Ngày Xưa Còn Đi Học

Vưu Văn Tâm

Mến tặng bạn bè NK74-81 PKLHP

Viết cho “Những ngày xưa thân ái”, SBTN 2020

Hôm nay tôi trở về thăm trường cũ. Ngôi trường xưa vẫn lung linh bao ảnh hình quen thuộc. Mái ngói đỏ, tường vôi vàng, những dãy hành lang cứ dài sâu hun hút. Thấp thoáng trong cái trí nhớ chợt có chợt không sau bao nhiêu đổi thay trong cuộc đời, tôi thấy lại mình ngày đó dưới ngàn bóng lá lung linh. Cậu trò nhỏ chưa có mảnh tình vác vai, vừa kịp mến lá sân trường đã âm thầm nói lời từ biệt. Bạn bè chia xa năm bảy hướng, bụi thời gian đã phủ lên lối xưa những kỷ niệm nhạt nhòa.

Cái bỡ ngỡ trước ngôi trường khang trang, rộng lớn, nét sợ lo trước những gương mặt nghiêm khắc của thầy cô, nỗi niềm hân hoan được gặp lại bạn cũ và quen biết thêm nhiều bè bạn mới đã khiến cho mấy trò nhỏ dạn dĩ hơn trên bước ngập ngừng khi vào trung học. “Vậy đó bỗng nhiên mà họ lớn” và đi tiếp những bước trưởng thành với sự dìu đắt, nâng đỡ của thầy cô và lòng mến yêu của bạn bè trang lứa.

Mỗi độ hè sang, khi hoa phượng vĩ đỏ rực trên cành, khi bầy ve sầu nỉ non khúc hát lâm ly báo hiệu mùa bãi trường, chín mươi ngày xa cách, đám học trò tạm xa mái trường để rồi ba tháng sau lại cùng nhau bước vào một năm học mới. Cái vòng tuần hoàn ngỡ đâu là bất tận nhưng rồi cũng chấm dứt sau bảy năm luyến lưu, chung một mái trường.

Tháng năm, hoa phượng nở đỏ thắm sân trường. Tháng năm cuối cùng của bảy năm trung học, mỗi đứa cầm trong tay mảnh bằng ra trường rồi theo từng nhóm tan ra mỗi hướng, từng đứa trôi theo mỗi nẻo đời riêng rẽ. Dù có bịn rịn nhìn nhau nhưng chúng tôi cũng không nói với nhau lời chia tay nào vào giây phút cuối. Lớn lên giữa cái xã hội sáng tối, nào ai biết được phận người. Tuổi đời non nớt, đâu biết được ngày sau sẽ ra sao ? Hai cánh cổng sắt khép lại như đoạn lìa những tháng ngày thơ mộng cũ. Tàn phượng vĩ nghiêng che bóng mát bao ngày cũng bùi ngùi ở lại. Như những cánh chim âm thầm rời xa tổ ấm, chúng tôi bước khỏi ngôi trường yêu dấu, xa luôn hàng cây bóng nắng, bỏ lại sau lưng những ngây dại, trẻ trung của ngày mới lớn để dấn thân trên bước đường đã chọn. Hàng cây điệp vẫn trổ bông vàng rực mỗi khi hè đến, hàng me tây vẫn bùi ngùi trút xuống mặt đường ngàn cánh lá buồn tênh. Biết bao kỷ niệm của tuổi học trò còn vương vấn đâu đó ở góc sân trường, trước cửa lớp hay lưu luyến nơi sân khu sinh hoạt. Xã hội ngoài kia rộng lớn hơn cái xã hội học đường còn thênh thang trước mặt. Mãi mãi, đám trò nhỏ rời xa những kỷ niệm ngày thơ.

Dòng trường giang vẫn mênh mang xuôi chảy, lớp sóng sau cứ chồm lên xô sóng trước. Bến cũ còn đây và âm thầm chờ đợi, khách sang sông theo ngày tháng biền biệt trời xa. Hoàng hôn không khói nên nào ai biết được nơi đâu là bến, chốn nao là nhà. Hợp rồi tan, định luật tạo hóa đã an bày cho mỗi con người trong từng số phận.

