Câu chuyện quê hương

Khiếu Ngọc Lam (Laval, Tháng 4/2025)

Tôi nghe trái tim mình bể nát,
Từ những vụn vỡ của quê hương,
Ngày đồng bào kéo nhau chạy từ miền Bắc
Năm năm mươi tư…
Trẻ sơ sanh nay đã quá tuổi bẩy mươi
Vào miền Nam, tìm gặp nắng ấm tình thương

Ông bà cha mẹ bỏ quê hương
Mồ tổ tiên, nhà cửa, đất đai
Người thân, bạn bè, cảnh vật còn ngơ ngác
Năm năm mươi tư…
Những mảnh đời ả êm bỗng thành tan tác
Hình S nước Nam bị chém nửa gớm ghê!

Nửa vùng tự do quyết dựng lại
Trời vẫn xanh, vuốt những nhọc nhằn
Nước mắt mồ hôi thấm trổ những mùa xuân
Chia ly ngày ấy…
Vầng trăng khuyết chẻ bóng bao cặp tình nhân
Vết thương lòng, nỗi trở trăn, lời ái ngại!

*** *** ***

Rồi những đồng xanh, những ruộng lúa
Trù phú miền Nam, vòng tay mở
Bảo bọc đồng bào đã thất thế sa cơ
Chung sức kết lòng
Chẳng còn phân biệt vùng miền, ta dựng xây
Những ngôi nhà, mái trường, đầy ắp lời thơ

Nửa nước cờ Vàng bay phất phới
Hạnh phúc bình yên, ai những tưởng
Đã thật qua rồi niềm ai oán xót xa
Và có hôm nay
Bao chiến sỹ đã vững tay súng đêm ngày
Sông núi vẹn toàn, lời thề nhắc thiết tha!

Nhưng niềm vui chẳng được trọn vẹn
Ngắn ngủi như một giấc ngủ trưa
Lẫn lộn trong mộng đẹp có tiếng cuốc kêu
Tất cả choàng tỉnh
Bom đạn kinh hoàng, nhà cửa cháy tiêu điều
Máu đỏ, xương rơi, xác người phơi thối rữa

Chỉ vài năm vắng im tiếng súng
Con tàu định mệnh bỗng nổ tung
Chủ nghĩa cuồng nên dựng đây rồi lại nát
Tang thương bài hát
Bình Giã, Playme, Khe Sanh, Hạ Lào, Hè Đỏ Lửa
Pháo kích, giựt mìn… nước mắt hoá mù mưa

Cứ thế như xây nhà trên cát
Cứ thế bao trẻ vắng bóng cha
Có nào yên, hơn thua, hai miền sống thác?
Nam ai thống thiết
Cầu Hiền Lương nước đôi dòng chảy miết
Bên ni đôn hậu, bên nớ lắm quỷ ma

Rồi nhịp cầu gẫy giữa tháng ba
Vận nổi trôi nước lũ tràn qua
Dại cơn binh biến
Từng đoàn quân, đoàn người, rách rưới tả tơi
Có kịp hỏi nhau, trong loạn lạc, tơi bời…?
Vậy là sao, mãi hỏi, sao nỡ gây cuộc chiến?!

Rồi thế dòng người từ vĩ tuyến
Xuôi về Nam, hồn xiêu phách lạc
Quảng Trị, Huế cuồn cuộn đổ về Thuận An
Bản năng vượt thoát
Thoát nanh vuốt loài quỷ trong Tết Mậu Thân
Đêm giao thừa súng nổ tàn sát lương dân!

Vĩ tuyến xa dần, miền Trung mất
Dòng người tiếp tục đổ về Nam
Vượt đạn bom, cửa tử, nỗi đau chất ngất
Không quay lại sau
Còn chi ngoài những đám cháy rụi đổ nát
Bến Hải còn kia nhưng nước đã thay màu.

Saigon, trái tim của triệu con người
Trải qua những giờ phút hấp hối
Cuối cùng cũng ngừng đập trong hận tiếc thương
Không còn bối rối
Nhận lời bức tử từ sự bỏ rơi phản trắc
Phản chiến, nằm vùng, thờ ơ…vào ngục thất!

