Một Ngụm Trăm Năm

Nguyễn Việt Hùng

Nghe thiên hạ kháo nhau về “Louis XIII Cognac”, tôi giật mình tưởng đâu đó là… tên một vị vua Pháp nào vừa sống lại. Hóa ra không phải, chỉ là một chai rượu. Mà không phải rượu thường. Rượu này, theo lời quảng cáo, mỗi giọt chứa đựng cả trăm năm thời gian, cả một nền văn minh. Nghe đâu giá một chai bằng mấy tháng lương của tôi. Và đặc biệt có những chai siêu hiếm thì giá trị có thể… bằng cả tiền học phí đại học của một đứa nhỏ.

Tôi vốn là người thực tế. Nghe giá một chai như vậy, tôi tự động chuyển sang chế độ… “uống nước lọc cho lành”. Nhưng rồi nghĩ lại, cũng không thể trách người ta. Có những thứ trên đời sinh ra không phải để uống, mà để… ngắm, để kể, để làm cho người khác trầm trồ. Giống như tranh của Picasso, tôi nhìn mãi không hiểu, nhưng nghe nói đắt thì cũng thấy… có lý.

***

Người ta nói rượu này được ủ bốn, năm chục năm, thậm chí cả trăm năm. Tôi chợt thấy hơi… áy náy. Một đời người, nếu sống tử tế, cũng chưa chắc đã “ủ” được cái gì cho ra hồn, vậy mà một giọt rượu lại mang danh “tinh hoa thế kỷ”. Nghĩ vậy rồi thôi, tôi lại rót cho mình ly quen thuộc , không trăm năm, nhưng đủ ấm một buổi tối.

Có người bảo: “Uống Hennessy XO là đã ngon lắm rồi, còn Louis XIII là… một tầng trời khác.” Tôi không dám cãi. Chỉ tự hỏi, cái “tầng trời” đó, nếu mình có dịp bước lên, liệu có thật sự khác hay chỉ là vì mình biết giá của nó?

***

Suy cho cùng, rượu cũng như đời. Có loại đắt tiền, đóng trong pha lê lấp lánh, chỉ dành cho những dịp rất xa xỉ. Còn phần lớn chúng ta, uống những thứ bình thường hơn, nhưng lại có thể cười, có thể kể chuyện, có thể nhớ nhau lâu hơn một buổi tối.

Rồi một lúc nào đó, người ta chợt hiểu: thứ mình tìm trong một ly rượu không phải là hương vị, mà là một cách để đo thời gian đã đi qua đời mình. Có người đo bằng năm tháng ủ trong thùng gỗ sồi. Có người đo bằng những lần vấp ngã, những cuộc chia tay, những đêm thức trắng, hay những buổi chiều bình yên bên gia đình.

***

Nếu vậy, thì mỗi chúng ta, dẫu không chạm tay vào thứ rượu trăm năm kia, cũng đã âm thầm ủ cho mình một thứ “cognac” riêng, không bán trong cửa tiệm nào, không có nhãn hiệu, nhưng lại mang đủ mùi của đời sống: một chút đắng, một chút cay, và đôi khi… một chút ngọt đến bất ngờ.

Và biết đâu, nếu có ngày ta thật sự nâng ly rượu ấy, điều làm ta mỉm cười không phải là giá trị của nó, mà là nhận ra: thứ mình đã nếm suốt bao năm qua… vốn dĩ đã không hề kém cạnh. Và có lẽ, tôi chưa từng nếm Louis XIII… nhưng đời thì tôi đã nếm đủ đầy. Và thế là thành mấy vần thơ…

****

CHƯA TỪNG NẾM LOUIS XIII

###

Nghe thiên hạ kể về ly rượu ấy,
Một giọt thôi… bằng mấy tháng lương người.
Ta bật cười, cười như không để ý,
Mà trong lòng… có chút đắng không nguôi.

**

Người ta uống… trăm năm trong một ngụm,
Ta uống đời… từng ngụm đắng pha cay.
Rượu của họ ủ trong thùng gỗ quý,
Đời của ta ủ bằng những tháng ngày.

**

Chai pha lê lấp lánh như giấc mộng,
Ta ly thường… cũng đủ ấm bàn tay.
Họ nhấp nhẹ/nghe hương trầm cổ kính,
Ta uống nhanh… cho quên chuyện đời này.

**

Có những thứ… sinh ra không để với,
Như sao trời, như giấc mộng xa xăm.
Như Louis “mười ba” trong tủ kính,
Nhìn thì gần… mà chạm vẫn xa xăm.

**

Nhưng nghĩ lại… thôi cần gì tiếc nuối,
Rượu đắt kia… chưa chắc đã hơn đâu.
Một bữa nhậu cùng bạn già năm cũ,
Có khi còn… đậm vị mãi ngàn sau.

**

Mai lỡ có một lần ta nếm thử,
Chắc ta cười: cũng thế mà thôi.
Rượu ngon đâu ở giá tiền,
Mà trong cay đắng… hóa nên vị đời.

hvn
4/4/26
(viết mà chơi)