Trái -> phải: Lạng Sơn, Đồ Sơn, Cao Bằng, Bắc Ninh

Vừa tới điểm hẹn lúc 6.30 PM thứ Bảy ngày Feb. 07, 2009 là Đồ Sơn Ngô Văn Định cùng hai anh Lê Bá Bình và Trần Xuân Nhàn đi đến thăm Bắc Ninh Nguyễn Năng Bảo ngay, anh em MX Nam CA gồm Quách Ngọc Lâm, anh chị Huy Lễ, Võ Thanh Sang, Phan Văn Đuông và chúng tôi cũng vội vàng bước theo, các anh không kịp vào nhà MX Lâm để sửa soạn lại “dung nhan” sau cuộc hành trình dài từ San Jose đến Little Sàigòn.

Đại Bàng Bắc Ninh bị ung thư nhiếp hộ tuyến đã lâu, khi hay tin này, Nguyễn Kim Tiền, một đại đội trưởng của Bắc Ninh và chúng tôi rủ nhau đến thăm Anh, ai ngờ 6 tháng sau thì chính Anh lại tiễn chân lần cuối Nguyễn Kim Tiền! Còn Anh thì vẫn thản nhiên…

Bác sĩ TQLC Phạm Vũ Bằng nói rằng bệnh của Bắc Ninh sẽ kéo dài nhiều năm, nhưng rồi nó sẽ đi vào xương sống, làm tê liệt từ hai chân rồi đi dần lên… Hiện bệnh trạng của Bắc Ninh đang trải qua như vậy nên Đồ Sơn từ xa xôi cũng vội về thăm đồng đội.

Khi tới nơi, Cao Bằng Phạm Văn Chung đón chúng tôi tại chân cầu thang để đưa mọi người lên thăm Bắc Ninh đang nằm ở trên lầu và Cao Bằng cho biết Niên Trưởng Cổ Tấn Tinh Châu tới thăm Bắc Ninh cũng vừa mới ra về.

Đồ Sơn và mọi người lần lượt đến chào và bắt tay Bắc Ninh đang nằm trên giường, Bắc Ninh mỉm cười và điểm danh rõ ràng từng người một. Nhìn hai ông cựu Đại Tá Lữ Đoàn Trưởng, một ông ngồi, một ông nằm, nói chuyện với nhau mà chúng tôi có cảm tưởng hai ông đang thảo luận kế hoạch hành quân tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị trong khi Cao Bằng, Tham Mưu Truởng Hành Quân Sư Đoàn ghi chép.

Sau thủ tục chủ, khách bắt tay chào hỏi xong, Đồ Sơn trịnh trọng nâng tấm huy chương Đệ Tam Đẳng Bảo Quốc trước mặt Bắc Ninh để chuẩn bị chụp những tấm hình kỷ niệm. Nằm thì tỉnh táo nói chuyện “như sáo” nhưng khi ngồi dậy để mang huy chương thì ông có vẻ mệt và khó khăn. Biết chị Bảo không nâng anh ngồi dậy được, Cao Bằng nói:

– Để Đồ Sơn nâng Bắc Ninh dậy, ông ấy có nhiều kinh nghiệm trong vấn đề này.

Mọi người hiểu ý Cao Bằng muốn nhắc đến việc Đồ Sơn đã săn sóc, nâng giấc hiền thê trong hơn chục năm trời nên mọi người cùng cảm phục rồi cười vui với đề nghị của Cao Bằng. Và quả thật Đồ Sơn đã nâng Bắc Ninh ngồi dậy thật gọn ghẽ. Bắc Ninh dựa lưng vào mấy cái gối, có hiền thê ngồi sát cánh trái, bên phải là chiến hữu Đồ Sơn choàng vào cổ anh tấm huy chương cao quý.

Khi nghe Đồ Sơn yêu cầu Bắc Ninh mang huy chương để chụp hình thì anh có vẻ ngại ngùng với lý do không ngồi dậy được và không có quân phục cho phù hợp. Nhưng làm sao đổi ý được người bạn đã vượt cả ngàn cây số để mang đến cho anh tấm huy chương, như một món quà cao quý, mà Bắc Ninh hằng ao ước được mang thay vì cấp bậc Đại Tá sau chiến thắng Cổ Thành.

