Nhớ thầy Cù An Hưng

Vưu Văn Tâm

* nhớ thầy Cù An Hưng, 1940 – 03.08.2023 *

Lên lớp 12, tôi ghi danh học thêm môn toán ở lớp dạy thêm của thầy Cù An Hưng. Lớp học của thầy là môt căn phòng không lớn lắm, nằm trong một con hẻm nhỏ trên đường Phạm Ngũ Lão và ngó xéo qua chợ Thái Bình. Dù buổi trưa hay buổi chiều tối, lúc nào lớp cũng đầy ắp học trò cả nam lẫn nữ. Hầu hết các bạn đến từ những ngôi trường nổi tiếng ở Sài-Gòn như Gia Long, Trưng Vương, Petrus Ký, Chu Văn An, Võ Trường Toản. Thầy có trí nhớ vô cùng phong phú. Thầy thuộc tên hầu hết của các nữ sinh nhưng với bọn nam nhi thì chưa nghe thầy gọi tên ai bao giờ. Lúc nào thầy cũng gọi thằng này, thằng nọ, thậm chí là “thằng con bò“ và mỗi lần như vậy thầy luôn luôn kèm theo một nụ cười. Mặc dù không thường gọi tên (vì không nhớ tên bọn này ?) nhưng thầy luôn nhớ rõ bạn nào chưa đóng học phí trong tháng. Trong lớp, các bạn phải ngồi thật sát lại với nhau và ai nấy cũng phải xếp đôi cuốn tập học trò của mình, may ra mới đủ chỗ cho các bạn bên cạnh.

Ở lớp học này tôi có dịp gặp lại Vũ Tường Vân, cô bạn nữ sinh duy nhất ở lớp 9/4. Tôi hỏi “Vân về Sài Gòn hồi nào ? Bây giờ học ở đâu?“. Vân e thẹn đỏ mặt, đứng khép nép sau đôi vai người bạn gái và lí nhí đáp “Vân học bên NTMK, học chung với Mỹ Trang“. Vân vẫn xinh đẹp như ba năm về trước như hồi còn học ở trường LHP. Vân có nhiều nét rất giống Thanh Nhãn của lớp 12C2. Mỹ Trang có đôi mắt sáng rực và thông minh. Mỹ Trang học rất giỏi và là một trong vài “cục cưng“ trong lớp thầy Cù. Hiện giờ Mỹ Trang là bác sĩ y khoa ở Houston, Texas.

Vì chỗ ngồi sát cửa ra vào nên thầy hay nhờ tôi chạy ra ngoài mua giùm điếu thuốc “Samit” và dặn nhớ mồi lửa cho thầy. Bước vào lớp và đưa lại thầy điếu thuốc thì thầy hỏi “Mày có hít của tao không?”. Tôi trả lời tỉnh bơ “Không hít thì làm sao mà có lửa“. Thế là cả lớp có được một trận cười thoải mái. Thỉnh thoảng thầy cũng hay nói vui vài câu như vậy, có lẽ để giảm bớt sự căng thẳng trong giờ học cũng như xua bớt đi cái nóng kinh hoàng trong lớp, mặc dù ba cái quạt máy trên trần nhà đã chạy hết công suất rồi !

Mấy chục năm sau, qua người bạn học cũ, tôi xin được số điện thoại của thầy. Được học trò cũ gọi thăm, thầy vui mừng và hãnh diện khôn xiết. Thầy kể lể chuyện xưa, hỏi thăm chuyện mới giữa tiếng cười sang sảng ngập tràn niềm hạnh phúc. Dù tuổi cao nhưng thầy vẫn còn mạnh giỏi, tiếng nói vẫn vang vang và “tiếu lâm” như ngày nào ..

– Anh có nghe đứa nào chửi tôi không?

– Anh đang ở đâu ? Anh học gì ?

– Bây giờ anh làm gì? Vợ con ra sao ?

