Triết lý sống hạnh phúc của người Paris xưa

Đinh anh Tuấn

 

Triet ly song Paris 01Những ai sống bên Mỹ quá quen thuộc với hình thức sinh hoạt , buôn bán đại qui mô , tiêu chuẩn hóa từ miếng ăn cho đến cách trả tiền chi phí hàng ngày … theo đúng nguyên tắc ” life in the fast lane ” . Nếu người Mỹ thích nghi với triết lý ” stronger , bigger , faster  ” trong sở thích và nhân sinh quan của họ thì ngược lại người bên Âu Châu không hoàn toàn nghĩ như thế .

                                                                                *

Triet ly song Paris 03

Nước Mỹ rõ ràng là là xã hội tiêu thụ ( consuming society ) với sức mạnh của giới tài phiệt ( corporate ) là động lực để hai yếu tố cung và cầu tăng tiến không ngừng . Cấu trúc kinh tế tư bản của Mỹ sẽ tạo ra lối sinh hoạt đồng nhất cho tất cả mọi người và áp lực của quảng cáo ( marketing ) sẽ khiến yếu tố tiện nghi trở thành quyết định  trong việc luân chuyển hàng hóa hay dịch vụ . Người Mỹ sẽ đến McDonald’s  hay KFC ( Kentucky fried chicken ) gần nhà nhất để ăn vì tất cả McDonald’s hay KFC đồ ăn đều có hương vị giống nhau , khác với chúng ta ngày xưa phải đến tận đường Hiền Vương ( Saigon ) để ăn phở gà đúng khẩu vị mình muốn , đối với người sành điệu hay khó tính .

                                                                                 *

Triet ly song Paris 02Thế giới sẽ ngạc nhiên khi biết người Pháp rất chú tâm đến vấn đề ẩm thực , vì đây là nơi xuất xứ của từ ” haute cuisine ” . Từ lâu hệ thống buôn bán kiểu ” franchise ” của Mỹ đã bị chống đối kịch liệt ở Pháp , đặc biệt về chuyện ăn uống vì người Pháp ăn uống khó tính hơn người Mỹ và nặng tinh thần quốc gia  . Buôn bán ở Paris , đặc biệt về phương diện ẩm thực , phần lớn cửa hàng vẫn theo tính cách cá nhân khác Mỹ , có lẽ vì người Pháp vẫn tôn trọng qui luật ” vive la différence “ ( long live the difference ) , nên người khách hàng có cơ hội thưởng thức nhiều hương vị khác nhau của cùng một món ăn .

                                                                                *

Triet ly song Paris 04Gần đây mô hình fast food kiểu ” franchise ” như McDonald’s của Mỹ có xâm nhập thị trường Pháp quốc khá thành công nhưng nếu để ý và đọc tài liệu sẽ thấy khác biệt giữa McDonald’s ở Pháp và chính quốc Mỹ . Giới lãnh đạo  McDonald’s khôn ngoan áp dụng câu nói ” Nhập gia tùy tục ” để cải biên hoàn toàn cửa hàng fast food từ hình thức đến nội dung . Ví dụ : nguyên liệu làm đồ ăn hoàn toàn lấy từ chính quốc Pháp , món ăn trông rất ” Tây ” , cửa tiệm trang hoàng hấp dẫn để tránh cái tiếng ” fast food ” và dịch vụ chu đáo hơn cho khách hàng .

                                                                              *

Triet ly song Paris 05Đi xa hơn tí xíu ngoài đề tài : chúng ta nhớ là ngày xưa các ca sĩ của miền Nam , mỗi người có giọng hát khác nhau , loại nhạc trình bày khác nhau , tầng lớp khán giả hâm mộ cũng khác nhau … đúng là ” trăm hoa đua nở ” không ai giống ai cả … vì ” tự biên tự diễn” , khác hẳn bây giờ ca sĩ giống nhau như đúc từ cách ăn mặc , giọng hát , bài hát, cách trình diễn … vì tất cả sẽ theo đúng bài bản được dàn dựng trước , làm chúng ta liên tưởng đến đoàn xe Toyota mới tinh từ trong nhà máy sản xuất nối đuôi nhau ra trình làng , chỉ khác cái màu sắc thôi mà nói theo văn thơ cải biên của Nguyễn Du sẽ là ” mọi người cùng vẻ , mươi phân vẹn mười “  !

