Đọc lại bản Nội qui – nhớ “tội cúp cua tập thể”

Phan Văn Thạnh

Phải nói cho đến nay – 62 năm qua rồi,tôi cũng không biết ai là thủ phạm – bạn nào là đầu têu xách động vụ việc – trêu gan thầy Tổng Giám thị Tăn Văn Chương khi cả lớp Đệ Tứ 1(niên khóa 1964-1965) – dám cúp học tập thể ngay trong khuôn viên trường !

Dãy lầu bên trái từ ngoài cổng (đường Cộng Hòa – nay là Nguyễn Văn Cừ) nhìn vào – phòng học lớp Tứ 1 nằm cạnh Tứ 2 – chiều hôm ấy không nhớ rõ ngày tháng – thời khóa biểu phân chéo hai lớp . Tứ 1 được nghỉ 2 tiết đầu (do thầy bận việc hay ốm sao đó) – sau giờ chơi vào học 2 tiết cuối.

Lớp Tứ 2 được nghỉ 2 tiết sau – nên khi chuông báo giờ chơi – ra về sạch để lại phòng học trống rỗng thế là bọn tôi thay vì vào phòng học lớp mình lại hè kéo nhau qua phòng Tứ 2 khép kín cửa bảo nhau ngồi im – Đến giờ dạy Thầy Kiên (môn Việt văn) – lên phòng lớp Tứ 1 thấy lèo tèo một, hai hs đi trễ – thầy quay xuống báo cho giám thị rồi ra lấy vespa về ngay – Thầy GT lên lớp kiểm tra – bọn tôi túa ra một lũ nhốn nháo – ra chừng chúng em “có mặt” nhưng đợi không thấy thầy lên !?…

Hết chối cãi – sự việc rành rành – tụi bay cấu kết với nhau “làm loạn” cúp cua bỏ học – gây mất trật tự – cả lớp phải “nuốt sống” bản nội quy – mời phụ huynh đến trường làm việc ! Tâm trạng bọn tôi khiếp vía sợ bị đuổi học. Nhà trường điều tra “thủ phạm” – cho gọi từng đứa lên phòng TGT với mảnh giấy khai báo giữ mật tên “thằng” nào xách động ?

Tất cả nhất loạt khai “không biết” – và… thực lòng cho đến bây giờ cũng “không biết” !?- báo hại Phụ huynh phải đến trường bảo lãnh làm cam kết.

Tội nghiệp bạn lớp trưởng Tứ 1 – (hình như là tên bạn Trần Phú Xuân) bị truy vấn quy trách nhiệm – nhưng không tìm ra manh mối. Bây giờ nghĩ lại ngày ấy nhà trường mà khép tội “bãi khóa”- vu cho “chính chị, chính em”này nọ là chết tươi cả lũ !

Thời gian trôi qua như ánh chớp – hôm nay đọc lại bản nội quy (1964-1965) – tôi lạnh mình lá gan học trò dám giỡn mặt với kỷ luật sắt nhà trường – thật không ngoa – “nhất quỷ – nhì ma – thứ ba học trò” kiểu Petrus Ký – “học giỏi” mà nghịch cũng “trình độ”. May mà nội quy không có khoản nào trừng trị tội cúp học tập thể !…

Ngày ấy xa rồi không biết có bạn nào trong danh sách kèm theo đây,còn nhớ…?

Phan Văn Thạnh

(Saigon,09/3/2026)

Chú thích : Trường Petrus Trương Vĩnh Ký thời điểm đó bố trí sinh hoạt ca sáng các lớp: Tam, Nhị, Nhất – Ca chiều: Thất, Lục, Ngủ, Tứ.

“Cúp cua” dịch từ tiếng Pháp (couper le cours) – trốn học, bỏ tiết, vắng mặt không lý do.