Nhớ Lại Hai Năm Dạy Học Tại Đại Học Vạn Hạnh

Lâm Vĩnh-Thế, MLS

Cưu Giáo Sư Trưởng Ban Thư Viện Học
Phân Khoa Văn Học và Khoa Học Nhân Văn
Viện Đại Học Vạn Hạnh

          Tôi tốt nghiệp Trường Đại Học Sư Phạm Sài Gòn vào tháng 4-1963, và đã được bổ nhiêm về dạy học tại Trường Trung Học Kiến Hòa.  Sau 3 năm, tôi được Bộ Giáo Duc thuyên chuyển về Trường Trung Hoc Kiểu Mẫu Thủ Đức (KMTĐ).  Năm 1971, tôi được học bổng đi du học Hoa Kỳ trong 2 n8m và về nước cuối tháng 5-1973.  Sau đó, tôi đã day học tại Đại Hoc Vạn Hạnh cho đến ngày 30-4-1975.  Bài viết này là một cố gắng ghi lại những kỷ niệm vui buồn trong gần hai năm day hoc tại Đại Học Vạn Hạnh đó.

Du Học Hai Năm Tại Hoa Kỳ (1971-1973)

          Chiếc máy bay khổng lồ Boeing-707 của Hãng Hàng Không Hoa Kỳ Pan Am, đưa tôi đi Mỹ, rời Phi trường Tân Sơn Nhứt lúc 11 giờ sáng ngày 9-8-1971.  Sau hai trạm tạm dừng (stop-over) tại Hong Kong và Tokyo, là một chuyến bay thẳng (non-stop flight) vượt ngang Thái Bình Dương, dài hơn 6 giờ đồng hồ, và, sau cùng, đã đáp xuống Phi trường Honolulu, thủ đô của tiểu bang Hawaii, Hoa Kỳ.

          Hai đại diện của Cơ Quan Viện Trợ Mỹ (United States Agency for International Development = USAID), cơ quan đã cấp học bổng cho tôi, đã có mặt tại đó để đón và đưa tôi cùng các ứng viên của các nước Dông Nam Á khác, như Thái Lan, Nam Dương, Phi Luật Tân, và Đại Hàn, vể Trung Tâm Đông-Tây (East-West Center) trong khuôn viên của Đại Học Hawaii, nơi chúng tôi sẽ trú ngụ trong 3 tuần lễ để dự một khóa huấn luyện tiền-đại học (pre-university workshop)  để nắm vững những gì cần biết trước khi theo học tại một trường đại học của Hoa Kỳ.

          Trong thời gian 2 năm học tại Trường Thư Viện Học, thuộc Viện Đại Học Syracuse (School of Library Science, Syracuse University = SLSSU), tôi đã có may mắn lớn được theo học dưới sự hướng dẫn rất tận tình của Ân Sư Pauline Atherton (về sau, khi đã lập gia đình với Giáo Sư Glynn Cochrane, bà đã đổi tên thành Pauline Atherton Cochrane).

          Tôi đã học với Ân Sư tất cả 4 giáo trình sau đây:^[1]

• LSC 503: Organization of Information Resources
• LSC 624: Special Problems in Cataloging
• LSC 630: Advanced Topics in Organization of Information Resources
• LSC 998: Readings and Research in Library Science

Hình Ân Sư Pauline Atherton Cochrane chụp khoảng thập nien 2000

            Cuối tháng 5-1973, tôi hoàn tất 12 giáo trình của chương trình cao học về thư viện học và được cấp văn bằng Cao Học về Thư Viện Học (Master of Library Science = MLS).

Bảng Điểm (Transcript) do Phòng Học Vụ (Registrar) của Đại HọcSyracuse cung cấp

Văn Bằng Master of Library Science do Đại Học Syracuse cấp phát.

Hội Thư Viện Việt Nam

          Hội Thư Viện Việt Nam (HTVVN) đã được thành lập từ năm 1959 nhưng trong suốt lịch sử 15 năm, HTVVN đã không có hoạt động chuyên môn nào đáng kể, trừ ra việc mỗi năm tổ chức Đại Hội Thường Niên để bầu lại Ban Chấp Hành.

          Đầu năm 1974, tôi đã ra ứng cử và đã đắc cử chức vụ Chủ Tịch Ban Châp Hành HTVVN:

Danh Sách (Rút Gọn) Ban Chấp Hành HTVVN – Nhiệm Kỳ 1974

            Với một Ban Chấp Hành mới gồm đa số là các anh chị em trẻ, trên dưới 30 tuổ, HTVVN đa đề ra một chương trình hoạt động rất tích cực gồm các dự án công tác như sau: ^[2]

• Xuất bản Thư Viện Tập San (TVTS)như một quý san, ba tháng ra một số, một năm đủ 4 số; đồng thời cũng xuất bản tờ Bản Tin (BT), mỗi tháng ra một số, giữa các số của TVTS
• Tổ chức 2 Khóa Huấn Luyện Căn Bản Thư Viện Học dành cho hội viên
• Tổ chức một Đại Hội Hè để thảo luận một số vấn đề chuyên môn và nội bộ của Hội
• Chấn chỉnh và kiện toàn tình trạng hội viên của Hội
• Ấn hành một số tài liệu chuyên môn