Đinh anh Tuấn

PK 65-72

                                                                              ******

Triết lý sống hạnh phúc của người Paris xưa

Nếu như Paris hiện bị quá tải khách du lịch và bối rối với tình trạng người nhập cư, thì thành phố lãng mạn này chỉ mấy chục năm trước thôi vẫn được biết đến là có phong thái lịch sự, văn hóa ăn mặc, giao tiếp đều rất trang trọng, lịch lãm… Ngay những ngôi nhà, bờ tường cũng thể hiện một nền văn hóa truyền thống lâu đời. Nền văn hóa ấy cũng hình thành nên triết lý sống hạnh phúc của người Paris xưa.

Hồi đó, có một cô gái mới tới Paris sinh sống đã vô cùng ngạc nhiên với con người nơi đây. Sau nhiều năm sinh sống cùng họ, cô đã hiểu ra rất nhiều điều về văn hóa của người Paris bấy giờ…

Triet ly song Paris 06

Quán cà phê hơn 50 năm tuổi không thay đổi

Lần đầu tiên tới Paris, tôi mang theo lời ủy thác của ông nội tôi, đó là thay ông đến thăm hỏi quán cà phê năm xưa mà ông yêu thích nhất ở Paris.

Triet ly song Paris 07Tôi thầm nghĩ, hương vị của cà phê Paris có thể lưu lại đến nửa thế kỷ sao? Tôi thực sự không tin! Tôi liền kiểm tra một chút về nó, thật không ngờ quán cà phê đó vẫn còn tồn tại, ngay cả địa chỉ cũng không thay đổi. Tôi bị kích động rất mạnh và quyết định đi tới đó ngay lập tức.

Đi tới quán cà phê, bước vào cửa và nhìn xung quanh, điều khiến tôi giật mình chính là trong quầy bar, một bà lão tóc bạc đang chăm chú điều chế cà phê.

Tôi đi đến trước mặt bà và xúc động lấy ra bức ảnh mà năm đó ông tôi chụp ở đây. Bà cũng rất xúc động, rồi bà chỉ vào một cô gái bán cà phê trong ảnh và nói đó là bà, tên là Sophia .

Lúc này tôi không chỉ là xúc động vì đã tìm được bạn cũ của ông nội, mà còn là thực sự cảm động về Paris.

Quán cà phê đã nửa thế kỷ, ngay cả nhân viên phục vụ cũng không thay đổi, những bông hoa ở trước cửa vẫn là loài hoa năm xưa, cảm tưởng dường như mọi thứ có lẽ đã không hề thay đổi.

Tôi hỏi bà Sophia: “Bà ơi! Tại sao bà không mở rộng quán cà phê này ra? Ít nhất trước cửa cũng treo biển hiệu ‘Quán cà phê lâu năm’ chẳng hạn?”

Bà Sophia cười và nói: “Nếu làm như vậy, quán cà phê của ta còn có thể khiến ông nội cháu nhớ mãi không quên được sao?”

Tôi chợt nhận ra rằng, quán cà phê ấy cũng giống như bà Sophia và giống cả Paris thời bấy giờ, đều nằm ngoài sự truy cầu ham muốn, đều là rất an phận làm chính mình chứ không ào ào bắt chước hay làm theo người khác mà thay đổi.

50 năm trước một người đàn ông trẻ tuổi ngồi đó thưởng thức cà phê, 50 năm sau cháu gái của ông ấy cũng ngồi ở chính nơi đó thưởng thức cà phê. Hơn nữa, chủ quán cà phê vẫn là người ấy, chỉ khác là đầu bà đã bạc trắng, nhưng vẫn với thái độ vui tươi, say sưa pha cà phê như cũ. Đây thực sự là một loại cảm giác hạnh phúc không gì có thể thay thế được.

                                                                                    ******

Ông chủ cửa hàng phomai luôn vui vẻ

Ở Paris, phô mai Matthew là loại thực phẩm duy nhất khiến tôi bỏ tiền mua ngay mà không cần phải suy nghĩ gì bởi hương vị tuyệt vời của nó.

