Đôi song ca miền thùy dương Ngọc Cẩm và Nguyễn Hữu Thiết

Vưu Văn Tâm

*****

Ca nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thiết (1927-2002) sinh tại Phan-Thiết nhưng quê quán ở Quảng-Trị. Do có năng khiếu ca hát và được chỉ dẫn bởi giáo sư âm nhạc người Pháp nên ông vững vàng về nhạc lý. Năm 1945, ông tham gia phong trào văn nghệ yêu nước ở Huế rồi theo bạn bè vô chiến khu Tuyên-Hóa (Quảng-Bình).

Ca sĩ Ngọc Cẩm tên thật là Nguyễn Thị Ngọc Tuyết (1930-2020) sinh quán ở Thừa Thiên (Huế). Do đã từng mến mộ tài nghệ trong những ngày tháng sinh hoạt văn nghệ ở Huế nên khi gặp lại nhau ở chiến khu Tuyên-Hóa, họ đem lòng yêu thương và thành hôn vào năm 1948. Năm 1953, cả hai rời khu chiến và trở về hoạt động ở Liên khu 4. Đầu năm 1954, họ trở lại Huế và trở thành một đôi song ca rất được yêu thích trên đài phát thanh Huế. Vì mảnh đất Thần Kinh nhỏ hẹp, không đủ chỗ vẫy vùng nên họ chuyển vào Sài-Gòn sinh sống.

Nhắc đến Ngọc Cẩm và Nguyễn Hữu Thiết khán giả thường nhớ đến đôi nghệ sĩ thường xuất hiện trang trọng trên sân khấu với áo dài khăn đóng, chàng ôm đàn guitar và hát cùng nàng những nhạc phẩm đượm tình quê hương như “Sơn nữ ca”, “Lời người ra đi”, “Bà mẹ quê”, “Bà mẹ Gio-Linh”, “Có một đàn chim”, “Gạo trắng trăng thanh”, “Trăng rụng xuống cầu”, v.v.. Thuở đó, các rạp chiếu bóng ở Sài-Gòn rất thịnh hành chương trình hát phụ diễn (hát trước giờ chiếu phim) và đôi uyên ương của miền thùy dương này được dịp “so tài” với cặp đôi Châu Kỳ và Mộc Lan, Mạnh Phát và Minh Diệu. Lý thú hơn nữa là ít nhiều trong họ đều có liên quan đến xứ Huế, Châu Kỳ, Minh Diệu và Ngọc Cẩm là những người con của đất Thần Kinh và 3 nam ca sĩ của 3 đôi này cũng là những nhạc sĩ nổi tiếng. 

Bên cạnh những hoạt động sôi nổi trên sân khấu, ca nhạc sĩ Nguyễn Hữu Thiết thành lập ban Hương Giang ở đài phát thanh với sự cộng tác của nhiều ca sĩ tài danh như Thái Thanh, Mai Hương, Thanh Thúy, Tuyết Hằng, Thanh Tuyền, v.v.. và các nhạc sĩ tên tuổi như Nghiêm Phú Phi, Y Vân, Nguyễn Hiền, Đan Thọ, Xuân Lôi, Xuân Tiên, v.v..

Không chỉ nổi tiếng trong lĩnh vực ca hát, Nguyễn Hữu Thiết còn là một nhạc sĩ sáng tác. Từ tác phẩm đầu tay “Đợi con về” (viết năm 1946) cho đến “Chàng là ai”, “Ai đi ngoài sương gió”, “Gởi người tôi yêu”, “Giọt mưa chiều hay nước mắt em”, “Tìm mãi thương yêu”, “Mưa chiều nhớ nhau”, “Nước mắt mẹ tôi”, “Tình trao xuân nữ”, v.v.. và nhạc phẩm sau cùng “Anh nhớ về thăm mẹ” (viết năm 2002) đã khẳng định tài năng qua sự ủng hộ của đông đảo công chúng yêu nhạc.

Sau năm 1975, để mưu sinh giữa cuộc sống muôn vàn khốn khó, đôi nghệ sĩ Ngọc Cẩm & Nguyễn Hữu Thiết cùng nhạc sĩ Văn Lương thành lập đoàn ca múa nhạc tạp kỹ Hương Miền Nam qui tụ rất nhiều ca nhạc sĩ còn kẹt lại. Họ hoạt động khắp các rạp hát ở Sài-Gòn và đi lưu diễn các tỉnh miền Nam, miền Trung. Khác với đời sống tình cảm hợp tan của cuộc đời nghệ sĩ thường phức tạp, đôi uyên ương nghệ thuật gắn bó, có với nhau 8 mặt con và chung thủy cho đến khi nhạc sĩ lìa đời ở tuổi 75. Năm 2007, ca sĩ Ngọc Cẩm tái xuất hiện trên sân khấu và song ca cùng cô con gái Hồng Hạnh nhân dịp kỷ niệm ngày giỗ của người bạn đời Nguyễn Hữu Thiết. Vì tuổi tác, ca sĩ Ngọc Cẩm cũng qua đời ở tuổi 90 và được an táng bên cạnh chồng trên mảnh đất am tự ở quận 12.

Không chỉ bên nhau dưới ánh đèn sân khấu hay trong phòng thu thanh, không chỉ ca ngợi miền quê huơng yêu dấu hay tình yêu đôi lứa mà đôi song ca miền thùy dương Ngọc Cẩm Nguyễn Hữu Thiết còn dìu nhau đi suốt đoạn đường trần mặc cho mưa bay, gió cuốn. Cuộc sống thủy chung bền bỉ khiến cho khán thính giả vừa yêu thích, vừa nể trọng. Hơn 50 năm chung sống, đôi danh ca miền Trung đã bôn ba khắp nẻo và cất tiếng hát những nhạc phẩm ca ngợi tình người, tình yêu thiên nhiên, đất nước với dạt dào cảm xúc. Nghe lại những tâm tình ngày cũ, chợt nghe lòng xao xuyến, bồi hồi dù bước chân đã đi xa vùng trời xanh nhiều kỷ niệm.

TV, 30.03.2026