Bài Ca Tạm Biệt 2

Vưu Văn Tâm

Cách nay chưa lâu, Tám có giới thiệu nhạc phẩm “Bài ca tạm biệt” của nhạc sĩ Viết Chung trong một bài viết cũ. Đây là một bài hát có tính cách “cộng đồng” thường được ca hát trong những dịp họp mặt của thanh thiếu niên hay ở những buổi sinh hoạt hướng đạo và trong phút chia tay ở những buổi tiệc liên hoan. Nội dung bài hát gởi đến mọi người niềm lạc quan và tin tưởng sớm có ngày gặp lại dù phải nói lời chia tay sau những phút giây sum vầy ngắn ngủi.

(https://petruskyaus.net/bai-ca-tam-biet-vuu-van-tam/)

Theo dòng ký ức của những ngày ấu thơ, Tám bâng khuâng nhớ đến những lời ca thật vui đã nhiều lần cùng bè bạn trang lứa nghêu ngao ca hát .. “Tò te Robert đánh đu, Tarzan nhảy dù, Zorro bắn súng. Chết cha con ma nào đây, thằng Tây hết hồn, thằn lằn cụt đuôi”. Robert, Tarzan, Zorro là những nhân vật nổi tiếng trong mấy cuốn truyện bằng tranh hay trong phim ảnh của đài TV Mỹ trên băng tần số 11 đã một thời say mê khán giả ở nhiều lứa tuổi trước năm 1975.

Lang thang tìm kiếm trong Google, Tám mới biết được bài hát này có tên tiếng Pháp là “Ce n’est qu’un au Revoir” (Chant des Adieux) và được thi sĩ Thế Lữ chuyển sang lời Việt hồi thập niên 40 với tựa đề là “Bài ca tạm biệt”. Bài hát thường được cất lên sau những lần họp mặt ở các buổi sinh hoạt tập thể, trại hè hay hướng đạo với lời ca như sau:

“Vì đâu anh em chúng ta

Ngày nay sắp cùng bùi ngùi xa cách

Cớ sao ta không còn trông

Rồi đây có ngày mình còn gặp nhau

Cách nhau nhưng ta hằng vui

Vì nay biết sau còn ngày sung sướng

Cách xa nhưng ta hằng mong

Rồi đây có ngày lại còn gặp nhau”

Bài hát còn có một phiên bản lời Việt khác thường được học sinh hát mỗi dịp bãi trường với lời ca như sau: “Hè sang, anh em chúng ta cùng nhau chúc thầy, ngàn lời thương mến”.

Thật ra, bài hát này có nguồn gốc từ xứ sở Scotland với tựa đề nguyên thủy “Auld Lang Syne”, có nghĩa là “old long since”, “long time ago”, “as time goes by”, trong ý nghĩa tiếng Việt là “ngày xửa ngày xưa”, “những ngày xa xưa ấy”. “Auld Lang Syne” được nhạc sĩ Robert Burns sáng tác năm 1788 dựa trên một điệu dân ca của của người Scotland và được phổ biến rộng rãi ở nhiều quốc gia trên thế giới, nhất là lúc thời khắc giao thừa tiễn biệt năm cũ và đón chào năm mới. Khác với bài “Happy new year” của ban nhạc Abba với nội dung khá u hoài, lời ca trong “Auld Lang Syne” mang ý nghĩa vui tươi thích hợp với không khí ngày đầu năm:

“For auld lang syne, my dear

For auld lang syne

We’ll take a cup o’ kindness yet

For auld lang syne”

(Cho những ngày tươi đẹp cũ, bạn thân yêu

Cho những ngày tươi đẹp cũ

Chúng ta cùng nâng ly vì điều tốt lành

Cho những ngày tươi đẹp cũ)

Ngoài ra, “Auld Lang Syne” cũng thường được hát trong nhiều dịp lễ lạc trang trọng hay vui, buồn khác nhau như quan, hôn, tang, tế. Tiễn đưa năm cũ sắp qua đi, dù vui hay buồn cũng gợi lên khoảng thời gian luyến lưu ngày cũ và “Auld Lang Syne” cũng là một lời ân cần chúc lành đến với mọi người, mọi nhà trước thềm năm mới với nhiều hoài bão và hy vọng.

TV, 01.01.2024