Viếng thầy Trần văn Tiển lần cuối (1931- 28/4/2007)
Petrus Ký 65-72 tại Việt Nam
Trần-văn-Tiễn (Pháp văn)
Thầy Trần văn Tiến (trong Kỷ Yếu Petrus Ký 72-73) và hình thầy chụp với Dương Minh Dũng, Nguyễn văn Thuyết và Nguyễn Minh Nghĩa
Vài năm nay, bạn bè Petrus Ký lớp 65 – 72 của chúng tôi cũng như một số anh em thuộc các lớp khác đã thường xuyên thăm viếng thầy Tiển. Bạn bè Petrus Ký 65 – 72 trong nước cũng đã trích quỹ tương trợ mà bọn tôi gởi về để biếu thầy Tiển chút hiện kim mỗi tháng.
thay-tran-van-tien.pdf+ 1
Nhìn hình thầy trong tập kỷ yếu Petrus Ký 72-73, thầy đã ốm, giờ thầy da bọc xương.
thay-tran-van-tien.pdf
Theo lời bọn bạn ghé thăm thầy, thầy cho biết từ lúc còn bé, thầy đã gầy một phần vì thiếu dinh dưởng, và lý do chính vì phổi của thầy bị dị dạng. Giờ thầy lại đau gan.
thay-tran-van-tien.pdf
Đã có một lần, vì vô tình và không biết hoàn cảnh của thầy Tiển nên tôi đã hỏi Nguyễn Minh Nghĩa, Nguyễn văn Thuyết và một số anh em tại Việt Nam – vì sao các bạn không gởi tặng thầy Tiển một số tiền kha khá để thầy có tiền trị bệnh mà lại phải lũng cũng gởi tặng thầy mỗi tháng một số tiền nhỏ chỉ tương đương chừng vài chục đô la?
thay-tran-van-tien.pdf
Khi Nghĩa và Thuyết ngồi kể cho tôi nghe về cuộc sống của thầy, tôi ứa nước mắt và thật hổ thẹn. Thầy Tiển hiện sống chung với gia đình con trai của thầy. Con trai thầy lái taxi, và người con dâu làm nghề thợ may.
thay-tran-van-tien.pdf+ 2
Bạn bè của tôi tại Việt Nam đã không ngại công sức mỗi tháng thăm viếng và tặng quà cho thầy Tiển vì:
- Thầy không muốn nhận sự giúp đở dù nghèo khó, đau yếu; thay-tran-van-tien.pdf
- Khi thấy vừa bị bệnh, lúc đầu con cháu thăm viếng thường xuyên, chăm lo cẩn thận, nhưng khi căn bệnh thầy trầm kha khiến thầy không còn đi đứng được như trước, dần dà sự thăm viếng của con cháu thưa dần, cũng như cái sự chăm sóc và kính trọng của con cháu cũng có chút giảm sút. thay-tran-van-tien.pdf
Riêng hàng xóm láng giềng, họ không biết về thầy và họ chỉ nhìn thầy là một ông cụ già đau yếu, nghèo túng.
thay-tran-van-tien.pdf
Thuyết và Nghĩa giảng nghĩa:
thay-tran-van-tien.pdf
Bây giờ mỗi tháng học trò Petrus Ký mang miếng bánh, cái kẹo, vài quả trái cây đến thăm thầy, và thầy có chút tiền phụ trội để chi dụng, con cháu cũng kính trọng, lo cho thầy hơn một chút và hàng xóm, láng giềng giờ ai cũng biết thầy là cựu giáo sư Trung Học Petrus Ký và học trò của thầy giờ thành đạt đến thăm thầy mỗi tháng, họ tự nhiên quý trọng thầy hơn và tất cả những sự chăm lo, thăm viếng của anh em khiến thầy vui hơn và giúp cho thầy rất nhiều trong phương diện tinh thần.