– Anh có về Sài-Gòn không ?

– Quý hoá quá được anh gọi thăm tôi !

Thầy mới vừa làm xong phẫu thuật đôi mắt. Tôi lo cho sức khỏe của thầy, nên bộc bạch :

– Thầy mới mỗ mắt xong. Thầy nghỉ ngơi đi, hôm nào em sẽ gọi lại !

Có lẽ sợ bị cắt ngang niềm vui bất chợt đến từ phương xa nên thầy tiếp lời :

– Tôi mới mỗ mắt chứ đâu phải mỗ mồm mà anh không cho tôi nói !

Rồi hai thầy trò cười vang qua điện thoại và bùi ngùi nhắc đến lớp luyện thi ngày trước đã theo thời gian trôi vào dĩ vãng ngót nghét bốn mươi năm.

Có một điều ít ai biết được, tuy thầy dạy toán, nhưng tâm hồn thầy mẫn cảm như là một nghệ sĩ và đẹp ngời như những vầng thơ.

Nếu bạn nào yêu thích thi ca thì xin mời vào trang

http://www.cuanhung.com hay http://www.math.hcmuns.edu.vn/~ntvu/tho/index.html

sẽ đọc được rất nhiều bài thơ Đường (Đường Thi) do thầy chuyển dịch, đặc biệt có 15 phân đoạn “Chinh phụ ngâm”, giàu chất nhân văn và đẹp vô vàn trong nghệ thuật. Như vậy mình mới biết, người giỏi toán cũng đâu có “khô khan” hén.

Xin được giới thiệu dưới đây 2 bài thơ Đường do thầy dịch thuật.

BA LĂNG DẠ BIỆT VƯƠNG VIÊN NGOẠI

(Giả Chí)

Liễu nhứ phi thì biệt Lạc Dương

Mai hoa phát hậu tại Tam Tương

Thế tình dĩ trục phù vân tán

Ly hận không tùy giang thủy trường

CHÚ THÍCH : Tam Tương là tên đất ở phía nam hồ Động Đình

Thầy Cù An Hưng dịch :

BAN ĐÊM TẠI BA LĂNG TỪ BIỆT VƯƠNG VIÊN NGOẠI

Lúc liễu tơ bay rời Lạc Dương

Khi mai rụng hết, ở Tam Tương

Tình đời tan tác như mây nổi

Ly hận theo sông vạn dặm đường

Cho phép Tám tôi được họa thơ của thầy theo thể “Song Thất Lục Bát” nghen ..

BAN ĐÊM TẠI BA LĂNG TỪ BIỆT VƯƠNG VIÊN NGOẠI

Lạc Dương phố liễu tơ xơ xác

Đất Tam Tương mai rụng bên thềm

Tình đời như áng mây vương

Chia ly hận tủi dặm trường sông mê

*****

MANG SƠN

(Thẩm Thuyên Kỳ)

Bắc Mang sơn hạ liệt phần doanh

Vạn cổ thiên thu đối Lạc thành

Thành trung nhật tịch ca chung khởi

Thử sơn duy văn tùng bách thanh

CHÚ THÍCH : Bắc Mang là tên một ngọn núi ở phía bắc Lạc Dương 11 dặm. Lăng tẩm các vua đời Đông Hán và mộ các danh thần đời Đường phần nhiều ở đó.

Thầy Cù An Hưng dịch :

MANG SƠN

Mang sơn la liệt mộ công khanh

Muôn thuở nằm trông cảnh Lạc thành

Rộn rã thành đêm ca vũ nhạc

Vi vu đầu núi lá thông xanh

Tám tôi xin được phép họa thêm một bài nữa cho đủ đôi hén ..

MANG SƠN

Bắc Mang sơn ngổn ngang mộ chí

Lạc Dương thành muôn thuở trông sang

Hoàng hôn cung điện ca xang

Núi non tùng bách mênh mang nỗi buồn

TV