Cuối cùng thì áo veston thay cho quân phục, ngực mang Đệ Tam Đẳng BQHC, “dựa lưng vào cõi chết”, Bắc Ninh cười thật tươi với món quà mà Đồ Sơn, vì tình riêng đã mua tặng bạn, để chụp hình chung với đồng đội và các đàn em.

Tuy phải nằm để tiếp bạn và đàn em nhưng giọng Bắc Ninh cứ sang sảng như ngày còn ra lệnh xung phong, có lẽ để xác định lại sự tỉnh táo và can đảm của bạn, Đồ Sơn nói:

– Nào, bây giờ ông kể lại cho chúng tôi nghe chuyện ngày xưa xem nào.

Thấy Bắc Ninh hơi khựng lại, chúng tôi cùng xía vô cho người bệnh thêm vui:

– Chuyện hành quân hay là chuyện khác?

Chị Nguyễn Năng Bảo mỉm cười, nụ cười thật tươi với mái tóc bạch kim và gương mặt phúc hậu mà Đồ Sơn nói trông chị giống bà Tồng Thống Bush, chị cũng vui lây, nói:

– Nếu không phải chuyện hành quân thì để tôi đi xuống dưới nhà.

Đồ Sơn nói ngay:

– Chuyện hành quân, tôi bảo đảm với chị là ông này không có bà nội nào cả.

Nghe Đồ Sơn cười vui và thanh minh cho bạn, ai cũng vui, có người nói theo:

– Không có bà nội thì có bà ngoại.

– Đúng đấy.

Chị Bảo tiếp lời “Đúng đấy!” rồi lại cười thoải mái khiến mọi người cười theo, không khí trong phòng mà người bệnh vừa mới gửi lời chào vĩnh biệt đến đồng đội cứ vui như Tết.

Không có bất cứ một dấu hiệu nào của bệnh tật, không có thuốc men hay y cụ nào trang bị để tiếp sức cho bệnh nhân, nhưng bên cạnh chỗ anh nằm là một bản tiểu sử để sau này đọc trước “áo quan”, cái điện thoại và xấp hình của anh chụp với những khách đến thăm, trong đó có một vài cựu cố vấn Mỹ khi xưa mà có vị sau này đã là cấp tướng.

Nếu như Đồ Sơn từ San Jose xuống thăm, nếu như Cao Bằng, nhà sát bên cạnh, lúc nào cũng sẵn sàng ở bên Bắc Ninh để cùng vui buồn đời “hậu quân ngũ”, nếu như các đàn em Mũ Xanh đến thăm Anh là chuyện bình thường thì những cựu cố vấn Mỹ, sau gần 40 năm, từ xa xôi cũng đến thăm một người bạn đồng minh ngày xưa mới là điều đáng cho chúng ta suy nghĩ, phải chăng chính Bắc Ninh là cấp chỉ huy giỏi, thẳng thắn và trong sạch khiến các cố vấn Mỹ phải mến và nể phục.

Chuyện vui như pháo giữa hai ông cựu Đại Tá thân nhau từ thời còn là Trung Đội Trưởng cho đến Lữ Đoàn Trưởng được nhắc lại từng chi tiết cùng những kỷ niệm với cấp chỉ huy là “Ông Già Hự” tức Đại Tá Nguyễn Thành Yên, cựu TLP/SĐ/TQLC. Trên mọi nẻo đường đất nước từ Bến Hải tới mũi Cà Mau, rồi tiến ra hải đảo Hoàng Sa trở lại Cao Nguyên, Hạ Lào 1971, rồi hai ông Đồ Sơn và Bắc Ninh là “tài tử” chính trong cuốn phim Mùa Hè Đỏ Lửa 1972 và chiến dịch 55 ngày đêm tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị.

Nói đúng ra là Đồ Sơn hỏi, gợi chuyện để Bắc Ninh nói, ông nói với niềm vui, thỉnh thoảng Đồ Sơn lại chuyển đề tài, hỏi chuyện 13 năm tù CS của Bắc Ninh và lý do nào Bắc Ninh bẻ gãy mấy cái “antena”, Bắc Ninh nói:

– Hai thằng đó[1] nó lớn con nhưng hỗn, bắt nạt anh em nên tôi túm cổ đập, tôi tuy hiền nhưng không nhịn những thằng lớn (?) làm láo.

