Lại nhớ Saigon

Phan Văn Thạnh

nho-sai-gon-8

Buồn cười thật. Sống ở Saigon mà cứ tơ tưởng Saigon mới chi lạ. Có lúc giong xe qua phố đầu óc lẩn thẩn tự hỏi: Phố xưa, người xưa, dáng xưa, hồn xưa, dấu xưa …đâu rồi? Nhớ phố như nhớ người yêu bèn sến sẩm vài câu cho đỡ buồn – xin phép nhạc sĩ Giao Tiên cho mượn mấy lời: “Vì sao anh nhớ em thế này/Thương nhớ đong đầy trong lòng mắt/Buổi chiều còn gặp nhau đây/Mà đêm đã nhớ như vậy/Em h ỡi em có hiểu,có hay ?”

 Chờ đèn tín hiệu tại chốt giao lộ Nguyễn Thị Minh Khai (tên cũ Hồng Thập Tự) – Đinh Tiên Hoàng, tôi nhìn ngước lên khối tháp đài truyền hình HTV9 cao vút hoành tráng, bên cạnh trường ĐHVK Saigon xưa, nay là  Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn, đồ sộ không kém cạnh. Lòng thầm nhớ ngôi trường thân yêu của muôn năm cũ giờ chỉ còn: Trông ra ngọn cỏ lá cây/ thấy hiu hiu gió thì hay chị về… (Kiều).

 Đèn xanh bật, nhóm ga băng qua Tôn Đức Thắng (tên cũ Cường Để). Hỡi ôi trời làm một trận phong ba ngay trước mắt mình. Toán công nhân đang xả thịt các vị bô lão trăm tuổi. Vẫn biết các cụ hy sinh cho tương lai con cháu mai sau nhưng sao nhìn những nhánh Xà cừ (Sọ khỉ) được thòng dây “hạ huyệt” sau nhát đao trảm thủ ngã vật, cành lá, vụn cưa rơi vãi như một bãi chiến trường, nghe lòng rưng rưng. Xe cộ qua đây được hướng dẫn chạy né dạt một bên. Dòng tu kín Saigon – Đan Viện Cát Minh, Đại Chủng Viện Thánh Juse Saigon âm u dưới bóng cổ thụ hàng trăm năm qua, bỗng dưng như thể bị lột trần tơ hơ giữa càn khôn! Ban trưa, con đường đầy nắng chói chang, bức xạ nhiệt lên đến 39 – 40 độ phà hơi nóng vào mặt người. Trong tôi lăn tăn chạnh nỗi: Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo/Nền cũ lâu đài bóng tịch dương/Đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt/Nước còn cau mặt với tang thương. (Bà Huyện Thanh Quan).

lai nho sai gon 01.jpg

 Công xưởng Ba Son hoàn toàn bị xóa, thay vào là công trình khổng lồ xây dựng tuyến Metro Bến Thành – Suối Tiên và cầu Thủ Thiêm 2. Cạnh đó nhiều tòa tháp cao ốc (Vinhome Golden River, Landmark 81) ven đường Nguyễn Hữu Cảnh (trục đường mới mở sau 75, nối dài Lê Thánh Tôn đến chân cầu Saigon), sừng sững như những ngọn núi xuyên thấu nền trời xanh. Vùng rốn Saigon, các tế bào non đang nhú, phải mươi năm nữa mới thành hình. Tôi đi giữa muôn trùng xa lạ. Tôi tự nhắc, tự nhớ, tự buồn một mình: Thương xá TAX, Café Givral, La Pagode, Ciné REX, hành lang Eden, Nhà sách Xuân Thu, Pharmacy La Thành Nghệ…đâu rồi? Chỉ còn mỗi hotel Continental, Nhà hát lớn Thành phố đứng đó, định vị chốn xưa cho người xa xứ tìm về cố quận.

nho-sai-gon-7

Bùng binh quảng trường Diên Hồng, do người Pháp xây dựng song song với chợ Bến Thành (1912-1914) được vây tôn bao bọc, công trình bên trong lố nhố những khối ống hình trụ như hệ thống tên lửa đất-đối-không S-300 tầm xa Nga. Tượng đài Trần Nguyên Hãn dời về tại công viên Phú Lâm (quận 6). Tượng bán thân Quách Thị Trang chuyển đến công viên Bách Tùng Diệp đối diện Dinh Gia Long cũ (quận 1). Luồng xe qua đây phải len lỏi một chiều… thoát ra hướng Lê Lai, men theo công viên 23/9 (ga xe lửa Saigon cũ), ra vòng xoay ngã sáu Phù Đổng.

Tôi đi miết về phía hoàng hôn. Mùa xuân đuổi nà phía sau. Lạc giữa dòng đời như thác đổ.  Sóng sau xô sóng trước. Thương ngày cũ phôi pha. Tôi và Saigon. Nỗi nhớ đậm đặc. Vẫy tay chào phố cũ. Hồn xưa, vóc liễu hao gầy quanh bồn binh đài phun nước góc Nguyễn Huệ-Lê Lợi – dường như còn lẩn khuất đâu đây:

“Nhớ lời nguyện ước ba sinh, 
Xa xôi ai có thấu tình chăng ai? 
Khi về hỏi liễu Chương Đài, 
Cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay” 
(Kiều)

Phan Văn Thạnh

(Saigon,17/02/2018,viết lại 2019)