe tiếng xe rác lục đục. Chợt nhớ từng có một thứ âm thanh vài khi gây phiền bà con, đó là mấy ông bợm say xỉn, tàn bữa nhậu đi thất thểu trong hẻm cứ hay la lối làm ồn. Nay đêm lắng dịu, trong hẻm không còn nghe cái giọng càm ràm, nhừa nhựa hơi men ấy nữa. Chắc đám bợm trong hẻm sợ bị dân phòng bắt phạt, không dám tụ tập…

Dù sao, bấy nhiêu tiếng động ban đêm đã vắng bặt ấy cũng đều là sinh hoạt đời thường trước đây, tức thời chưa có dịch. Thiễn nghĩ giờ thì bổ ích gì mà phân biệt đâu là điều lành mạnh hay đọa lạc, đâu là tích cực nơi anh công nhân dọn rác đêm khuya, còn tiêu cực là anh bợm say làm ồn lối xóm. Không chút biện biệt, tôi đang rất nhớ cùng lúc tất cả những tiếng động ấy, và tin chắc rằng mình sẽ thở ra nhẹ nhỏm, vui mừng biết bao khi bộ mặt phong nhiêu này/khác ấy của cuộc sống phục hiện trở lại từ bóng tối thảm hại của trận dịch. Tôi lại nhớ con hẻm nhỏ, xóm lao động này còn có nét mặt nhộn nhịp rất sống động của riêng nó mà giờ cũng không còn. Như cái tên ‘xóm bánh tiêu’ bà con thường gọi, cuối hẻm từ lâu rồi đã có 2-3 lò làm bánh tiêu và bánh cháo-quảy, nổi lửa chiên bánh từ 1-2 giờ khuya, thu hút những người bỏ mối hai loại bánh này cho các tiệm hủ tíu, gánh cháo lòng, cháo huyết… cùng những sạp bánh bán sỉ&lẻ trong nhiều chợ ở cả một khu vực rộng lớn, gồm từ Gò Vấp sang Bình Thạnh, Phú Nhuận, cả cho Thủ Đức. Do đó, bắt đầu từ 1- 2 giờ khuya, dù trời tạnh trời mưa gì tiếng xe gắn máy, ba-gác máy cũng rộn ràng suốt con hẻm. Những cái cháo-quảy và bánh tiêu dòn rụm, trông rất ngon lành mà giá tại lò lại rất rẻ. Thật tiếc khi thỉnh thoảng vài cái bánh từ túi, sọt ràng trên xe rơi vãi xuống đất, chèm nhẹp nước mưa.

Rồi trời sáng mờ mờ, từ trong mùng tôi nằm im, ngóng tiếng chim. Nhà tôi được cái là khá gần công viên Gia Định, cách chừng 400-500m, lâu nay không kể đến bọn se sẻ còn có vài loài chim hoang dã khác, như: chim sâu, cu đất, cu cườm, chích chòe, áo già… – cũng ít ỏi thôi nhưng thì thoảng có mặt ở vùng cây xanh quý giá kia; chúng hay bay vào hẻm, nhất là vào sáng sớm, đậu hót trên mái nhà, chuyền đuổi nhau trên những tán lá vài cây mai, sung, mận, sa-kê…trong sân nhà người dân. Và, may mắn cho tôi: mặc cho dịch bệnh, lũ chim chóc tự do vẫn giữ thói quen bay vào hẻm, kêu hót líu lo mỗi sáng sớm. Có thấy mặt thấy mỏ con nào đâu nhưng nghe chim hót trong lòng êm ả, dễ chịu làm sao!

Thế đấy, ngoài đường phố đêm ngày luôn có những sự việc, hình ảnh, tiếng động… vốn rất bình thường, thậm chí thông thường đến chẳng ai thèm để tâm – nhiều khi còn dị cảm, khó chịu, nhưng giờ đây, trong hoàn cảnh bị phong tỏa đã lâu ngày và chết chóc lãng đãng đe doạ, mới thấy những sự việc, hình ảnh, tiếng động ấy thật thân thiện, gần gũi, bởi như đã nói – đó là bộ mặt đời sống, những biểu trưng thô sơ nhưng thân cận nhất cho cuộc sống trôi chảy ngày ngày.

Rồi trời sáng hẳn, đã quá 6 giờ nhưng chỉ là xong thêm 1 đêm giới nghiêm 18 giờ – 6 giờ, vẫn chưa xong 14 ngày giãn cách cứng rắn theo chỉ thị 16+. Con hẻm vẫn im ắng, văng vẳng tiếng radio hay tivi phát tin tức đầu ngày, lâu lâu mới có tiếng xe honda chạy ngang nhà. Sinh hoạt cuôc sống lại tái diễn nhưng lặng lẽ như-có-chuyện-buồn. Đem tách cà phê đến bàn, mở PC, trước tiên xem các trang web thời sự, tin tức mới nhất về trận dịch…

Thêm một ngày đen tối trong cuộc đời là kéo dài thêm biến cố thảm khốcnày đối với toàn nhân loại. Làm sao niềm hy vọng “Hết dịch” ấp ủ đã suốt hơn hai năm qua có thể sáng sủa hơn một khi vào đêm qua, theo bản tin cập nhật cuối ngày của Bộ Y tế, số người nhiễm Covid trong nước vẫn lì lợm vượt quá xa cái ngưỡng khủng khiếp 10.000 người, và Sài Gòn của chúng ta vẫn đứng đầu?

Phạm Nga