Con quạ và con chồn

Lâm Vĩnh Thế

Cựu Học Sinh Trường Trung Học Petrus Trương Vĩnh Ký, 1953-1960

Văn Hào Pháp của thế kỷ thứ 17, Jean de La Fontaine (1621-1695),^[1] đã để lại cho hậu thế một kho tàng văn chương nổi tiếng với những bài thơ ngụ ngôn vô cùng quý giá.  Tại nước ta, trong thời Pháp thuộc, Văn Hào Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1921),^[2] đã chịu khó, bỏ công sức và thì giờ quý báu của Cụ để chuyển dịch những bài thơ ngụ ngôn tiếng Pháp đó thành những bài thơ ngụ ngôn tiếng Việt rất xuất sắc.  Bài viết ngắn này xin giới thiệu một bài thơ nguyên tác và một bài thơ dịch của hai vị văn hào Pháp-Việt nổi danh này: Con quạ và con chồn   

Nguyên tác Pháp văn của Jean de La Fontaine

Le corbeau et le renard

Maître Corbeau, sur un arbre perché,
Tenait en son bec un fromage.
Maître Renard, par l’odeur alléché,
Lui tint à peu près ce langage :
«Hé ! bonjour, Monsieur du Corbeau.
Que vous êtes joli ! que vous me semblez beau !
Sans mentir, si votre ramage
Se rapporte à votre plumage,
Vous êtes le Phénix des hôtes de ces bois.»
A ces mots le Corbeau ne se sent pas de joie ;
Et pour montrer sa belle voix,
Il ouvre un large bec, laisse tomber sa proie.
Le Renard s’en saisit, et dit : «Mon bon Monsieur,
Apprenez que tout flatteur
Vit aux dépens de celui qui l’écoute :
Cette leçon vaut bien un fromage, sans doute.»
Le Corbeau, honteux et confus,
Jura, mais un peu tard, qu’on ne l’y prendrait plus.

Bản dịch sang tiếng Việt của Nguyễn Văn Vĩnh

                                                Con quạ và con chồn

Con quạ đậu trên cây cao,
Mõ ngậm bánh sừa tha đâu mới về.
Đánh hơi, chồn tới gần kề,
Muốn ăn bánh sửa, cà kê phỉnh rằng.
Quạ ơi ! Cụ Tốt ai bằng,
Láng ô lông lá, dịu dàng hình dung.
Tiếng cụ nghe cũng tốt hung,
Phải cụ hót thử vô cùng êm tai.
Quạ nghe lời phỉnh mừng thay.
Cất tiếng kêu lớn, bánh rày rớt đi.
Con chồn được bánh lại khi.
Qua ơi!  Mầy lớn nghe chi lời xàm.
Lỗi lầm mầy phải nhập tâm.
Tau ăn bánh sửa để làm gương sau.
Hụt ăn vi tiếng chuốc trau,
Quạ thề lần tới thì tau không lầm.

Bài Học Từ Bài Thơ Ngụ Ngôn

Đừng nghe những lời nịnh hót vì kẻ nịnh hót không bao giờ thật tâm, mà luôn luôn có động cơ trục lợi.  Con chồn là hinh tượng của một tên lường gạt rất láu cá.  Bộ mặt láu cá lộ rõ trong ngôn từ của nó: mới vừa nịnh bợ kêu con quạ bằng cụ thì ngay sau đó, khi đã chiếm được cái bánh sửa, thì trở mặt ngay, đổi lại xưng hô mầy tau với con quạ.

GHI CHÚ:

1. Jean de La Fontaine, tài liệu trực tuyến, có thể đọc toàn văn tại địa chỉ Internet sau đây:  Jean de La Fontaine – Wikipedia

Chân Dung Văn Hào Jean de La Fontaine (1621-1695)

2. Nguyễn Văn Vĩnh, tài liệu trực tuyến, có thể đọc toàn văn tại địa chỉ Ingernet sau đây: : Nguyễn Văn Vĩnh – Wikipedia tiếng Việt

Chân Dung Văn Hào Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936)