Thời gian vụt đi, cuộc đời rẽ chia ra năm, bảy ngã. Những kỷ niệm chập chùng của một thời tuổi trẻ chợt quên, chợt nhớ. Quãng đời học sinh cũng xa xôi, hun hút ở cái tuổi đã quá ngũ tuần. Mảnh đời lưu lạc từ thuở tóc còn xuân xanh nay đã lần bước vào ngưỡng cửa hoàng hôn của cuộc đời. Như cánh chim lạc bầy thiết tha muốn quay về tổ cũ, nhưng trời cao đất rộng, biết nơi nao là bến là nhà. Chiếc que diêm không đủ thắp sáng đêm giá lạnh nhưng cũng mở ra một lối rẽ ngày nắng ấm. Những khuôn mặt cũ đã có nhau một thời, tay trong tay, mặt tạn mặt và biết nói làm sao cho hết nỗi hân hoan của giây phút trùng phùng mà cứ ngỡ như trong giấc chiêm bao. Bụi thời gian đã phủ lên cuộc đời mỗi đứa một màu xanh lơ hay xám lạnh. Tóc xưa dẫu có phai phôi hay chỉ còn vài ba trăm sợi nhưng cũng đủ vui vì cuộc tao phùng như một phép lạ, khó mà nghĩ đến ở thời gian mấy mươi năm về trước, ngày chia tay cuối năm ở bậc trung học.

Không phải vì những chông chênh trong lòng mà thiết tha những điều đã cũ, không phải vì ngỗn ngang trong cuộc sống bộn bề mà bồn chồn nhớ thương những tháng ngày gió xóa. Sáng xuân trong đáy mắt, trưa hạ vàng long lanh, chiều thu mưa rơi muộn, tối đông buồn mênh mông. Cái ước mơ ngày thơ ấu sẽ đi gặp biển, gặp núi nhưng khi lớn lên lại rẽ theo con đường quốc lộ nên những con đường của quê nhà cứ nhập nhằng trong ký ức. Tôi đi tìm lại bạn bè giữa đất trời bao la để được đi lại trên con đường xưa ngập nắng. Cánh chim mồ côi thường hay nhớ nhà, thương tổ giờ đây đã không còn lẻ bạn. Cảm ơn đất trời, cảm ơn cuộc đời này đã cho chúng tôi được gặp nhau trên xứ lạ và đi thêm một đoạn nữa trên chặng đường đời phù du, ngắn ngủi. Dòng sông xuôi hoài ra biển rộng nhưng chút phù sa vẫn còn lưu luyến vùng đất xanh gầy. Rượu uống chưa say, rượu phá thành sầu. Thời tiết đã chớm xuân, tuy vẫn còn buốt giá nhưng những vòng xe đạp học trò vẫn quay đều trong nắng ấm Sài-Gòn reo vui, rộn rã.

Về thăm trường cũ, thì ra đó chỉ là một giấc mơ. Người ta thường bảo, những gì mình ao ước và chưa đạt được vẫn thường hiện về trong chiêm bao. Trước mắt tôi vẫn chập chùng một khung trời kỷ niệm, khoảng thời gian nơi trường xưa, áo trắng đầy mộng mị, nắng vàng. Thuở ấy, tâm hồn phẳng phiu chưa vướng bận ưu tư, như trang giấy chưa hằn vết mực. Mấy mươi năm làm thân viễn xứ, bước chân dù đã xa rời nẻo cũ, nhưng ngôi trường xưa vẫn ghi khắc trong tôi bao thương nhớ ngọt ngào. Mái trường xưa vẫn sừng sững đó, đám bạn thân yêu giờ phiêu bạt bốn phương trời. Đường xưa vẫn còn đây, nhưng màu áo học trò đã phai phôi theo ngày tháng. Hỡi cố nhân đang lưu lạc chốn nào, có phút giây nào nhớ về trường xưa, bạn cũ.

Mùa thu 2020