Bịnh tình dục – Bịnh Liệt Kháng (SIDA, AIDS, HIV)

BS Phan Giang Sang

(trích TUYỂN TẬP PHAN GIANG SANG I – Y HỌC & ÐỜI SỐNG)

hiv Aids

Em Th. 20 tuổi đến xin khám bịnh và thử máu, vì cho là bị dị ứng bởi muỗi đốt. Tay chân có dấu gãi và mận đỏ. Dưới da có hạt nhỏ như khối u mềm, bẹn và nách có hạch… Khuỷu tay không có dấu chích. Hỏi ra mới biết, em về Việt Nam chơi 8 tháng có bắt bồ với một cô gái. Em cho biết vì về gấp không kịp chích ngừa nên thường bị tiêu chảy.

Sinh nghi tôi đề nghị em nên thử máu luôn Viêm gan B, C và bịnh Liệt Kháng Human Immunodeficiency Virus HIV. Kết quả cho biết, chức năng của gan xáo trộn nặng, DC4-T cell, HCV, HIV dương tính…

Ðây là một cảnh cáo cho ai ham vui mà không dùng bao cao su an toàn, phòng chống bịnh lây truyền qua đường tình dục, cùng chích choác chung nhau một cây kim và ống chích. Chính vì vậy mới bị lây truyền nhanh chóng cả HCV và HIV.

Tháng hai năm 2005, cựu Tổng thống Nelson Mandela đau khổ đưa đám tang con trai chết vì mắc HIV. Thủ tướng Anh Tony Blair cho biết một Bộ trưởng, đồng tính luyến ái, mắc phải HIV.

Ðầu  tháng 7 năm 2004, Tổng thống G.W. Bush liệt Việt Nam vào danh sách các nước cần được cứu trợ bịnh HIV/AIDS.

Hội nghị về bịnh HIV/AIDS tại Bangkok, Thái Lan từ 11-16 tháng 7 năm 2004, qui tụ 22.000 chuyên gia khắp thế giới tới bàn cãi và tìm phương cách, cứu chữa bịnh xã hội thời đại của thế kỷ 21 nầy. Người ta lo ngại vì năm 1993 chỉ có 13 triệu người mắc bịnh, năm 2004 lên tới 60 triệu. Họ ước lượng là từ 2003 tới 2020 sẽ có tới 68 triệu người chết vì căn bịnh ngặt nghèo nầy.

TT Bush ứng 15 tỷ cứu trợ trong 5 năm tới. Bill Gates qua chương trình Gates Foundation và Quỹ cứu trợ Thế Giới, Global Fund cũng bỏ ra nhiều tỷ dollars cho chương trình nầy. Ðiều làm chúng ta hết sức lo ngại và ghê sợ là  Hà Nội cho Việt Nam chỉ có 81.206 người bị HIV/AIDS, quốc tế cho đã tiêm nhiễm 220.000 và cứ 100 sản phụ đi sanh thì có 1 mắc bịnh! Nếu không ngăn chặn kịp thời thì trong vài năm nữa, nó sẽ gia tăng một cách khủng khiếp, sau khi xa lộ liên quốc gia Thái-Miến Ðiện-Trung Hoa-Lào-Việt Nam hoàn thành.

Nhìn qua xứ Ấn Ðộ nước nghèo, dân đông sẽ rõ, bà Gandhi cho biết hiện có tới 2.2 triệu người bị lây nhiễm bịnh, chương trình cứu chữa hao tổn lên tới 10% chi phí của quốc gia. Ðâu còn gì nữa mà lo cho quốc gia dân tộc!

Tới 2005, Úc và Tân Tây Lan có từ 12.000 tới 18.000 người mang bịnh. Theo nghiên cứu 2/2007, con số nầy gia tăng nhiều do nhóm đồng tính luyến ái lơ là phòng bịnh.

Ðể hiểu biết thêm bịnh thời đại xã hội nầy, chúng tôi xin trình bày như sau.

Bịnh AIDS có từ thập niên 1980’s. BS Pháp thuộc Viện Pasteur de Paris tên Luc Montagnier phát minh siêu vi retrovirus LAV (Lymphadenopathy Associate Virus) năm 1983. Nhưng năm 1984, BS Mỹ Robert Gallo cho mình tìm được trước đó và đặt cho nó cái tên HTLV-3 hay Human T Lymphotropic III. Ngày nay coi như họ đồng phát minh ra siêu vi HIV hay Human Immunodeficiency Virus.