Chúng tôi ngồi nghe như đã từng được nghe những chuyện đơn vị cũ chiến trường xưa, chuyện trong ngục tù, nhưng thê nhi của Bắc Ninh thì say mê lắng nghe như lần đầu và lần cuối được thưởng thức một bản nhạc tuyệt vời. Thỉnh thoảng chị Bảo và các cháu cười, cười ra tiếng, cười hãnh diện vì những việc đã làm của chồng, của cha là đúng, là tấm gương sáng. Bắc Ninh – một người lính già sắp chết – “nhưng không bao giờ chết”.

Nếu không mắt thấy, tai nghe thì khó, rất khó mà tưởng tượng nổi như đang xem một màn kịch hay “Hạnh Phúc và Khổ Đau” trên sân khấu, nhà đạo diễn Đồ Sơn sành tâm lý và kinh nghiệm như đã từng trải qua nhiều hạnh phúc và bi ai.

Chúng tôi hiểu ý của Đồ Sơn, vì chúng tôi cũng vừa mới trải qua một hoàn cảnh tương tự khi đến thăm chị Đoàn Trọng Cảo. Xin phép mở dấu ngoặc ở đây để nhắc lại:

(Nằm trong bệnh viện, chị Cảo rất tỉnh táo và sáng suốt, mặc dầu bác sĩ cho biết chị sắp đạt được mục tiêu cuối cùng! Khi chúng tôi đến thăm chị và nói:

– Chị dậy đi, còn mấy xấp vé số Đại Nhạc Hội TPB chờ chị đi bán kia kìa.

Chị cười thật tươi và đưa tay ra cho chúng tôi bắt, tay chị như ấm lên, hình như nhớ lại cảnh chị em chúng tôi gặp nhau trên đường đi bán vé nhạc hội gây quỹ TPB của chị Hạnh Nhơn. Bữa đó chúng tôi “trách” chị tranh giành khách hàng của chúng tôi.

Chị cười.

Chị Cảo đang cười thì có nhóm người đến thăm và đọc kinh cầu nguyện ngay bên giường chị! Là con chiên ngoan đạo, chị im lặng, khép mi mắt như để “thông công”! Còn chúng tôi, không thể cùng đọc kinh với họ mà bỏ ra ngoài! Không hiểu điều đó đúng hay sai, tôi liền gọi điện thoại hỏi Cha Đức (Iowa), Cha tế nhị trả lời: “Hãy nói những gì bệnh nhân muốn nghe và muốn nói.”)

Khi Đồ Sơn đến thăm Bắc Ninh, người bạn chiến đấu thân nhất, Đồ Sơn đã có những cử chỉ tế nhị như lời khuyên của Linh Mục Nguyễn Hùng Đức đã hướng dẫn là nên làm điều gì khi thăm bệnh nhân: “Hãy nói những gì bệnh nhân muốn nghe và muốn nói.

Những người lính chiến ít khi nào muốn kể chuyện chiến trường, chuyện sống chết cho vợ con nghe, trừ những chuyên viên thích “nổ”.

Những điều Đồ Sơn nói bên giường bệnh, những kỷ niệm chiến trường của hai Anh, không chỉ Bắc Ninh muốn nghe lại mà tất cả chúng tôi và thê nhi của Bắc Ninh cũng ước ao được nghe.

Chuyện chiến trường của hai Anh đang hấp dẫn thì bị tiếng chuông điện thoại ngắt quãng, lúc đó là 7:56 PM, Bắc Ninh vẫn nằm ngửa, vội quơ tay ra cầm điện thoại, hồi lâu sau khi nghe lời thăm hỏi trong điện thoại, anh kết thúc vui vẻ cuộc điện đàm bằng câu: “Cám ơn em, cám ơn em.” Bỏ máy xuống, Bắc Ninh nói:

– Người vừa gọi điện thoại cho tôi là một đàn em. Em nói ngày trước, em ấy là Hạ Sĩ Quan của Tiểu Đoàn tôi, nay nghe tôi bị bệnh nên gọi từ xa đến hỏi thăm, em có xưng danh nhưng tôi lại quên mất rồi!