Triet ly song Paris 08Từ khi cửa hàng này được một vị đạo diễn nổi tiếng của Hollywood tới quay hình cho một buổi giao lưu doanh nhân thành đạt thì nó càng trở nên nổi tiếng hơn rất nhiều. Cũng chính vì vậy, tôi đã nghĩ rằng từ nay mình có thể không còn được chứng kiến nụ cười tươi của ông Matthew trước quầy hàng mỗi lần tới đây mua phô mai nữa.

Nhưng mà ông Matthew vẫn y như trước đây, vẫn tươi cười niềm nở với những sinh viên khi vào quán của ông mua hàng và giới thiệu: “Xin chào! Phô mai Matthew là tự tay Matthew làm nhé!”

Mặc dù bây giờ người đến mua phô mai Matthew đều phải đứng xếp thành hàng dài chờ đợi, nhưng ông Matthew vẫn nhận rằng: “Tôi chỉ là một người yêu thích làm phô mai, miệt mài làm việc, rời xa phiền toái.”

Ông thậm chí còn từ chối rất nhiều những đơn đặt hàng lớn do các chuỗi siêu thị chào mời. Ông nói: “Chúng tôi ở đây vô cùng vui vẻ, hết thảy những gì đang có hiện tại đều khiến tôi cảm thấy rất hài lòng, tôi cảm thấy đã đủ rồi!”

Ông Matthew cũng nói: “Tôi cũng không giàu có! Nhưng tiền đối với tôi mà nói giống như bánh pudding vậy, nếu nhiều quá nó sẽ phá hủy răng của tôi!”

Tôi đã hiểu rằng trong con người ông Matthew dường như luôn có tồn tại một loại cảm giác “thấy đủ rồi!”.

                                                                                 ******

Xưởng thêu truyền thống muốn được là chính mình

Triet ly song Paris 09Gia tộc nhà bạn tôi – Malena nổi tiếng với nghề kinh doanh hàng thêu, xưởng thêu nhà họ là một trong hai công xưởng thêu thủ công còn tồn tại của Paris. Một xưởng thêu kia mới bán lại cho hãng Chanel.

Hàng năm, các nhà thiết kế nổi tiếng ở nước Pháp sẽ gửi những bản vẽ phác thảo đến đặt hàng họ thêu. Những thương hiệu nổi tiếng như LV, Chanel, Dior… đều cho người đến đàm phán với xưởng thêu để ký kết hợp tác.

Nhưng mẹ của Malena không bao giờ muốn nhận đơn hàng quá lớn: “Như vậy thì chúng tôi sẽ biến thành một mắt xích trong dây chuyền sản xuất hàng xa xỉ phẩm của các tập đoàn nổi tiếng và sẽ bận rộn hết ngày này sang ngày khác. Tiếp đó, ngay cả thời gian để may váy cưới hay lễ phục tốt nghiệp cho con gái của mình tôi cũng không có nữa. Tôi còn muốn may cả váy cưới cho cháu gái của tôi nữa. Trên thế giới này thực sự còn thiếu thứ gì đây? Chẳng qua là một chút thời gian và sự nhẫn nại. Chúng tôi không cần phải khiến mình trở nên lớn mạnh, bởi vì chúng tôi luôn được làm điều mình muốn, thế là đủ rồi !”

                                                                                      ******

Triet ly song Paris 10Sau khi sống ở Paris một thời gian lâu dài, tôi phát hiện ra rằng, mỗi người ở đây đều tự có vị trí riêng của mình. Sự tự tin của họ không phải được xây dựng từ việc phải ở vị trí cao hơn người khác, mà nằm ở chỗ họ có thể là chính mình bất kể lúc nào.

Thầy giáo của tôi thường nhắc nhở chúng tôi rằng: “Kỳ thực, hạnh phúc chính là khi chúng ta không có quá nhiều ham muốn.”

Một người sáng suốt luôn có một âm thanh trong lòng tự nhắc nhở mình: “Càng có nhiều không đồng nghĩa với càng hạnh phúc. Hạnh phúc không phải nằm ở việc đã có được bao nhiêu mà nằm ở chỗ thấy đủ rồi ! ”

Sưu tầm