 

Triệu chứng lâm sàng

Thông thường nó không có triệu chứng rõ rệt. Bịnh nhân than:

–  Nó có triệu chứng như cảm cúm: nóng, sốt, đau mình, đau khớp xương.

–  Ăn không ngon, mất ngủ, nhức đầu.

–  Mệt kỳ lạ, sợ ánh sáng.

–  Ðau cổ họng, nhiều khi:

–  Tiêu chảy hay ho hoài trị không dứt có khi bị ói mửa.

– Da ngứa ngáy, nổi mận, nổi hạch ở bẹn, nách, cổ…có khi ở chân có ung thư kaposi’sarcoma

Nặng và về sau:

–  Ốm, xuống kí,

–  Ðau nhức dây thần kinh nevralgia. Ðau thần kinh ngoại biên, mất cảm giác không biết nóng hay lạnh.

–  Ðau khớp vai, háng vì hoại tử vô mạch avascular necrosis: đau không cử động, không đi nổi, phải giải phẫu.

–  Trầm uất, sa sút trí tuệ aids dementia

–  Ðau như viêm màng não meningitis hay não encephalitis

 

Ai mắc bịnh SIDA?

Hầu hết người mắc bịnh nầy là:

–  Gái mại dâm. Dân đồng tính luyến ái.

– Dân ghiền chích choác không an toàn, dùng chung một mũi kim

 

Bịnh lây truyền như thế nào?

–  Lây truyền qua đường tình dục: giao hợp bằng âm đạo, bằng mồm, bằng hậu môn với người mắc bịnh HIV.

–  Bị kim chích hay đồ bén nhọn của người mắc bịnh đâm, cắt da thịt như dao cạo, lược, bàn chải đánh răng, kim chích, châm cứu, xâm mắt…

– Truyền máu của người mắc bịnh mà không biết.

–  Truyền từ mẹ sang con qua lá nhao hay qua đường sinh dục của mẹ mắc bịnh lúc sanh đẻ.

 

Làm sao biết có bịnh HIV?

Muốn biết có hay không HIV cần phải làm xét nghiệm máu :

   –  HIV antigen tess: PCR, HIV DNA,

  –  HIV antibody tests: Elisa 1 & 2, Western blot

1- Âm tính: không bịnh tức là:

     a/ – không có nhiễm HIV.

     b/ – Nhiễm rồi mà chưa rõ, phải đợi 6-12 tuần sau thử lại một lần nữa cho chắc.

2- Dương tính: có bịnh, phải lo chạy chữa

Thử máu tổng quát tìm DC4-T cell. Thử thêm HCV, HBV. Còn phân, đàm, quang tuyến X  và vân vân nếu thấy cần.

 

Chữa trị và phòng ngừa ra sao?

Tới giờ nầy, có rất nhiều thuốc để trị HIV, nhưng kỳ thiệt chưa có thuốc nào gọi là hữu hiệu cả. Phần nhiều là các loại chống siêu vi như:

Tenofovir, AntiRetrovirus drug, Indinavir vân vân

Trị bịnh tiêu chảy, bổ dưỡng, trị ho…

Trị mất ngủ, tâm thần suy sụp…

Trị đau đớn: thuốc chống đau…

 

Phòng ngừa bằng cách:

–  Thử máu trước khi lập gia đình hay muốn có con.

–  Không nên giao thiệp với gái mại dâm.

–  Không giao hợp với người ngoài vợ chồng mà không có bao cao su.

–  Không dùng đồ chung với bất cứ ai: dao cạo, bàn chải đánh răng, kim chích thuốc và các đồ gia dụng khác.

–  Không nên xâm mình, mắt, môi, lỗ tai…

–  Lỡ dại hay nghi ngờ điều gì, cứ đến BS gia đình hỏi và điều trị cho tới nơi tới chốn. BS luôn luôn bảo mật cho mình.

– Hiện nay mỗi vùng Trung Tâm Sydney có Dịch vụ phòng chống bịnh phong tình hay tình dục, có nhân viên Việt Nam hướng dẫn.