Hơn 100 năm sau, đọc lại bài thơ chúc Tết  của Trần tế Xương

Kinh Bồng (Trần Công Bình)

Tú Tài Trần tế Xương trong quảng đời sáng tác 17 năm của mình từ 1890 (20 tuổi) đến 1907 (37 tuổi) đã để lại cho hậu thế những bài thơ châm biếm chế độ vua quan thực dân thối nát khi  nỗi uất ức tràn dâng của ông không thốt được nên lời.

Một trong những bài ấy là bài thơ chúc Tết nổi tiếng tả  bọn quan lại  :

Lẳng lặng mà nghe nó chúc nhau:
Chúc nhau trăm tuổi bạc đầu râu.
Phen này ông quyết đi buôn cối,
Thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu.

Lẳng lặng mà nghe nó chúc giàu:
Trăm, nghìn, vạn mớ để vào đâu?
Phen này, ắt hẳn gà ăn bạc,
Đồng rụng, đồng rơi, lọ phải cầu.

Lẳng lặng mà nghe nó chúc sang:
Đứa thì mua tước, đứa mua quan.
Phen này ông quyết đi buôn lọng,
Vừa bán vừa la cũng đắt hàng.

Lẳng lặng mà nghe nó chúc con:
Sinh năm đẻ bảy được vuông tròn.
Phố phường chật hẹp, người đông đúc,
Bồng bế nhau lên nó ở non.


Bắt chước ai ta chúc mấy lời:
Chúc cho khắp hết ở trong đời.
Vua, quan, sĩ, thứ, người muôn nước,
Sao được cho ra cái giống người.

Với khẩu khí này, hơn một trăm năm sau, ta thử thưởng lãm bài thơ Tết được viết thành thư pháp sau đây của Kinh Bồng:

Chúng chúc nhau rằng trúng quả chi,
Mua nhà biệt thự bên Cali.
Ổn định cho con học thạc sĩ,
Có biến thì cha trú một khi.

Chúng chúc nhau rằng cứ định kỳ,
Phân chia chức vụ như bánh quy.
Anh miếng rõ to, tôi miếng nhỏ,
Thương lượng phần con, khỏi so bì.

Chúng chúc nhau rằng xã hội ta,
Muôn năm như thế dễ thăng hoa.
Cha truyền con nối là ổn định,
Dùng súng, dùi cui dập khỏi la.


Chúng chúc nhau rằng định hướng là,
Thằng cha chúa chỏm, con chúng ta.
Thay nhau truyền kiếp đời vương giả,
Ong ỏng la làng, nhân quyền đa !