Lãnh địa Petrus
Lâm Thụy Phong
Nhìn lại sau lưng những ngày còn thật trẻ, thiếu thốn trong cuộc sống sách đèn, nhưng không mải mai tự ti mặc cảm. Vô tư cùng bạn bè, chia xẻ từng điếu thuốc Gauloise loại không có đầu lọc. Một nồi chà bá nouilles Ý không thịt, trộn với cà tô-mát, chan với xì dầu Viandox pha thêm nước muối, vì không đủ tiền mua chai Maggi “huyền thoại”, chờ đợi tiền học bổng. Vậy mà vui, không than vản một lời vì biết than cùng ai? Thôi thì tự lực cánh sinh, cùng chia nhau cái khó để tiến tới tự túc, tự cường không nao núng, dù đang đói như mèo cụp râu.
Mùa Phục Sinh năm đó, như một thông lệ, tôi lên văn phòng xã hội của đại học có tên là CROUS (Centre Regional d’Oeuvres Universitaires et Sociales) để ghi tên tìm việc làm hè.
Cô trợ lý xã hội tiếp tôi bằng một nụ cười rất thân thiện. Cô rất trẻ đẹp, duyên dáng, mới ra trường và nhận nhiệm sỡ không lâu.
Cô đề nghị với tôi “chuyên tu” ở nhiều hạ tầng công tác khác nhau. Nào là đi phát thơ, làm hãng giặt quần áo cho các nhà thương trong vùng, hãng sữa, hãng bột giặt, và đặc biệt nhứt, hái nho cho “Chateau Petrus” trong vùng Pomerol. Đặc biệt là vì, thông thường tại các vườn nho, “vendanges” (mùa hái nho) từ trung tuần tháng 8. Riêng năm đó, chủ vườn cho hái sớm hơn.
Tôi đã nghe nói danh tiếng của “Chateau Petrus” từ lâu, ao ước được thưởng thức rượu thừa sữa cặn này, mong tư bản đừng dẫy chết sớm, một lần cho biết cay đắng mặn nồng ra sao.
Lý do nữa là cái tên Petrus quen thuộc mà tôi từng hãnh diện mang trên ngực áo suốt bảy năm và đã rời ngôi trường danh tiếng của miền Nam không lâu.
Thiết tưởng cũng cần giải thích chữ “chateau” (lâu đài) trong ngôn ngữ thế giới nước nho lên men.
Un verre, ca va; deux verres, encore ca va; trois verres, bonjour les degats! Nhìn một thành hai, nhìn cái chi cũng “vĩ đại”, “quành choáng”. Các lâu đài trồng nho làm rượu tại Bordeaux và vùng phụ cận không phải tất cả đều bành ki, to kềnh, “to đùn”, chó săn hùa (chien de meute) rượt mồi chạy cụp đuôi muốn lòi ruột, xệ bánh lái. Như Chateau Petrus có diện tích khá khiêm nhường, chỉ trên 10 mẫu đất với một dãy nhà, nên gọi là “domaine” (lãnh địa) cho chính danh.
Petrus là tên La Tinh của Saint Pierre. Lịch sử có trên trăm năm. Ban đầu, chủ nhơn là Arnaud khai thác trong phạm vi gia đình. Năm 1925, bà Marie-Louise Loubat, chủ một khách sạn ở Libourne không xa, mua lại một phần vốn của “lãnh địa” với ý định thay đổi kinh doanh, thêm tiền cho nặng gánh. Hai mươi năm sau, năm 1947, khi Thế Chiến Thứ Hai ngã ngũ, Hiệp Ước Paris ký kết nhìn nhận đầu hàng không ỏn đơ, vô điều kiện của Quốc Xã Đức, Madame mới mua hoàn toàn “domaine Petrus”.
Sau bom đạn, V1 V2 ngút trời, châu Âu hoang tàn đổ nát, gạch một đống như một đống gạch, chương trình Marshall hào phóng giúp lục địa già hồi sinh, xúc cát pha xi măn xây tường. Đồng thời xây luôn hai cực điện giãi Nato và Varsovie ngược chiều để hù dọa, ghìm, kềm chế nhau, hăm he tìm bố. Who ‘s my dad, you know?
Hai năm kế, 1949, bà CEO Loubat ký hợp đồng thương mại tăng lực cho nho Merlot với một cái tên đình đám của nước nho, không xỉn không dìa, Jean Pierre Moueix.
Cần nhắc lại hai đặc điểm của rượu Petrus:
Thứ nhứt, chỉ dùng một loại nho duy nhứt là merlot, trong khi ở các “hầm” khác, người ta thường pha với loại nho cabernet.
Tỉ lệ hỗn hợp thay đổi ít nhiều tùy năm, do quyết định của chủ xị (chef de chai). Merlot có hương vị hoa, tanin vừa phải và để lại “cái hậu” êm dịu, mềm như lụa, ngọt bùi thoải mái nơi cổ họng.
Thứ hai, Pomerol (quê hương là chùm nho hốt bạc của rượu Petrus có thổ nhưỡng đặc biệt: đất sỏi, đất sét xanh, tỉ lệ sắt rất cao.).
Đất sét không giữ nước (tại các vườn trồng nho, sỏi đá là một lợi điểm vì nho không thích -yêu nước); đất sét, ngược lại, cần thiết cho những năm khô hạn, vì để giữ nước, không “quan ngại” úng rể, chìm tàu!
Rượu của lãnh địa Petrus phất lên nhờ công khó bôn ba tìm đường giới thiệu, khéo ăn khéo nói, không nói “phiêu”, nói “điêu” hay nói “phét”, nói dai, nói dài, nói dóc, ba xạo, trợt búa của chủ nhơn của nó:
-Madame Loubat, một “fan cứng” của nữ hoàng Elisabeth Đệ Nhị, đã gởi tặng hoàng gia Anh những chai Petrus nhơn dịp lễ thành hôn của bà với phò mã Philip Mounbattan (1947), khởi đầu cho con rồng Petrus từ vô danh leo lên bàn tiệc linh đình, “hoành tráng cực kì” hoàng gia.
Chưa hết, tổng thống trẻ tuổi thứ 35 của Hoa Kỳ, John Fitzgerald Kennedy cùng người trong mộng, Carolyn, “Happy Birthday” không ngừng bên chai Petrus huyền thoại, ngát mùi hoa lá cành, rừng chưa thay lá cho rừng lá khỏi thay luôn!
Năm 2000, 10 chai Petrus du hành 14 tháng trong vũ trụ để nghiên cứu sự phát triển và tiến trình lên men của nho trong điều kiện không có sức hút của trái đất.
Christie’s bán đấu giá kỷ lục “một chiệu” đô Huê Kỳ một chai. Nghe số tiền đó, chưa uống đã muốn nói ngọng rồi. Thôi cứ dô nếp than Gò Đen. Nếu chó có đòi ăn chè, cũng đỡ tiếc hoài ngàn năm!
Kể về chai Petrus, nhớ trường xưa mang tên Petrus Ký đẳng cấp. Con chim phượng hoàng của 18 đại danh thế giới trong bầu trời bác học của thế giới thế kỷ 19.
Thân tặng bạn bè đất rượu, nắng ấm của một thời còn rất trẻ.
Lâm Thụy Phong
PK 1964-1971
Hội Ái Hữu Petrus Trương Vĩnh Ký Úc Châu 