Bài Thánh ca buồn

Vưu Văn Tâm

Mỗi năm khi những cơn gió rét mướt tràn về, khi phố xá giăng đèn kết hoa rực rỡ, khi mùa sắm sửa ở các cửa tiệm đã bắt đầu nhộn nhịp, mọi người lại hân hoan đón chào ngày lễ giáng sinh, ngày Thiên Chúa giáng trần trên máng cỏ. Hòa với không khí rộn ràng những ngày cuối năm, người Việt-Nam dù ở trong nước hay đang tha hương ở một chốn xa xôi nào đó thường lắng lòng khi nghe lại một nhạc khúc xưa cũ, đã ra đời cách nay hơn nửa thế kỷ. “Bài Thánh ca buồn” của nhạc sĩ Nguyễn Vũ đã trở nên quen thuộc vào mỗi mùa lễ lạc Giáng sinh. Tuy nhịp điệu của bài hát không sôi động như “Hồi chuông nửa đêm” (Jingle bells) hay thanh thoát, đồng vọng như “Đêm Thánh vô cùng” (Silent night) nhưng lại khiến người nghe bồi hồi nhớ về những ngày lễ Giáng sinh đã chìm sâu vào biệt mù dĩ vãng.

“Bài Thánh ca đó còn nhớ không em
Noel năm nào chúng mình có nhau
Long lanh sao trời thêm đẹp môi mắt
Áo trắng em bay như cánh thiên thần
Giọt môi hôn dưới tháp chuông ngân”

Tuy mang màu sắc của mùa Thánh lễ, của giáo đường trang nghiêm ánh nến nhưng nội dung bài hát lại chất chứa nỗi u hoài về mối tình đơn phương của một chàng trai tuổi đời còn rất trẻ, sớm để lòng bâng khuâng, thương nhớ trước hình ảnh một bóng hồng kiều diễm, liêu trai. Lời ca trong bài hát mang nhiều hoài niệm, day dứt khiến ai nấy cũng nao lòng trước một cuộc tình đã theo thời gian phôi phai màu kỷ niệm.

“Bài Thánh ca buồn” đã được nhiều thế hệ ca sĩ trình bày trên những sân khấu thủ đô rộn ràng, tráng lệ. Bài hát được thu hình, thu thanh hay được cất lên từ những tiền đồn heo hút và trở nên quen thuộc cũng như không thể thiếu vắng trong mỗi mùa lễ Giáng sinh.

Từ xưa đến giờ, bất cứ một tác phẩm văn chương hay âm nhạc đều được tác giả viết ra từ kỷ niệm, từ những rung cảm tận đáy lòng nhưng nhiều khi vô tình hay cố ý bị sửa lời một cách thô thiển và nhẫn tâm. Một số ca sĩ từ lâu xa xứ nay trở về, đi hát lại đã sửa lời bài hát vì nhiều lý do chủ quan hay khách quan, vì an toàn cho bản thân và để dễ dàng tồn tại trên một quê hương đã “đổi mới”. Điều này khiến cho tác giả bị tổn thương, gây khó chịu cho khán thính giả và đôi khi nội dung bài hát bị lệch lạc theo một chiều hướng khác. Như chị ca sĩ Trúc Mai đã có lần lên tiếng “Đó là một hành động vô liêm sỉ. Nếu ca sĩ nào muốn sửa lời bài hát thì cứ tự sáng tác rồi trình bày chứ đừng bao giờ sửa lời ca của tác giả vì đó là công trình tim óc, chắt chiu nắn nót từ lời nhạc cho đến câu ca”.

Nhiều năm nay, do ảnh hưởng bởi biến thiên của thời tiết, trái đất bị nóng dần lên nên những mùa giáng sinh trắng xóa cũng hiếm hoi đến lạ thường. Dù sao mặc lòng, mùa lễ Giáng sinh vẫn đi về trong cõi nhân gian để mọi người hưởng được những ngày an bình, gia đình đoàn tụ sau một năm tất bật ngược xuôi. Cuộc sống dù còn bộn bề khó khăn và thường bị ảnh hưởng bởi thời tiết, dịch bệnh và chiến tranh nhưng ai nấy đều nuôi dưỡng một niềm hy vọng nhân mùa lễ cuối năm trong ý nghĩa thiêng liêng:

“Vinh danh Thiên Chúa trên trời
Bình an dưới thế cho người thiện tâm”.

TV, 23.12.2023