Có rất nhiều, nhiều điện thoại đã gọi đến vấn an Bắc Ninh, toàn là bạn bè, đồng đội và thuộc cấp thân quen, nhưng một đàn em Hạ Sĩ Quan từ hồi Bắc Ninh còn là Tiểu Đoàn Trưởng TĐ3/TQLC, cách nay ít nhất cũng vài chục năm, Bắc Ninh không biết và không nhớ tên người thuộc cấp ấy, nhưng từ xa, xa lắm mà đàn em này vẫn nhớ đến Bắc Ninh và gọi thăm sức khỏe “Ông Thầy” thì quý biết chừng nào.

Giữa cái bắt tay của các cựu cố vấn Mỹ và lời hỏi thăm của một thuộc cấp một thời xa xưa, thời gian đã quá lâu, đều là những “Tình Cảm Bội Tinh”, những minh chứng về khả năng, cách xử thế của Bắc Ninh: “Gieo giống tốt, gặt trái ngọt”.

Đã muộn, khách cáo từ ra về và hẹn tái ngộ vào ngày hôm sau.

Sáng Chúa Nhật 8 tháng 2, sau chầu café tại quán Lan Hương của “Trâu Già Đầu Bạc” Nguyễn Hữu Hào, những ly café nay thơm ngọt hơn trước vì lần này có Đồ Sơn, Bắc Giang và tất cả chúng tôi lại tới thăm Bắc Ninh một lần nữa như đã hứa.

Vừa tới cửa, chúng tôi đã thấy Cao Bằng từ nhà Bắc Ninh đi ra, Anh nói rằng về nhà lấy cho Bắc Ninh cái mũ xanh.

Trên giường, Bắc Ninh đang nằm ngay ngắn, mặc áo field-jacket rằn ri, cấp bậc Đại Tá TQLC kim tuyến trắng trên hai vai, Đệ Tam Đẳng Bảo Quốc Huân Chương đeo trên ngực, thoạt nhìn chúng tôi thót tim, nhưng thấy anh mỉm cười làm chúng tôi an tâm.

Nhớ lại chiều hôm trước, sau khi Đồ Sơn choàng huy chương qua cổ Bắc Ninh và để huy chương nằm ngay ngắn trên ngực, mắt Bắc Ninh sáng hẳn, tay run run, Bắc Ninh nâng huy chương lên ngắm nghía rồi nói:

– Đây là lần đầu tiên tôi được cầm huy chương này.

Thấy nhiều anh em có vẻ ngạc nhiên chuyện lạ này thì Cao Bằng giải thích:

– Tháng 9/1972, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đến Quảng Trị và bất ngờ trước chiến thắng trong muôn vàn khó khăn và hy sinh của TQLC các cấp, nên Tổng Thống quyết định ân thưởng Đệ Tam Đẳng Bảo Quốc Huân Chương cho ông Đại Tá Ngô Văn Định, còn ông Trung Tá Nguyễn Năng Bảo thì đã được thăng cấp Đại Tá. Vì không có sẵn huy chương nên Tổng Thống mượn Đệ Tam Đẳng BQHC của ông Tư Lệnh Lạng Sơn gắn cho ông Định (đứng trước), còn ông Bảo đứng phía sau thì chưa có. Tấm huy chương gắn cho ông Định thì sau đó cũng phải trả lại cho Lạng Sơn.

Gần 40 năm sau (1972 – 2009), cho đến khi nằm chờ “trình diện” Ngọc Hoàng, mới được người bạn đã từng sống chết với nhau đi tìm mua cho được đem đến tặng bạn để bạn nhìn mặt cái huy chương lần đầu và cũng là lần cuối!

Nhớ lại tối hôm trước, khi ra về Đồ Sơn và Cao Bằng nói với nhau:

– Phải có quân phục cho Bắc Ninh khi mang huy chương

Do đó, hôm sau khi đến thăm Bắc Ninh, chúng tôi ngắm Bắc Ninh trong quân phục TQLC chỉnh tề từ thắt lưng trở lên, Bảo Quốc Huân Chương Đệ Tam Đẳng để bên cạnh, tôi mới hiểu cao kiến của Đồ Sơn và Cao Bằng: “Đeo huy chương phải đi với quân phục.”

