Chuyện những dòng sông

Lâm Thụy Phong

Kính tặng Thầy Châu Thành Tích, Giáo Sư của trung học Petrus Trương Vĩnh Ký,

Tôi được sanh ra ở Tân An. Má tôi kể lại rằng, trước nhà là một nhánh sông nhỏ của sông Vàm Cỏ. Khi má tôi chuyển bụng là lúc xế chiều, học trò tan trường, huyên náo trên đường làng về nhà.

Tôi không có một hình ảnh nào hết về con sông đó trong đầu vì gia đình tôi dọn về Saigon trước khi tôi biết sông nước ra sao, thấy thế nào là một dòng sông đục màu phù sa, bè lục bình nhấp nhô bơi trên con nước lên hay nước ròng.

Ông ngoại tôi mất sớm. Ở nhà kể lại ông là thầy giáo, đi dạy ở Tân Trụ, Thủ Thừa và lân cận. Ông theo đạo Cao Đài, ăn chay trường. Và có lẽ do thiếu dinh dưỡng nên mang bệnh lao.

Trong thời điểm đó, trụ sinh chống lao Streptomycine vừa được khám phá, đầu thập niên 40. Isoniazide (Rimifon) còn phải đợi hơn 10 năm sau mới chánh thức đưa vào xử dụng, mặc dầu dược chất nầy đã được khám phá, điều chế dễ dàng vì rất đơn giản từ đầu thế kỷ 20 (1912).

Lớn lên, trong những bản nhạc được ba tôi cẩn thận đóng tập dầy cộm, tôi tìm thấy bản “Vàm Cỏ Đông” gọi nhớ những địa danh Tân Trụ, Thủ Thừa, Bình Ảnh, Cần Đước … nơi ông ngoại tôi đã từng đi dạy học.

Dòng sông trong ký ức chỉ nghe tên gọi, trong bài địa lý học vội năm xưa.

Hôm nay, TV bắt đầu “lên đất” khai thác mảnh đất mới. Mọi kế hoạch xem như theo duyên trời.

Mặt tiền là một nhánh sông mà tôi luôn thich. Gió mát thổi nhẹ lùa theo cây xoài đang ra trái oằn nhánh. Cây gòn cao lớn cho bóng mát thật lớn.

Một nhà sàn trên con mương sẽ được vét sâu thêm để nuôi cá câu giải trí và có tôm cá an toàn đãi bạn về chơi.

Một hồ nuôi cá koi, trồng sen được thiết kế do một kỹ sư thủy lợi “tại gia”.

Giàn bầu, mướp, khổ qua kế bên nhà. Rau cải đủ loại đang đợi gieo trồng. Không thể thiếu một đàn gà cho trứng tươi để làm bếp, hay xé phai, nấu cà ri, luộc, nướng khi cần.

Chung quanh vườn trồng cau, dừa, thông chùa (podocarpus). Dùng thu nhập để bảo quản sầu riêng Các “líp” sầu riêng cách nhau bởi những cái mương chứa và thải nước tưới, nuôi các loại cá dùng để nướng rơm, có thể “thấm lưỡi” bằng nước houblon lên cồn hay trà Ái Nhĩ Lan cho lên men. Tệ nhứt cũng là đại đế La-Pồ – Sang-Sông cổ xanh hay XÍch Nô cỏ đỏ …

Bên cầu Bổn Miệng gió thổi mang theo hơi nước mát, mây trắng bay cao tận cuối chưn trời, chiếc ghe nhỏ bình thản quăng lưới, ung dung không chút vội vả, bon chen.

Bình Hàng Trung / Cao Lãnh, nơi đây, tìm về một dòng sông …

Lâm Thụy Phong

4/4/2025