Saigon trái tim miền Nam bị cứa nát
Từ ba mươi tháng tư năm ấy
Nước mất nhà tan không còn chi để nói
Tội ác lên ngôi
Gông cùm, đói khát, uất hận cao ngất trời
Đày đọa, cướp bóc, giặc tra tấn dân tôi!

Bắc Trung Nam giờ chung một nấm
Nấm mồ chôn thịnh vượng, tự do
Tuổi thanh xuân, ước mơ, trái tim nhiệt huyết
Chôn cùng xác chết
Bao quân dân cán chính tức tưởi oan khiên
Kẻ còn người mất trong thương hải tang điền

Cùng cực dân rủ nhau ra biển
Hay vượt rừng, xuyên qua biên giới
Tìm hy vọng giữa hiểm nguy bao trùm sự sống
Hàng triệu người đi
Giặc trên cạn bắn theo, hải tặc ngoài khơi
Sóng gió năm tư, bão nổi bảy lăm, thực- mộng?!

Ông bà cha mẹ chạy vào Nam
Giờ họ còn biết chạy đâu nữa?
Hai bàn tay đã dựng lại từ đổ nát
Vẫn phải ra đi
Để tìm cái đã được rồi bị cướp mất
Không cô đơn, cùng đau cả đất Nam kỳ!

*** *** ***

Tôi vẫn nghe trái tim bể nát,
Từ những vụn vỡ của quê hương
Bao nhiêu năm qua, kể không hết đoạn trường
Vẫn còn giặc cộng
Bóp hầu thắt họng người dân sống thiện lương
Thống nhất ta cùng lên “xã hội thiên đường”?!

Tôi nghe những em gái bán mình
Dâng tiết trinh chỉ vì nghèo đói
Những thanh niên hút sách, cờ bạc rượu chè
Không phải số ít
Dối trá, bất lương, lường gạt như thở hít
Tranh giành, vơ vét, trên dưới nói chẳng nghe

Rồi bầy đảng tham tàn bán đất
Dâng biển đảo cha ông cho giặc
Dân bị cướp đất, mất nhà, nỗi oan khôn xiết
Luật đâu cần thiết!
Không tự do, há chi độc lập, nhân quyền
Dân quyền cũng không, đứng ngồi chẳng thể yên

Biển cạn, rừng thưa, từ cột mốc
Biên giới lùi chữ S gầy xơ
Gấm vóc bốn nghìn năm tổ tiên dựng giữ
Bia đá trơ trơ
Hèn trước giặc, ác với dân, bầy thú đói
Nhục kia khó rửa, tội rõ dưới trăng soi

Lời ru con nhẹ êm làn gió
Ôi tiếng Mẹ trong sáng ngàn xưa
Giờ nghe xa lạ như đi giữa những dối lừa
Ai đã làm mất?!
Thuở nhân văn giai phẩm bị đem ra đấu
Văn hoá “vàng” bị giẫm nát đã từ lâu

Những tấm lòng con dân nước Việt
Khí phách cha ông còn rơi rớt
Tro tàn khơi dậy, lòng yêu nước thương quê
Đừng để mãi mất
Đừng ngủ mãi trong ươn hèn cùng bi lụy
Hãy thức dậy, đứng lên đòi lại đất

Những con cháu Rồng Tiên không mất
Chống ngoại xâm, tinh thần bất khuất
Lật đổ cường quyền bằng tư thế hiên ngang
Không chịu nhục hèn
Không để danh, tiền, lợi, sắc, lưới ngoại bang
Trang sử hùng khắc ghi, giữ vững không hàng

Dòng máu Lạc Hồng dù xa nước
Nguồn cội da vàng, biết là ta
Từ cha Lạc mẹ Âu trăm trứng sanh ra
Không bạc nghĩa tình
Nhớ vì sao cả triệu người phải bỏ xứ
Bằng mọi giá ra đi dù có mất mạng mình