Nhà Thầy Tiển [Nguồn: http://www.thta.net]
Vì thế món quà mà bạn bè Petrus Ký 65-72 của bạn bè tôi gởi tặng thầy dù giá trị vật chất rất nhỏ nhoi, nhưng giá trị tinh thần thì vô giá.
thay-tran-van-tien.pdf
Nghĩa ơi, Thuyết ơi, bạn bè Petrus Ký 65-72 của tôi tại Việt Nam ơi. Các bạn đã dạy tôi bài học quý giá gần hai năm trước và tôi hứa sẽ không quên.
Nguyễn văn Thuyết và Dương Minh Dũng ghé thăm thầy Tiển
Thầy Trần văn Tiển đã quá vãng vào ngày 28-4-2007, sau một thời gian cầm cự với căn bệnh nan y (ung thư gan), hưởng thọ 76 tuổi (1931 – 2007) với nhiều thương tiếc của đồng nghiệp cũng như đám học trò của thầy tại quốc nội và hải ngoại.
Sau khi nhận được tin, tối ngày 29 tháng 4, các cựu học sinh Petrus Ký thuộc các lớp 64-71, 65-72, 69-76, 70-77 và 74-81 dưới sự hướng dẫn của thầy Đặng Công Hầu đã đến thắp nhang phúng điếu và chia buồn với gia đình thầy.
Nguyễn văn Thuyết, thầy Đặng Công Hầu và Hùng (65-72, USA) dự tang lễ thầy Tiển
Thầy Hầu thắp nhang phúng điếu thầy Tiến
Thầy Võ văn Vạn đã điếu thầy qua bài thơ “Thương tiếc anh Trần Văn Tiển”:
Hai tám tháng tư ngọn gió sầu
Mây chùng cánh xuống trắng đêm thâu
Anh về tiên cảnh hồn xanh cỏ
Tôi ở trần gian tóc bạc đầu
Quyến thuộc ngùi thương dòng lệ xót
Thân bằng mến tiếc cỏi lòng đau
Học trò cúi mặt bên linh cữu
Nhang khói trầm hương tỏa nghĩa sâu
Lễ động quan đã được tổ chức ngày 30 tháng 4 và cựu học sinh Petrus Ký đã đến tham dự đông đủ để tiễn thầy lần cuối. Mong hương hồn thầy về an lành với Chúa.
Học trò Petrus Ký ít ai biết gốc gác của thầy Trần Văn Tiễn, vì thế bài viết “Đôi Dòng Về Người Thầy Kính Yêu” sau đây của anh Trần Kim Sa, một cựu học sinh của thầy tại Trung Học Tân An (Long An) sẽ giúp cho chúng ta hiểu thêm về thầy.
Đôi Dòng Về Người Thầy Kính Yêu – Thầy Trần văn Tiển
Trần Kim Sa
Kinh Thưa Quí Thầy Cô và Các Bạn.
Tôi xin phép Quí Thầy Cô và Quí Anh Chị, được nhắc lại vài điều về Thầy Trần Văn Tiển để mọi người dễ nhớ về Thầy.
thay-tran-van-tien.pdf
Thầy về Trường vào đầu năm học 1959-1960, sau khi vừa tốt nghiệp Trường Đại Học Sư Phạm Sài Gòn, và cũng là lúc Trường mới vừa có lớp Đệ Nhị Cấp, bắt đầu là 2 lớp: lớp Đệ Tam A (Khoa Học Thực Nghiệm) và Đệ Tam B (Khoa Học Toán); tức là lớp 10 trong hệ thống giáo dục 12 năm trung học bây giờ.
thay-tran-van-tien.pdf
Theo các Học Bạ và Thành Tích Biểu mà tôi còn giữ được, thì Thầy Trần Văn Tiển dạy vừa Quốc Văn, vừa Pháp Văn cho hai lớp Đệ Tam A và B. Tôi không nhớ rõ thời đó Thầy dạy nhà văn, nhà thơ nào, phần nào trong Văn Học Sử Việt Nam, nhưng trong chương trình Pháp Văn thời đó, học sinh học 2 sinh ngữ song hành, nhưng Pháp Văn là sinh ngữ chính, học các thi sĩ nổi tiếng của Pháp thế kỷ 16, 17, 18 như là Beaudelaire, Joachim du Bellay. Thầy rất thích nhà thơ Pháp, Pierre de Ronsard, dạy nhiều bài thơ về Ronsard, the odes and sonnets of Ronsard, nên anh chị em học sinh chúng tôi thường gọi Thầy là ông Ronsard, thay cho tên Thầy.
