Gian Nan Nghề Bán Vé Số Dạo

Phạm Nga

nghe ban ve so 03

Chú Sáu, 65 tuổi , gốc Long Hồ, Vĩnh Long, vợ bị tai biến ở quê, lên Saigon bán vé số dạo kiếm sống đã 3 năm. Ban đầu, chú  xin vô bán vé và lưu trú ở đại lý của anh Quân, gần trường ĐH Lạc Hồng, Biên Hòa. Rồi bị xe đụng gảy chân, chữa chưa lành hẳn chú đã chuyển qua 1- 2 đại lý khác ở Sài Gòn, Bình Dương. Hiện mỗi ngày từ 2 giờ sáng  chú đã thức dây, rong rủi  đi  bộ bán vé số từ Bình Dương vô Sài Gòn (khoảng 30km).  Đêm đến ở Sài Gòn, có khi vì mệt quá chú ngủ lại ở ngôi chùa nào đó bên Gò Vấp chứ không trở về liền cái đại lý ở Bình Dương…

Qua câu chuyện của bản thân chú Sáu cùng các “đồng nghiệp” áo rách của chú trong “đội quân” bán vé số, mới thấy bán vé số dạo không chỉ là công việc kiếm sống nhọc nhằn của người nghèo, cơ nhỡ, mà phía sau những bước chân lang thang sớm hôm ấy là đầy cả những đắng cay, hạ bạc, rủi may…

nghe ban ve so 01

Bà Phương (58 tuổi, quê Phú Yên), đã hơn chục năm bán vé số cho một đại lý ở Quận 3 Sài Gòn và được ăn ở luôn tại đại lý cùng gần 20 người khác, cho biết ưu đãi về cư trú này chỉ có đối với những ai cùng quê Phú Yên với bà chủ đại lý và phải bán được nhiều vé số. Bà Phương, cho hay đại lý đã không nhận thêm ai vào ở nữa, vì đêm xuống là ai nấy phải nằm xếp lớp như cá mòi. “Chỗ nằm được chia theo lượng vé số bán ra. Người nào bán giỏi tức khoảng 250 vé trở lên/ngày thì thường được chủ đại lý ưu tiên xếp chỗ ở những vị trí thoáng mát. Người bán ít hơn tức dưới 150 vé/ngày thì bị xếp nằm gần lối đi, nhà vệ sinh hay những chỗ bức bí. Còn bán dưới 100 vé, phải đóng vô 10,000 đồng/ngày”, bà Phương kể.

Hơn thế, tại đây có quy định bất thành văn ai cũng phải tuân thủ, đó là khi ế ẩm, mỗi người chỉ được trả lại tối đa 10% tổng số vé đã nhận (nếu ngày nắng) và khoảng 20 – 30% (ngày mưa). Thời gian trả vé thường trước 2 giờ chiều.

Một người bán vé số dạo khác kể  cuối một con hẻm đường Nguyễn Trãi (Q.1) có một đại lý vé số, chủ là bà Hai, cũng là chủ nhà. Bà Hai cho ngăn nhà từng ô nhỏ xíu, thấp tè dành cho hơn 20 người trú ngụ, trong đó một số cặp vợ chồng thì được quây màn sinh hoạt trên những căn gác kín đáo. Hằng đêm, chủ đại lý trải ghế bố ngủ giữa nhà. Cách này vừa tiết kiệm diện tích ngủ nghỉ cho gia đình bà Hai, vừa giúp bà dễ quan sát người ra kẻ vô, nhất là những người bán về khuya.

nghe ban ve so 02

Từ chiều tối tới khuya, nhà bà Hai chộn rộn hẳn lên bởi những người bán vé số lục tục trở về sau một ngày rạc cẳng lang thang ngoài đường phố. Giờ cao điểm ấy thì phòng tắm kẹt cứng, một số người không kịp tắm rửa bèn sà vào bếp bưng những phần cơm được chủ nhà chia sẵn. Thường thì khoảng 4 giờ sáng, hầu hết dân ngụ cư nhà bà Hai đều thức giấc để vội vã túa ra đường… Bán vé dạo giỏi nhất tại đây có lẽ là gia một người khuyết tật cùng đứa con gái 12-13 tuổi. Mỗi ngày, hai cha con bán miệt mài từ sáng tới khuya thường được khoảng 500 tờ vé.

Với những đại lý không cho lưu trú, mỗi tờ vé số (giá 10,000 đồng) bán ra, người bán dạo hưởng 1,200 đồng. Còn ở bà Hai, người bán chỉ lời 1,000 đồng/vé. Ví dụ được bà giao 100 vé thì người bán  lời 100,000 đồng, nhưng cả ngày ngoài đường, ăn uống tiện tặn cũng hết 40,000 – 50,000 đồng.  Riêng chú Sáu – ở đầu câu chuyện – cho biết mỗi ngày bán trên dưới 200 vé, kiếm 140,000 đồng nhưng ăn uống hết 60,000 đồng.

Theo dân bán số dạo, tiếng là các đại lý cho ăn, ở miễn phí nhưng thực chất họ  – như chỗ bà Hai  – đã khấu trừ 200 đồng/vé để bù đắp các chi phí. Trung bình mỗi ngày, đại lý này phân phối khoảng 5,000 – 6,000 vé, coi như đã thu hồi được hơn 30 triệu đồng/tháng. Và chỉ những người đã ở đây lâu được bán trước/ trả tiền sau, còn người lạ mới vô thì chưa được ưu đãi này.

Còn có vài cách hợp tác “làm ăn” khác nữa trong nghề bán vé số dạo. Như có một số đầu mối (người lành lặn) hợp tác với người già, người khuyết tật bằng cách dắt hoặc đẩy xe lăn đưa họ đi bán vé số. Hai bên thỏa thuận chia chác theo ngày hoặc trả “lương” cho người già, tàn tật (khoảng 4 – 5 triệu đồng/tháng). Bù lại, người được dẫn dắt hầu như bị mất tự do, không được tự ý sử dụng số tiền khách cho…

PHAM NGA ghi