Bắc Ninh được nâng ngồi dậy ngay ngắn, Đồ Sơn đến bên cạnh, tay nâng Bảo Quốc, cả gian phòng im lặng, Đồ Sơn khẽ nói:

– Anh Bảo…

Rồi Đồ Sơn nghẹn lời, im lặng, lau nước mắt, Đồ Sơn nói tiếp:

– Anh Bảo! Anh và tôi đã cùng bên nhau mấy chục năm trên chiến trường và nay thì chúng ta sắp xa nhau. (Bắc Ninh khóc, Đồ Sơn nấc nghẹn.) Tháng 9/1972 tại Quảng Trị, anh và tôi đã được Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu ân thưởng, tôi được Đệ Tam Đẳng BQHC, còn thăng cấp Đại Tá cho anh. Nhưng anh vẫn ao ước một lần thấy và đeo huy chương này! Hôm nay tôi mang huy chương đến, như một món quà đặc biệt để xin được choàng lên ngực anh, để nhắc rằng chúng ta được hãnh diện mang huy chương là nhờ công lao và sự hy sinh của biết bao anh em chiến sĩ, chúng ta phải trân trọng và biết ơn các TQLC ấy như anh đã nói trong lời vĩnh biệt… (Lại im lặng.)

Chúng tôi đứng ngoài mà còn nghẹn lời thì Đồ Sơn khó có thể tiếp tục nói, và dù muốn nói với anh Bảo bao nhiêu đi nữa cũng không đủ lời nên tôi thấy Đồ Sơn ngước mặt lên, lắc lắc cái đầu rồi đổi giọng vui gượng, quay về phía chị Bảo, Đồ Sơn nói tiếp:

– Tôi cảm phục chị đã chu toàn bổn phận đối với anh ấy trong suốt cuộc đời chinh chiến và mười mấy năm trong ngục tù CS, và nay thì chị vẫn là nơi cho anh dựa lưng.

Đồ Sơn dứt lời, hai ông cùng cười làm ‘những con tim cùng vui trở lại”, máy chụp hình Bắc Ninh với nụ cười rạng rỡ, anh sung sướng nói thật từ cõi lòng:

– Tấm nào đẹp thì dùng làm “portrait” (hình để bàn thờ).

Bắc Ninh cười hạnh phúc, Đồ Sơn cười, Cao Bằng cười, mọi người cùng cười, chị Bảo và con cháu cũng cười. Chúng tôi chưa thấy một trượng phu nào chuẩn bị ngày ra đi mà “vui” như Đại Tá TQLC Bắc Ninh Nguyễn Năng Bảo, LĐT/ LĐ147/TQLC.

Trong lời giảng về luân hồi theo Phật Giáo, Thượng Tọa T.P.Q. đã nói với các tu sĩ rằng ai làm ơn mà không kể công thì khi chuẩn bị “ra đi” sẽ thấy nhẹ nhàng thanh thoát, những ai hy sinh hạnh phúc cho tha nhân thì sẽ được về cõi phúc nhanh chóng, không bị níu kéo ở lại cõi ta-bà này để đời trả công nợ.

Chúng tôi không hiểu hết lý lẽ cao siêu này, nhưng thấy trường hợp của Bắc Ninh trùng hợp với lời giảng dạy của vị cao tăng và đi xa hơn, những chiến sĩ đã hy sinh hạnh phúc gia đình và ngay cả mạng sống của mình cho tha nhân thì các anh đã ra đi nhanh chóng, trong chớp mắt trên khắp các chiến trường.

Thưa Bắc Ninh! Một mai đây Anh sẽ gặp lại đồng đội như các Anh Lê Hằng Minh, Dương Hạnh Phước, các thuộc cấp như các Anh Nguyễn Xuân Phúc, Đỗ Hữu Tùng, Trần Ba, v.v… cùng các chiến sĩ TQLC đã hy sinh trên khắp chiến trường và nhất là 3,658 Chiến Sĩ Mũ Xanh đã gục xuống để đồng đội cắm được Quốc Kỳ VNCH lên Cổ Thành Quảng Trị. Bắc Ninh sẽ gặp lại các anh hùng ấy trên Thiên Quốc. ⬛


[1] Nói rõ tên và đơn vị