thay-tran-van-tien.pdf+ 2
Thầy ốm yếu, sức khoẻ không được tốt, nói năng nhỏ nhẹ, có nụ cười bao giờ cũng tươi, đi đứng nghiêm trang, đi giày sandal, nhưng thường mang vớ trắng. Khi đi dạy, Thầy mặc có một áo sơ mi dài tay trắng bằng vải nylfrance, quần tây dài bằng vải orlon của Pháp. Thầy mặc có một kiểu quần áo, vì Thầy thích như vậy, nên khi may quần áo, Thầy đặt thợ may làm luôn 5,7 bộ gì đó, giống y như nhau, để khỏi phải bận tâm, hôm nay mặc đồ gì, nếu Thầy không nói rõ quan niệm đó của Thầy trong một lần dạy lớp tôi, thì chúng tôi cứ ngở Thầy có “nhứt y nhứt quỡn” vì hôm nào cũng mặc y như vậy.
thay-tran-van-tien.pdf+ 3
Thầy là con lớn của một vị Quận Trưởng làm việc ở Quận 6 Đô Thành Sài Gòn, trên đường Lê Quang Hiền, Chợ Lớn, lúc bấy giờ. Thầy là người duy nhứt ở Trường Trung Học Tân An có chiếc xe ô tô hiệu Simca 1000, của Pháp, mới toanh. Thầy ít khi lái xe hơi vào Trường. Thầy mướn nhà trọ, ở trong khuôn viên Nhà Thờ của Họ Đạo Tân An, cách trường không xa, nên Thầy đi bộ đến Trường mỗi khi có giờ dạy với phong cách khoan thai, “đi ngay ngó thẳng”.
thay-tran-van-tien.pdf+ 3
Thuở ấy, Thầy giáo được đánh giá cao, nhất là các giáo sư trung học, lương bổng hậu hỉ, mà đi dạy lại ít giờ, giáo sư trung học Đệ I cấp chỉ dạy có 18 giờ/tuần, giáo sư trung học Đệ II cấp chỉ dạy có 16 giờ/tuần; nên Thầy có thì giờ, về nhà ở Sàigòn, hay đọc nhiều sách báo. Khi có điều gì hay, Thầy lại đem nói lại cho chúng tôi nghe, giới thiệu cho chúng tôi đọc.
thay-tran-van-tien.pdf+ 1
Rồi chiến tranh lan rộng khắp nơi, cùng với Quí Thầy Châu Văn Tốt, Thầy Đôn Văn Gạo, Thầy Huỳnh Văn Phú, v.v, Thầy Tiển cũng bị động viên vào Liên Trường Võ Khoa Thủ Đức, dường như Khoá 12 hay 13/Sĩ Quan Trừ Bị, tôi không nhớ rõ. Sau khi giải ngũ, Thầy về dạy ở Trường Petrus Trương Vĩnh Ký, Sài Gòn.
thay-tran-van-tien.pdf+ 1
Trung tuần tháng 3/2007, nghe tin Thầy bị bệnh, tôi theo Anh Mai Thành Các và Anh Mai Văn Liêm đến thăm Thầy. Thầy đã yếu, nằm trên giường, nhưng còn minh mẫn, nhận ra từng đứa học trò, kể những chuyện vui buồn ở Trường năm xưa, và nhắc đến tên nhiều bạn cùng lớp với chúng tôi.
thay-tran-van-tien.pdf+ 1
Nhớ đến việc Anh Mai Văn Liêm vừa bị tai nạn, chấn thương mấy cái xương sườn, Thầy đã lấy quyển sách Thầy ưng ý, “Bác Sĩ Tốt Nhất là Chính Mình”, ký tên tặng cho Anh Mai Văn Liêm.