Hôm nay tôi nghe thấy lời Cha
Những đau thương vô thức tràn về
Quá khứ đầy bóng đen dai dẳng không tha
Nhức nhối trái tim
Hậu duệ có cha ông hai lần bỏ nước
Đã quá nửa đời người vẫn đội tang quê
Tôi vẫn nghe tim tôi bể nát,
Từ những vụn vỡ của ước mơ
Mong thấy ánh mắt của những đứa trẻ thơ
Tre già măng mọc
Mọc lên từ mảnh đất an bình tự do
Phù sa bồi đắp những hạnh phúc, ấm no

Mà tôi đã mất một thời còn rất nhỏ
Và cả quãng thanh xuân khi còn kẹt lại
Giữa trái tim của hàng triệu dân miền Nam
Saigon, nơi tôi sanh ra, dưỡng tôi khôn lớn
Mất tên vì cuồng phong mê muội gian tham
Dù tim tôi và triệu người từng vỡ nát
Hãy gom nhặt lại những mảnh vụn dưới chân
Để tương lai đẹp tốt từng bước tới gần
Dù thế hệ này, sau, sau nữa có qua
Nhưng đất mẹ rồi sẽ màu mỡ phù sa
Ươm mầm non mang tự do- dân tộc-khai phóng.
Chắc chắn sẽ trở lại trong tiếng khải hoàn ca!

---

The story of my country

Khiếu Ngọc Lam (Laval, Tháng 4/2025)

I hear my broken heart
From the shattered pieces of my country
Since the day my people fled from the North
Nineteen fifty four…
The newborns are now over seventy
Into the South searching for the freedom and humanity

My grandparents, parents left their homeland
Leaving their ancestor’s graves, houses, lands
Relatives, friends, landscapes were still bewildered
Nineteen fifty four…
Their peaceful lives were suddenly shattered
The S- shape map of Vietnam was gruesomely cut into separated halves

The half with freedom was determined to rebuild
The sky remained blue above, fondling the hardships
All tears and sweat soaked through the fresh life
Separation, that day
The crescent moon split the shadow of many lovers
Sadness, distress, heart wounds forever stayed!

Then many green fields, vast rice paddies
The prosperous and generous South opened their arms
Welcoming, protecting the compatriots who lost all
Joining hands, shoulder by shoulder
No more distinction, our work turned wonder
Our houses, schools were filled with joy for the bright future

The half with the yellow flag flying in pride
How happy and peaceful people would have thought
Already passed, all the sorrow and pain
What we obtained
Many soldiers would have sacrificed their life
Protecting the land as their oath was always kept alive!

Unfortunately, the joy was incomplete
As brief as a midday nap
Mixed in the sweet dream was the sound of “cuoc” birds
Everyone was awakened
Terrifying bombs dropped, houses were burnt
Blood, bones, corpses were exposed to rot. How sickened!

Just a few years without gunfire
The South was aggressively attacked
By the fanaticism trying to destroy our land. How wrong!
The tragic song
Binh Gia, Playme, Khe Sanh, Ha Lao, Red Fiery Summer
Many shelling, mine attacks were practiced by the communist suckers

Thus, like a house built on sand, our life became
Thus, so many children missed their father
Of both sides, no one won as peace did not remain
Oh, tears of mourners!
Flowed under the Hien Luong bridge, two streams of the same river
One stream with kindness, the other carried full of evils

Then the bridge broke in that mid- March
The evil stream overflowed into the other
The riot broke out
Army troops, hordes of civilians, each and all …tattered, ragged
In the chaos and disarray, no one had time to ask
Why, forever why, why caused such war?