          Được sự ủy quyền của Ban Chấp Hành, và với tư cách Chủ Tịch của HTVVN, tôi đã đích thân đi gặp vị Đại Diện của Cơ Quan Văn Hóa Á Châu (The Asia Foundation) tại Việt Nam, lúc đó là ông Julio Andrews, trình bày chương trình hoạt động này và xin tài trợ.  Độ một tuần lễ sau, HTVVN nhận được văn thư của The Asia Foundation báo cho biết họ chấp nhận tài trợ một phần các dự án trong chương trình hoạt động này của Hội.  Nhờ sự tài trợ này, Ban Chấp Hành đã thực hiện được một phần quan trọng của chương trình hoạt động đã đề ra cho nhiệm kỳ 1974, đặc biệt là 2 khóa huấn luyện căn bản thư viện học hoàn toàn miễn phí cho các hội viên.  Các buổi lễ khai giảng và mãn khóa đều đã được tổ chức rất long trọng tại Đại Giảng Đường 19 của Viện Đại Học Vạn Hạnh, dưới sự đồng chủ toa của Thượng Tọa Thích Mãn Giac, Phó Viện Trưởng, Viện Đại Học Vạn Hạnh và Giáo Sư Bùi Xuân Bào, Thứ Trưởng Bộ Giáo Dục Đặc Trách Văn Hóa.  Trong các dịp lễ quan trong này, tôi, với tư cách Chủ Tịch HTVVN, đã luôn luôn gởi thiệp mới đến các vị đại điện của các hội đoàn văn hóa công tư tại thủ đô Sài Gòn đến tham dự.  Và, nhờ vậy, tiếng tăm và uy tín của HTVVN đã được nâng cao lên rất nhiều.  Dưới đây là vài hình ảnh về 2 khóa huấn luyện đó:

Giáo sư Bùi Xuân Bào, Thứ Trưởng Bộ Giáo Dục Đặc Trách Văn Hóa, đọc diễn văn tại Lễ Khai Giảng Khóa Huấn Luyện

Giáo sư Nguyễn Ngọc Huy, Viện Trưởng Viện Đại Học Sài Gòn, trao Chứng Chỉ Tốt Nghiệp cho Học viên Khóa Huấn Luyện

Tiệc trà sau Lễ Bế Giảng Khóa Huấn Luyện tại Câu Lạc Bộ của Đại Học Vạn Hạnh.

Ban Thư Viện Học

          Được chứng kiến tận mắt khả năng chuyên môn cao và nhứt là tinh thần làm việc bất vụ lợi của Ban Chấp Hành HTVVN, hoàn toàn phù hợp với chủ trương đương lối giáo dục của Viện Đại Học Vạn Hạnh, Thượng Toa Thích Minh Châu, Viện Trưởng, Viện Đại Học Vạn Hạnh, đã quyết định thành lập Ban Thư Viện Học (BTVH) cho Phân Khoa Văn Học và Khoa Học Nh6n Văn, lúc đó Khoa Trưởng là Giáo Sư Nguyễn Đăng Thục, và cử nhiệm tôi làm Giáo Sư Trưởng Ban đầu tiên cho BTVH.

          BTVH đã khai giảng khóa học đầu tiên vào đầu năm học 1974-1975, với 70 sinh viên, và với các giáo trình và giảng viên như sau:^[3]

Học Kỳ 1:

• Ông Lâm Vĩnh Thế: Tổng Kê và Phân Loại I
• Cô Phạm Thị Lệ-Hương: Tổ Chức và Điều Hành Thư Viện
• Ông Lê Ngọc Oánh: Tuyển Chọn Tài Liệu
• Ông Tống Văn Diệu: Lịch sử Thư Viện

Học Kỳ 2:

• Ông Lâm Vĩnh Thế: Tổng Kê và Phân Loại II
• Cô Phạm Thị Lệ-Hương: Công Tác Khảo Cứu và Trình Bày Luận Văn
• Ông Lê Ngọc Oánh: Tham Khảo Tổng Quát
• Ông Nguyễn Ứng Long: Anh Ngữ I

          Học Kỳ 2 khởi sự vào khoảng đầu tháng 3-1975 đã không bao giờ được kết thúc vì biến cố bi thảm của ngày 30-4-1975 chấm dứt sự hiện hữu của VNCH.  BTVH của Đại Học Vạn Hạnh đã bị chết non, chưa đào tạo được một vị Cử Nhân Thư Viện Học nào cho VNCH cả.

Thay Lời Kết:

          Thời gian tôi và các bạn trong Ban Chấp Hành HTVVN làm việc tại Đại Học Vạn Hạnh chi có 2 n8m (1973-1975) nhưng đã là một khoảng thời gian rất quan trọng trong việc phát triển ngành thư viện cho VNCH.  Nó là một giai đoạn phát triển rất tốp đẹp của HTVVN, tạo được vị trí một hội đoàn văn hóa tư quan trọng trong cộng đống các hội đoàn văn hóa tại thủ đô.  Nó cũng là thời gian phát triển có ý nghĩa nhứt của ngành thư viện với BTVH đầu tiên ở cấp đại học của VNCH tại Viện Đại Học Vạn Hạnh.

GHI CHÚ:

1. Lâm Vĩnh-Thế.  Tròn nhiệm vụ: hồi ký của một quản thủ thư viện Canada gốc Việt.  Westminster, CA.: Nhân Ảnh, 2021, tr. 42-43

2. Lâm Vĩnh-Thê.  Tròn nhiệm vụ …, sđd, tr. 52

3. Lâm Vĩnh-Thế.  Tròn nhiệm vụ …, sđd, tr. 62..