thay-tran-van-tien.pdf
- Hình ảnh trang sách có bút tích của thầy:thân mìn[h]tặng Liêm,người học trò cũđ[ệ] tam đệ Nhị1959-1961.Tiển15-3-2007.BÁC SĨ TỐT NHẤT LÀ CHÍNH MÌNH thay-tran-van-tien.pdf+ 1
Trong dịp nầy, tôi có nhắc chuyện Anh Lê Văn Mười (hiện đang ở Orange County, Hoa Kỳ), trong một bài văn viết về chuyến đi Hà Tiên của Trường tổ chức năm xưa, đã được Thầy cho điểm thật cao, vì đã nhập đề, theo Thầy là thật hay, với câu: “tôi qua phà Tô Châu, uể oải tìm về Hà Tiên,… trong một độ chiều rơi..”
Thầy cười hiền hòa và cho rằng câu ấy hay quá !!!
thay-tran-van-tien.pdf
Những ngày ở Sài Gòn, tôi vẫn thường cùng các Anh Mai Văn Liêm và Mai Thành Các đến thăm Thầy, nhưng sức khoẻ của Thầy càng ngày càng kém đi.
thay-tran-van-tien.pdf
Ngày 28/4/2007, tôi có việc phải đi “miền Hà Tiên, quê hương người em gái (lời ca trong bản nhạc viết về chuyến đi Hà Tiên đó, của Thầy Đồng Văn Phụng). Khi qua Cầu Tô Châu, nơi ngày xưa có Phà Tô Châu của Anh Lê Văn Mười, tôi kêu tài xế dừng xe lại. Tôi bước xuống xe, chụp mấy kiểu hình, rồi lên xe. Lúc ấy, tôi nhớ đến Thầy Tiển, nhớ đến Lê Văn Mười, nhớ câu: “tôi qua phà Tô Châu, uể oải tìm về Hà Tiên,… trong một độ chiều rơi..”, và bây giờ không còn phà đâu nữa, tôi không thể tìm về Hà Tiên trong một độ chiều rơi, vì giờ nầy là 8 giờ sáng trời quang đãng.
thay-tran-van-tien.pdf+ 3
Tôi vội cầm điện thoại di động, muốn tâm sự điều nầy với Mai Văn Liêm, thì chuông điện thoại reo lên, tôi mở điện thoại, và được biết đứa em tôi gọi cho tôi hay, anh Mai Văn Liêm vừa mới gọi điện đến nhà cho hay Thầy Tiển vừa mới được Chúa gọi về và lễ hỏa táng sẽ cử hành vào thứ hai 30/4/2007. Tôi bàng hoàng. Sao lại trùng hợp như vậy? Thần giao cách cảm chăng?
Tôi nghe như “Hòn Phụ” nặng ngàn cân thân tình sâu đậm trong hòn Phụ Tử Hà Tiên vừa ngã đổ xuống biển xanh. Tôi nhìn Hòn Phụ Tử với biết bao là nổi nhớ.
Thế là Thầy đã ra đi, sau những năm dài làm gương mẫu đạo đức, cho nhiều thế hệ học trò, cho một giai đoạn khó khăn của đất nước, trong và sau cuộc chiến.
Khi hay tin Thầy qua đời, nhiều thế hệ học trò đã đến kính viếng Thầy. Các cựu học sinh Trung Học Tân An do các Anh Phạm Văn Thuần, Mai Thành Các, Phạm Văn Pha, Nguyễn Văn Xền, Mai Văn Liêm, v.v. dẫn đầu đã đi đến viếng Thầy.
Hai ngày sau lễ hỏa táng, tôi trở lại nhà Thầy. Tôi cuối đầu trước linh vị của Thầy. Qua khói hương nhẹ bay, chân dung Thầy, lung linh, tôi thấy một hình ảnh uy nghi, nhưng hiền từ, thanh nhã như ngày nào Thầy mới bước xách cặp cười tươi bước vào lớp đầu tiên của Trường Trung Học Tân An, với bao kỷ niệm. Nay Thầy đã bỏ lại tất cả.
Xin chia buồn cùng gia đình Thây, và kính chúc linh hồn Thầy được về nơi cõi vĩnh hằng.
Trần Kim Sa
[Nguồn: http://www.thta.net]