Then the flow of people from the parallel
Going south in shock and disbelief
Quang Tri, Hue, the crowd flocked to Thuan An
Instinct to escape
Escaping the evil’s acts in the Tet Mau Than
On New Year’s Eve the evil had massacred thousands of civilians

Gradually far away from the parallel, away from the Center region
The human stream continued to go south
Overcoming bombs, bullets, death threshold, pain
No turning back
There was nothing left but burning ruins
Ben Hai river was still there, but its water had blood stained

Saigon, the heart of millions of people
Going through the dying moment
Finally stopped beating in the blatant unfairness
No more confusion
Accepting the forceful death caused by the treacherous abandonment
Anti-war, camouflage, indifference…all reasons…all into prisons

Saigon, the heart of the South was shredded
From the April 30th of that year
The fall of the South left people speechless
The crime was reigned
Shackles, hunger, resentment reached the sky
Torture, plunder…to my people, the enemy took coward revenge

North, Middle, South were then in the same grave
The grave of their prosperity, freedom
Youth, dreams, passions
Buried with the corpses
Of countless soldiers, civilians, cadres, officers whose death was unjustified
In the vicissitude, some survived and many others died

In desperation, people rushed to the sea
Crossing the border by boat or by walking through the forest
To find hope amid lots of dangers surrounding their life
Millions just left their country
The evil followed them with guns, pirates awaiting outside
Tornado in fifty four, tsunami in seventy five, nightmare or reality?

Grandparents, parents fled from North to South
They asked themselves where else to go
With empty hands they had rebuilt from scratch
Still, they had to leave, they did do
For the things they had already re-found then lost again
Not alone this time, the whole South submerged in pain!

I hear my broken heart
From the shattered pieces of my country
After many years, unable to tell endless tragedies
Because the communist gangsters are still there
Strangling the throats of people who dare
To deny the gangsters’ propaganda of “the paradise- society”!

I hear girls selling themselves
Offering their virginity just because of poverty
Young men put themselves on drugs, gambling, drinking
Not a few but plenty
Lying, cheating, living without conscience like breathing
To harm each other for small profits, they are ready

Then the greedy gangsters have given up the land to the enemy
Keeping silence towards the loss of the ancestor’s islands and sea
Yet they lawlessly captured their own people’s property!
Laws are not necessary!
Without freedom, how can there be independence and human rights
Without civil rights, people live in fear day and night!

The nation’s heritage has been gnawed by the gangster’s greed
The territory is shrinking, the skinny S-shape is twisted
How pitiful the country with a four -thousand-year long culture!
How shameful those gangsters!
Bending to the enemy but being cruel to their people like monsters
It is hard to wash away their shame, hiding their crime forever

The lullaby is gentle like a breeze
Oh, our pure mother language that had long lasted
Now it sounds strange, like we walk among lies
Who let it suck?
From the time our humanistic masterpieces had been wrongly accused
And our “golden” culture was trampled by those thugs!

Where are the Vietnamese people?
With the inherited courage of our ancestors
Ignite from ashes to revive the patriotic flame
Do not let it be lost forever
Do not sleep in the cowardice and shame
Wake up, stand up for the land that must be reclaimed

The descendants of Rồng-Tiên still exist
With the resisting- foreign- invasion and indomitable spirit
With a firm stance, overthrow the tyranny
Never accept humiliation, never be scared
Never fall into fame, money, dirty profits, beauty, foreign traps
Our heroic history, be engraved, protect and care!

Though we live abroad, Lac Hong bloodline
Never forget our root
The legend of Lac Au parents having hundreds of children
We, their descendants, never be ungrateful
Remember why millions had to leave the homeland
At all costs, for so many- the cost was their own life!

Today, I listen to the talk of the Priest
The hurtful past floods back uninvitedly
The darkness from the past has lingered in my memory
Aching heart
The descendant whose grandparents and parents left their homeland twice
After many years, the mourning does not die!

I hear my broken heart
From the broken pieces of my dream
Dreaming to see the eyes of young kids
Bamboo trees get old, bamboo shoots grow; I wish
From the soil of peace and freedom
The young ones would grow up in happiness and prosperity; that shows

Showing the delightful life I lost when still very young
Young girl who had agonizing experiences while being stuck
Stuck in the heart of millions of people in the South
Saigon, where I was born and raised safe and sound
Losing its name because of the storm of ignorance and greed
Although my dreams and the dreams of millions of others were broken
Let’s pick up those broken pieces under our feet
So a beautiful future can come back, step by step
Even our generation, the next one, the one after will pass
The soil there will be well fertilized at last
It will nurture the seed of freedom-national pride-open mind to spring
Our nation will be reborn with the triumph for all to sing!